Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 297/20

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. S. – jako zarządzającego transportem w firmie A Sp. z o.o. z siedzibą w K - karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 16 maja 2019 r. w K przy ul. W zatrzymano do kontroli pojazd marki Fiat o nr rej. [...], który prowadził M. Ś. Kierowca ten – przy wykorzystaniu aplikacji [...] - wykonywał zarobkowy, okazjonalny przewóz osób na rzecz przewoźnika pod nazwą A Sp. z o.o. z siedzibą w K. Organ podał, że w trakcie czynności kontrolnych przesłuchano pasażera D. M. oraz kierowcę.

W wyniku tych przesłuchań ustalono, że pasażer zamówił poprzez aplikację [...] usługę przewozu na terenie K z ulicy P ul. M. Za wykonaną usługę pobrano od pasażera opłatę w wysokości 7,05 zł. W trakcie czynności kontrolnych oraz w wyniku przesłuchania kierowcy ustalono również, że kierowca ten nie posiada wymaganych prawem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, niezbędnych przy wykonywanym przewozie drogowym osób. Organ wskazał, że zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie poddanym kontroli ustalono na podstawie informacji uzyskanej z Referatu Transportu i Działalności Regulowanej w Wydziale Ewidencji Pojazdów i Kierowców przy Urzędzie Miasta.

Natomiast K. S. w piśmie z dnia 3 czerwca 2019 r. podniósł, że od 31 listopada 2018 r. nie jest już osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie poddanym kontroli. Odnosząc się do tych twierdzeń organ I instancji wskazał, że z dwukrotnego sprawdzenia w Referacie Transportu i Działalności Regulowanej w Wydziale Ewidencji Pojazdów i Kierowców przy Urzędzie Miasta - który z upoważnienia Prezydenta Miasta wydał licencję, którą posługuje się przewoźnik poddany kontroli - jednoznacznie wynika, że to K. S. jest osobą zgłoszoną jako osoba zarządzająca transportem u przewoźnika poddanego kontroli i temu faktowi organ przypisał wartość dowodową.

Ponadto Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uznał także, że przedsiębiorca nie może być zwolniony od odpowiedzialności na podstawie art. 92b oraz art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego K. S. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Decyzji organu I instancji odwołujący zarzucił naruszenie:

1. 1. art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności na bezpodstawnym uznaniu, że kontrolowany kierowca został zatrudniony u przedsiębiorcy na podstawie stosunku pracy, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wprost wskazuje, że kierowcę oraz przedsiębiorcę łączyła umowa zlecenia;
2. 2. art. 39a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym polegające na nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie podczas, gdy – ze względu na to, że przedsiębiorcę oraz kierowcę nie łączył stosunek pracy – osoba zarządzająca transportem nie powinna być adresatem ewentualnej decyzji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia 20 grudnia 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1 - 4, art. 39k ust. 1 - 3, art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) oraz Ip. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r. nr [...]. Za bezsporne organ odwoławczy uznał to, że w chwili zatrzymania do kontroli wykonywany był przewóz okazjonalny osób w imieniu przedsiębiorcy A sp. z o.o. Nie wzbudziło również wątpliwości organu, że zarządzającym transportem w tym przedsiębiorstwie był na dzień kontroli K. S., będący stroną niniejszego postępowania.

