Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 25 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 306/10

Uzasadnienie

Pismem z dnia 14 marca 2010r. W. W. wniósł skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 17 listopada 2008r. Nr [...], którym utrzymano w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2009r. Nr [...]. W swoim orzeczeniu Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska rozpoznała u skarżącego szereg schorzeń dokonując ich stosownej kwalifikacji orzeczniczej, określając kategorie zdrowia jako N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz ustaliła, że niektóre z tych schorzeń pozostają, a niektóre nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

Z treści skargi wynika, że przyczyną jej wniesienia było obniżenie świadczenia rentowego skarżącego ze 100% na 80%. Skarżący domaga się przywrócenia wojskowej renty inwalidzkiej w pełnej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o odrzucenie skargi. Organ wyjaśnił, iż zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie było już przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który postanowieniem z dnia 12 lutego 2009r., sygn. akt III SA/Kr 95/09 skargę odrzucił. Zdaniem organu skargę W. W. z dnia 14 marca 2010r. należy zatem odrzucić z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje

W pierwszej kolejności Sąd pragnie zauważyć, iż nie jest możliwe odrzucenie skargi z uwagi na to, że skarga na zaskarżone orzeczenie była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), jest możliwe wtedy, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona, tzn. Sąd orzekł merytorycznie co do istoty sprawy.

Natomiast postanowieniem z dnia 12 lutego 2009r., sygn. akt III SA/Kr 95/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę W. W. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 17 listopada 2008r. Nr [...], a więc nie orzekł co do istoty sprawy. Nie mamy więc do czynienia z sytuacją, w której sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Nie można więc odrzucić skargi z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.

Niemniej jednak skarga podlega odrzucenia z tych samych powodów, które zostały wskazane w postanowieniu Sądu z dnia 12 lutego 2009r., sygn. akt III SA/Kr 95/09, a mianowicie dlatego, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 p.p.s.a.:

"Art.

1. 3. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach."

Jak natomiast wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005r., sygn. OSK 1203/04 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), które tut. Sąd podziela: "1. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odmienne grupy. Pierwsza, obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP i poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego."

Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 października 1999r. sygn. akt II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt OSK 1203/04.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że wydanie orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75). Skierowanie skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej jako emeryta wojskowego nastąpiło przez Wojskowe Biuro Emerytalne, a więc organ rentowy.

Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego maja charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż sprawa w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza zawodowego chorób ze służbą wojskową, a w tym zdarzeń uznanych za równorzędne ze służbą wojskową, nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służyłaby skarga do sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.