Bezsporne zdaniem organu II instancji było także i to, że na dzień kontroli, tj. 16 maja 2019 r., kierowca nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co wynika z nieprzedłożenia tych dokumentów przez stronę aż do dnia wydania niniejszej decyzji, pomimo wezwania przez organ. W odniesieniu do argumentów podniesionych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że art. 39j ust. 2 ustawy o transporcie drogowym odnosi się do Kodeksu pracy, wskazując jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem zawartym w kolejnym ustępie art. 39j tej ustawy, że dodatkowo badania lekarskie obejmują ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ wskazał, że podobne zastrzeżenie zawiera art. 39k ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Za nieuprawnioną organ odwoławczy uznał wykładnię przepisów dokonaną przez odwołującego, że obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie (i psychologiczne) zgodnie z wymogami ustawy o transporcie drogowym spoczywają wyłącznie na pracodawcach w rozumieniu Kodeksu pracy. Zdaniem organu II instancji, nie wynika to z przywołanych przepisów, a nadto zastosowanie w tym przypadku wykładni zaproponowanej przez odwołującego, bez uwzględnienia celu tychże przepisów, nie przystawałoby do realiów pracy na rynku transportowym i w istocie powodowałoby nierówność traktowania podmiotów wykonujących przewozy drogowe, nakładając szersze obowiązki na podmioty zatrudniające kierowców w oparciu o stosunek pracy niż na podmioty, których współpraca opiera się na umowie cywilnoprawnej.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy spoczywa na wykonawcach przewozów drogowych, niezależnie od charakteru współpracy z kierowcą. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził również, że przywołany przez odwołującego art. 5 ust. 1 ustawy z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. nr 235, poz. 1701), nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ustawodawca wymienioną wyżej ustawą określił bowiem ramy czasowe, w których kierowcy, niezależnie od charakteru współpracy z wykonawcą przewozu, mieli wypełnić określone obowiązki związane z odbyciem pierwszego szkolenia okresowego i uzyskania wpisu do prawa jazdy. Do czasu wypełnienia tychże obowiązków wykonawcy przewozów zatrudniający kierowców zarówno w ramach stosunku pracy, jak i umów cywilnoprawnych, byli zobowiązani do wyposażania ich w odpowiednie zaświadczenia.

Dlatego też przepis ten nie stanowi podstawy do dokonywania wykładni przepisów art. 39a i następnych ustawy o transporcie drogowym w sposób zaproponowany przez pełnomocnika strony. Organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Zdaniem organu, w niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Organ odwoławczy wskazał, że na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjnoprawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy oraz stopnia szkodliwości czynu. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określił karę administracyjną.

W ocenie organu II instancji, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Z literalnego brzmienia tego przepisu wprost bowiem wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Ponadto organ podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym spoczywa na stronie postępowania. W omawianym przypadku strona nie przedłożyła jednak żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń, a jedynie ograniczyła się wyłącznie do przedstawienia w odwołaniu tez kwestionujących własną odpowiedzialność. Zdaniem tego organu, organ I instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, wydając prawidłową merytorycznie decyzję administracyjną.

Dlatego też organ uznał, że zarzuty strony dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisów proceduralnych nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zdaniem organu II instancji, materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do uznania, iż strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Nadto Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 tego Kodeksu, która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in, odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 93 ust. 1 tej ustawy okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Z powyższą decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie zgodził się K. S. i pismem z dnia 3 lutego 2020 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. 1. art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze spółką A Sp. z o.o. z siedzibą w K;
2. 2. art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy a współpracował z nim na podstawie umowy zlecenia;
3. 3. art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z 39l ust. 1 pkt 1b ustawy o transporcie drogowym, poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą A Sp. z o.o. z siedzibą w K, podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych;
4. 4. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
5. 5. art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;
6. 6. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że obowiązek kierowania na badania zdrowotne i psychologiczne jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie stosunku pracy. Zdaniem skarżącego, potwierdzenia tego wniosku dostarcza wykładnia językowa art. 39a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, który zatrudnienie kierowcy przez wykonującego przewóz uzależnia od braku przeciwwskazań zdrowotnych. Skarżący stwierdził, że ustawodawca nie przez przypadek posłużył się w tym miejscu terminem o ustalonym znaczeniu prawnym - zatrudnienie. Zatrudnienie jest bowiem czynnością prawną podlegającą przepisom prawa pracy, zaś skutkiem zatrudnienia jest nawiązanie stosunku pracy. Zatrudnienie następuje według art. 2 Kodeksu pracy na podstawie: umowy o pracę, aktu powołania, aktu mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę. Zdaniem skarżącego, adresatem obowiązków z art. 39a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wypełnianych w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, uczyniono przedsiębiorców zatrudniających, a więc przewoźników występujących jako strona stosunku pracy z kierowcą, a świadczy o tym również art. 392 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, który nakłada na przedsiębiorców lub inne podmioty wykonujące transport drogowy obowiązek przekazania kierowcy z chwilą rozwiązania stosunku pracy kopii orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Za pozbawione podstaw prawnych skarżący uznał więc wymaganie od przewoźnika niezatrudniającego kierowcę wyposażenia go w zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Przed rozpoznaniem sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uzyskał pisemną informację z dnia 28 lipca 2020 r. Urzędu Miasta, Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Referat Transportu i Działalności Regulowanej, że na dzień 16 maja 2019 r. jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, posiadającym licencję na wykonywanie krajowego transportu osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, A Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością NIP: [...] zgłoszony był skarżący K. S. (k. 54).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego w dniu 16 maja 2019 r. w K przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Obowiązek posiadania takich orzeczeń wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej u.t.d.):

"Art. 39a.

1. 1. Przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:
2. 3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
3. 4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;"

"Art. 39j.

1. 1. Kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
2. 2. Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), zwanej dalej "Kodeksem pracy".
3. 3. Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami."

"Art. 39k.

1. Kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

2. Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami."

Zdaniem Sądu, organy administracyjne obu instancji prawidłowo ustaliły, że w dniu 16 maja 2019 r. kierowca M. Ś. wykonywał zarobkowy, okazjonalny przewóz osób na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą w K. Przewóz osób odbył się w ramach zamówienia złożonego przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...]. Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy: protokoły przesłuchań kierowcy oraz pasażera D. M., umowa zlecenia przewozu osób samochodem osobowym, zawarta w dniu 1 stycznia 2019 r. pomiędzy A Sp. z o.o. z siedzibą w K a M. Ś. oraz faktura nr [...] z dnia 16 maja 2019 r., wystawiona przez A Sp. z o.o. za pośrednictwem [...]) na rzecz pasażera D. M. tytułem wykonanej usługi transportowej na kwotę 11,75 zł. Sąd podkreśla, że powyższa faktura świadczy jednoznacznie o tym, że przewóz wykonywany przez kierowcę M. Ś. za pośrednictwem aplikacji [...] był dokonywany w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. z siedzibą w K, które zgłosiło w Urzędzie Miasta, Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców skarżącego K. S. jako osobę zarządzająca transportem w tym przedsiębiorstwie i na dzień 16 maja 2019 r. nie dokonało żadnej zmiany w tym zakresie.

Sąd podkreśla, że nie tylko w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie A Sp. z o.o. z siedzibą w K był skarżący, co potwierdza notatka urzędowa z dnia 13 czerwca 2019 r., ale w trakcie postępowania sądowego Sąd uzyskał potwierdzenie - pismo Urzędu Miasta Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców Referat Transportu i Działalności Regulowanej z dnia 28 lipca 2020 r. nr [...].

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88).

Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1361/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc - jak to już zostało wyżej wskazane - wykonywany w dniu 16 maja 2019 r. przez kierowcę M. Ś. przewóz osób na rzecz A Sp. z o.o. miał niewątpliwie charakter okazjonalny i zarobkowy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację internetową [...].

W wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C-34/15 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską.

Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.

W tych okolicznościach należy przyjąć, że kierowca korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób na rzecz A Sp. z o.o. Dzięki tej aplikacji i wykonanemu przewozowi przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. uzyskało wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, co nie tylko potwierdza, że doszło do wykonania usługi w zakresie transportu drogowego, ale że usługa ta została wykonana w imieniu i na rzecz tego przedsiębiorstwa.

Niewątpliwie zatem w niniejszej sprawie podmiotem wykonującym transport drogowy był przedsiębiorca, w imieniu którego zarządzającym transportem był skarżący. Tym samym to na przedsiębiorcy, a w tym przypadku na profesjonalnym zarządcy transportu spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia.

Za zupełnie bezzasadne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia na jakiej podstawie kontrolowany kierowca współpracował ze spółką A. Bezsprzecznie bowiem kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu wymienionego wyżej przedsiębiorcy i na jego rzecz, a to na jakiej czynił to podstawie prawnej - czy na podstawie umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej nie ma znaczenia. Celem przepisów nakładających na przedsiębiorcę obowiązek skierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie osób, których stan zdrowia nie pozwala na pracę w charakterze kierowcy. Przyjęcie zatem, że tylko kierowcy zatrudnieni na umowę o pracę podlegają obowiązkowym badaniom lekarskim i psychologicznym, a ci pracujący np. na umowę zlecenia nie, nie jest niczym uzasadnione.

Taka wykładnia omawianych przepisów ustawy o transporcie drogowym stawiałaby w uprzywilejowanej pozycji przedsiębiorców zlecających wykonywanie przewozu kierowcom zatrudnianym na tzw. "umowach śmieciowych" i skłaniałaby ich do rezygnacji z podpisywania z nimi umów o pracę. Naruszałoby to też zasadę równości wobec prawa, gdyż przedsiębiorca zatrudniający kierowców na umowę o pracę były w gorszej sytuacji niż przedsiębiorca zlecający kierowcom wykonywanie przewozu osób na podstawie umów cywilnoprawnych. W związku z powyższym Sąd uznał, że fakt, iż kontrolowany kierowca wykonywał przewóz osób na podstawie umowy zlecenia nie zwalniał przedsiębiorcę z obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne.

Tym samym nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy było prawidłowe. Sąd podkreśla więc, że w sytuacji ustalenia przez organy administracyjne osoby zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie posiadającym licencję na wykonywanie krajowego transportu osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, osoba ta podlega karze administracyjnej określonej w załączniku nr 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) za brak zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia psychologa o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy u kierowcy wykonującego przewóz (lp. 4.2 i 4.3 załącznika), bez względu na rodzaj umowy na podstawie której kierowca wykonuje przewóz (pisemnej czy ustnej, umowy o pracę czy cywilnoprawnej umowy zlecenia).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że to nie on powinien być adresatem zaskarżonej decyzji. Jak to już zostało powyżej wskazane skarżący pełnił w spółce A funkcję zarządzającego transportem. Ustaleń tych nie zmienia przedłożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego wypowiedzenie z dniem 31 października 2018 r. umowy zlecenia zawartej pomiędzy nim a wymienionym wyżej przedsiębiorcą. Zebrany bowiem przez organy administracyjne materiał dowody wyraźnie wskazuje, że to skarżący w dniu kontroli był zarządzającym transportem w A Sp. z o.o. Zdaniem Sądu, w sytuacji jednak, gdyby pomimo rozwiązania umowy ze skarżącym na wykonywanie zarządu transportem w przedsiębiorstwie przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. nie dopełniło obowiązku zgłoszenia powyższego w Urzędzie Miasta (ewentualnego wskazania innej osoby) przed dniem wykonania przewozu skarżący może we własnym zakresie wyjaśnić powyższe i ewentualnie dochodzić swych praw na drodze sądowej sądu powszechnego – karnej, które mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie i ew. także cywilnej.

Jak wynika z akt sprawy nałożenie na skarżącego kary pieniężnej nastąpiło na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Przepis ten określa trzy podmioty, na które nakłada się karę pieniężną za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego: 1) zarządzającego transportem, 2) osobę, o której mowa w art. 7c ustawy, 3) każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.

Status zarządzającego transportem został określony w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady nr 96/26/WE (Dz.Urz.UE.L.2009.300.51). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 lit. a wymienionego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa.

Podkreślić należy, że w świetle ustawy o transporcie drogowym osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym jest zobowiązana do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym doboru takich kierowców, którzy będą posiadali stosowne uprawnienia do wykonywania przewozów. Kierowca wykonujący przewóz musi dysponować zaświadczeniem lekarskim i zaświadczeniem psychologa o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, sankcjonowane jest odpowiednio w punktach 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, karą w wysokości 1.000 złotych za każde naruszenie.

Zwrócić należy również uwagę na to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 2 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Takie okoliczności jednak w niniejszej sprawie nie zaistniały.

Również skarżący w toku postępowania administracyjnego takich okoliczności nie wskazał. Organy administracji, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., zasadnie zatem nałożyły na skarżącego karę pieniężną za naruszenia określone w I.p. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy.

W oparciu o powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparły się organy wydając swoje rozstrzygnięcia. Nie może być zatem mowy o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał więc, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, a w związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji.