Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 19 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 308/23

Uzasadnienie

Zaskarżoną przez J. O., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt SKO/UP/4121/222/2021, wydaną na podstawie art. 51 § 1 pkt b, art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz.1212, ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami), art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988, zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym) w zw. załącznikiem Nr 2 tabela 7 poz. 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r., poz. 1206) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 25 sierpnia 2019 r., znak: [...], o unieważnieniu egzaminu państwowego praktycznego w zakresie kat.

B prawa jazdy, przeprowadzonego w dniu 4 maja 2021 r. przez egzaminatora – skarżącego - w [...] Ośrodku Ruchu Drogowego w K., któremu została poddana A. Ż. Powyższa decyzja został wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzja z dnia 25 sierpnia 2019 r., znak: [...], Marszałek Województwa Małopolskiego orzekł o unieważnieniu egzaminu państwowego praktycznego w zakresie kat. B prawa jazdy, przeprowadzonego w dniu 4 maja 2021 r. przez egzaminatora – skarżącego - w [...] Ośrodku Ruchu Drogowego w K., któremu została poddana – uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w dniu 21 maja 2021 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego w Krakowie wpłynęło pismo nr [...] Dyrektora [...] Ośrodka Ruchu Drogowego w K. z dnia 17 maja 2021 r., przekazujące do Marszałka Województwa Małopolskiego skargę na egzamin w zakresie kat. B prawa jazdy w części praktycznej, przeprowadzony w dniu 4. Maja 2021 r. przez skarżącego w [...] Ośrodku Ruchu Drogowego w K. W oparciu o zebraną dokumentację organ ustalił, że podczas jazdy w ruchu drogowym egzaminator wydał osobie egzaminowanej polecenie wykonania manewru hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu. W pierwszym przypadku osoba egzaminowana otrzymała polecenie zatrzymania pojazdu na wysokości metalowej ławki zlokalizowanej po prawej stronie jezdni.

Tym samym osoba egzaminowana zbliżając się do ławki, a tym samym do prawej krawędzi jezdni, przed zatrzymaniem się włączyła prawy kierunkowskaz i zatrzymała pojazd. Następnie osoba egzaminowana włączyła lewy kierunkowskaz i kontynuowała jazdę. Niezwłocznie po zakończeniu manewru osoba egzaminowana otrzymała od egzaminatora informację o nieprawidłowym wykonaniu zadania. Kilka minut później osoba egzaminowana otrzymała od egzaminatora polecenie zatrzymania pojazdu na wysokości betonowego śmietnika, który znajdował się po prawej stronie jezdni. Osoba egzaminowana, podobnie jak przy pierwszej próbie wykonania zadania hamowania do zatrzymania, włączyła prawy kierunkowskaz kiedy zbliżała się do prawej krawędzi jezdni, zatrzymała pojazd egzaminacyjny, a następnie włączyła lewy kierunkowskaz kiedy chciała po zatrzymaniu pojazdu kontynuować jazdę jezdnią, na której się znajdowała.

Organ wskazał, że kryteria wykonania zadania hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu są określone w tabeli 7 poz. 23 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206). Wprawdzie określony jest tam tylko sposób wykonania tego zadania, niemniej co istotne, zgodnie z zapisem § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia wykonanie zadań w ruchu drogowym ma nastąpić zgonie przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania. Przepisy te określone są w art. 46 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym i wskazują, że wykonanie tego zadania powinno polegać na zatrzymaniu pojazdu na jezdni jak najbliżej jej krawędzi oraz równolegle do niej. Powyższe zadanie zostało określone w arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego pod poz. 23.

Organ nie zgodził się z wyjaśnieniami egzaminatora, że częścią składową poprawności wykonania tego zadania jest włączanie się do ruchu oraz, że tego zadania nie ma określonego w przepisach.

W ww. tabeli nr 7 pod poz. 1 znajduje się zadanie "wjazd na drogę z obiektu przydrożnego", co jest bezsprzecznie włączaniem się do ruchu. Ponadto w arkuszu przebiegu egzaminu widnieje zadanie odrębne "włączenie się do ruchu pod poz. 1 w części ruch drogowy i podlega ocenie zgodnie z cyt. przepisem § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia. Z powyższego wynika, że mamy do czynienia z dwoma różnymi zadaniami, tj. hamowanie i włączanie się do ruchu, a nie jak tłumaczy egzaminator, że włączanie się do ruchu jest częścią składową zadania hamowanie do zatrzymania we wskazanym miejscu. Włączanie się do ruchu jest bowiem następstwem zadania hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu.

W dalszej części uzasadnienia opisano przebieg wykonania przez kursantkę zadań "hamowanie do zatrzymania we wskazanym miejscu".

Organ zgodził się z egzaminatorem, że zgodnie z art. 22 ust. Prawa o ruchu drogowym kierujący pojazdem jest obowiązany, a więc musi to wykonać, zawczasu i wyraźnie sygnalizować kierunkowskazem zamiar zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu oraz zaprzestać sygnalizowania niezwłocznie po wykonaniu manewru, co osoba egzaminowana wykonała.

Zdaniem organu niejasne jest dla organu w jakim przypadku egzaminator dopuszcza włączenie kierunkowskazu, uznając to za prawidłowe, a w jakim przypadku postrzegane jest to jako błąd.

Organ pierwszej instancji zwrócił również uwagę na zapis art. 14 ust. 3 Konwencji Wiedeńskiej o ruchu drogowym, zgodnie z którym przed skręceniem lub przed wykonaniem manewru związanego ze zjechaniem w bok każdy kierujący powinien odpowiednio wyraźnie i dostatecznie wcześnie zasygnalizować swój zamiar za pomocą kierunkowskazu lub kierunkowskazów swojego pojazdu. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że Konwencja Wiedeńska o ruchu drogowym to międzynarodowy traktat określający ogólne zasady ruchu drogowego obowiązujące w krajach będących jego sygnatariuszami, a zatem obowiązujące również w Polsce.

Zdaniem organu pierwszej instancji przeprowadzone postępowanie wykazało, że ocena negatywna z egzaminu została ustalona na podstawie zapisów § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury - za dwukrotnie nieprawidłowe wykonanie tego samego zadania egzaminacyjnego. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że przeprowadzone postępowanie w sprawie wykazało, że egzamin nie został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a egzaminator podejmując decyzję o ustaleniu oceny negatywnej z egzaminu przeprowadzonego w dniu 4 maja 2021 r. naruszył zasady przeprowadzania egzaminu oraz kryteria jego oceny, dlatego też w ocenie organu bezspornym jest, że wynik egzaminu nie został ustalony prawidłowo, a skarga została uznana za zasadną.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że egzamin przeprowadził rzetelnie i bezstronnie. Podniósł, że egzaminowana otrzymała ocenę negatywną części praktycznej egzaminu ponieważ, zdaniem skarżącego, "...dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne na podstawie § 28 ust.1 pkt 2a instrukcji egzaminowania. Przyczyny uzyskania oceny negatywnej skarżący wyjaśnił w notatce służbowej z dnia 14 czerwca 2021 e. (k. 61 akt administracyjnych). Wskazał w niej, ze zdająca dwukrotnie nieprawidłowo wykonała manewr "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu", ponieważ włączając się do ruchu, które jest zdaniem skarżącego – egzaminatora – jednym z elementów tego zadania, użyła kierunkowskazu pomimo, ze nie zmieniła kierunku jazdy i nie zmieniła pasa ruchu. Użycie kierunkowskazu w takiej sytuacji jest, jego zdaniem, niezgodne z art. 22 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. W dalszej części odwołania przedstawił przebieg przedmiotowego egzaminu, stanowisko organu pierwszej instancji, które poddał krytyce wskazując błędy w działaniu organu z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Wobec powyższego wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji wobec opisanych naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium powołało treść przepisów art. 67 ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania.

Kolegium wskazało, że zgodnie z załącznikiem Nr 2 tabela 7 poz. 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206) zadanie egzaminacyjne to hamowanie do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu.

Podczas jazdy w ruchu drogowym egzaminator wydał osobie egzaminowanej polecenie wykonania manewru hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu. W pierwszym przypadku osoba egzaminowana otrzymała polecenie zatrzymania pojazdu na wysokości metalowej ławki zlokalizowanej po prawej stronie jezdni. Tym samym osoba egzaminowana zbliżając się do ławki, a tym samym do prawej krawędzi jezdni, przed zatrzymaniem się włączyła prawy kierunkowskaz i zatrzymała pojazd. Następnie osoba egzaminowana włączyła lewy kierunkowskaz i kontynuowała jazdę. Niezwłocznie po zakończeniu manewru osoba egzaminowana otrzymała od egzaminatora informację o nieprawidłowym wykonaniu zadania. Kilka minut później osoba egzaminowana otrzymała od egzaminatora polecenie zatrzymania pojazdu na wysokości betonowego śmietnika, który znajdował się po prawej stronie jezdni. Osoba egzaminowana, podobnie jak przy pierwszej próbie wykonania zadania hamowania do zatrzymania, włączyła prawy kierunkowskaz kiedy zbliżała się do prawej krawędzi jezdni, zatrzymała pojazd egzaminacyjny, a następnie włączyła lewy kierunkowskaz kiedy chciała po zatrzymaniu pojazdu kontynuować jazdę jezdnią, na której się znajdowała.

Zdaniem egzaminatora egzamin został oceniony negatywnie z powodu: dwukrotnego nieprawidłowo wykonanego hamowania do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu - kierująca włączając się do ruchu użyła kierunkowskazu pomimo, że nie zmieniła pasa ruchu. Zdaniem egzaminatora użycie kierunkowskazu w takiej sytuacji jest niezgodne z art. 22 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym kierujący pojazdem jest obowiązany zawczasu i wyraźnie sygnalizować kierunkowskazem zamiar zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu oraz zaprzestać sygnalizowania niezwłocznie po wykonaniu manewru. Zdaniem egzaminatora kursantka naruszyła także art. 3 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym który stanowi, że uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga - szczególną ostrożność, unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez działanie rozumie się również zaniechanie.

Kolegium wyjaśniło, że zadanie egzaminacyjne "hamowanie do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu" ma na celu sprawdzenie umiejętności:

1. - zatrzymania pojazdu niewynikającego z warunków na drodze lub przepisów ruchu drogowego, jakim jest np. zatrzymanie w celu wysadzenia pasażera lub jego zabrania,
2. - łagodnego hamowania w sposób przewidywalny dla innych uczestników ruchu drogowego.

Kursantka jako uczestnik włączający się do ruchu musi pamiętać o obowiązku ustąpienia pierwszeństwa wszystkim innym uczestnikom. Osoba zdająca powinna obserwować otoczenie pojazdu przed ruszeniem, czyli prawidłowo ocenić sytuację wokół pojazdu, użyć lusterek oraz obrócić głowę. Zdaniem Kolegium zachowanie należytej ostrożności będzie kluczowe w ocenie tego zadania. Co prawda przepisy nie nakładają obowiązku użycia kierunkowskazu zarówno podczas zjeżdżania do prawej strony, podczas zatrzymania jak i podczas ruszania. Jednak zgodnie z art. 3 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym uczestnik ruchu musi unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie lub utrudnienie ruchu, a przez działanie należy rozumieć również zaniechanie.

Zdaniem Kolegium użycie kierunkowskazu przez osobę zdającą było z pewnością działaniem na rzecz bezpieczeństwa i stanowi dodatkową informację dla innych uczestników ruchu drogowego, nie powinno zatem prowadzić do negatywnej oceny egzaminu na prawo jazdy. Włączenie kierunkowskazu przed zatrzymaniem sprawia, że hamowanie nie będzie zaskoczeniem dla innych kierujących. Podkreślić należy, że kierujący pojazdami manewry powinni sygnalizować odpowiednio wcześnie i czytelnie, a światła "stop" (podczas zatrzymania pojazdu) niczego nie sygnalizują poza używaniem hamulca.

W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ponieważ nie zaszły żadne przesłanki do zakwestionowania przez egzaminatora części praktycznej egzaminu wynikające z załącznika Nr 2 tabela 7 poz. 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.

Kolegium wskazało, że istotnie, w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono stanowisko, iż egzaminator jest kompetentną osobą do dokonania oceny danego naruszenia przepisów na drodze (np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 665/17), jednakże zasada ta nie może obowiązywać w sytuacji, w której jest niewątpliwe, iż ocena egzaminatora była błędna. Inne założenie prowadziłoby do wniosku, że nie można weryfikować postępowania egzaminatora, co jest sprzeczne z intencją ustawodawcy, który wprowadził do ustawy tryb unieważniania egzaminu państwowego na prawo jazdy. Na poparcie tego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skoro decyzja egzaminatora była błędna i w konsekwencji stanowiła podstawę do wydania negatywnej oceny z egzaminu, to według Kolegium zaistniała przesłanka do unieważnienia egzaminu, o której mowa jest w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami -- a zatem egzamin państwowy był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Według Kolegium egzamin państwowy na prawo jazdy kat. B w dniu 4 maja 2021 r. był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Powodem przerwania egzaminu było bowiem nieprawidłowa ocena egzaminatora co do naruszenia przez zdającą załącznika Nr 2 tabela 7 poz. 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. Zaistniała zatem podstawa do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.

Na marginesie Kolegium zauważyło, że prawidłowość wykonania zadania - hamowanie do zatrzymania we wskazanym przez egzaminatora miejscu jest przedmiotem licznych artykułów i stanowisk samych egzaminatorów, a stanowisko w przedmiocie konieczności lub nie używania kierunkowskazów jest niejednolite.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił Kolegium naruszenie przepisów:

1. - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w wyniku nie rozważenia całego materiału dowodowego, pominięcia istotnych dowodów w sprawie, dokonania oceny dowodów z przekroczeniem zasady swobodnej oceny;
2. - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości co do rzetelności i bezstronności postępowania organów obu instancji, a także prowadzenie postępowania w sposób sugerujący chęć wykazania z góry założonej tezy,
3. - art. 11 k.p.a. poprzez pobieżne i niedokładne wyjaśnienie przez organy orzekające przesłanek, którymi kierowały się przy wydawaniu rozstrzygnięcia,
4. - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia dla przyjętego stanu faktycznego i prawnego wraz z wyjaśnieniami podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa,
5. - art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez błędne zastosowanie w sytuacji nie istnienia przesłanek do unieważnienia egzaminu,
6. - art 3 Prawa o ruchu drogowym przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że użycie prawego kierunkowskazu przy ruszaniu w przypadku wykonania pierwszego manewru hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu, jak i lewego kierunkowskazu przy ruszaniu po wykonaniu drugiego manewru nie wypełniało dyspozycji tego przepisu, gdy tymczasem w obu przypadkach, uwzględniając sytuację na wjeździe do obiektu przydrożnego (pierwszy manewr) jak i sytuację na drodze (obecność innych pojazdów) doszło do zagrożenie bezpieczeństwa, utrudnienia ruchu drogowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Zrozumienie powyżej wskazanego sposobu kontroli działania administracji publicznej przez sąd administracyjny jest kluczowe dla oceny zasadności skargi. Sąd administracyjny może zatem zakwestionować poddany na skutek skargi kontroli akt administracyjny jedynie wtedy, gdy przy jego wydawaniu naruszono prawo, zaś inne względy nie mogą stanowić podstawy do jego usunięcia z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona bowiem kontrola wydanych w niej, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że są one - wbrew twierdzeniom skargi - zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami), w brzmieniu obowiązującym na datę zaskarżonej decyzji, marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Dokonując wykładni wskazanego przepisu i innych ustawy o kierujących pojazdami, w tym także przepisów wykonawczych do tej ustawy (§ 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r., poz. 1206), wskazać należy, że "o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego" w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami można mówić jedynie wtedy, gdy zarówno zadanie wykonane przez osobę egzaminowaną, jak i ocena wykonania tego zadania przez osobę egzaminowaną, nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, w szczególności w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym).

Ani decyzja administracyjna o unieważnieniu egzaminu ani też ocena wykonania zadania egzaminacyjnego nie mają charakteru dyskrecjonalnego. Negatywna ocena wykonania określonego zadania przez osobę egzaminowaną musi znaleźć uzasadnienie w konkretnej regulacji prawnej. Brak takiej regulacji, nawet przy pełnym przekonaniu egzaminatora o swoich racjach opartych na zasadach słuszności, bezpieczeństwa, czy doświadczenia życiowego, nie może być podstawą negatywnej oceny egzaminu (por. NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1753/18; LEX nr 3026940). Jest to kluczowa kwestia w niniejszej sprawie, która musi zrozumieć skarżący egzaminator.

W pełni podzielając powyższy pogląd wskazać zatem należy, że w niniejszym przypadku osoba egzaminowana podczas jazdy w ruchu drogowym otrzymała od skarżącego – egzaminatora – polecenie (dwukrotnie) wykonania manewru "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu."

Kryteria wykonania tego zadania – "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu" – zostały określone w tabeli 7 poz. 23 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r., poz. 1206).

Wprawdzie określony jest tam tylko sposób wykonania tego zadania, niemniej jednak zgodnie z § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia wykonanie zadań w ruchu drogowym ma nastąpić zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania. Przepisy te zostały określone w art. 46 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Z tego ostatniego przepisu wynika, że kierujący, wykonując zadanie – hamowanie do zatrzymania we wskazanym miejscu - powinien zatrzymać pojazd na jezdni tak, aby był on ustawiony jak najbliżej jej krawędzi oraz równolegle do niej.

Przedmiotowe zadanie zostało określone w arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego pod poz. 23.

Rację mają więc orzekające organy, że zadanie to, wbrew temu co twierdzi skarżący, nie obejmuje "włączania się do ruchu", czy też mówiąc precyzyjnie oceny prawidłowości wykonania manewru "włączania się do ruchu."

Analiza tabeli nr 7 potwierdza stanowisko organów, że widnieje w niej odrębne zadanie egzaminacyjne – "włączanie się do ruchu" – które podlega analogicznej ocenie zgodnie z § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Prawidłowo więc uznały organy, że mamy do czynienia z dwoma różnymi zadaniami – "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu" oraz "włączania się do ruchu".

"Włączanie się do ruchu" jest więc rzeczywiście następstwem zadania "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu".

W takim razie zasadne są argumenty Kolegium i Marszałka Województwa Małopolskiego, że przedmiotowy egzamin na prawo jazdy kat. B został przeprowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ponieważ nie zaszły żadne przesłanki do zakwestionowania przez egzaminatora części praktycznej egzaminu obejmującego wykonanie manewru na drodze - "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu."

Podstawę ku temu nie mogła stanowić negatywna ocena egzaminatora – skarżącego – zachowania się egzaminowanej, polegającego na nieuprawnionym użyciu kierunkowskazów w pierwszej sytuacji, najpierw prawego przed zbliżaniem się samochodu do prawej krawędzi jezdni na wysokości wyznaczonego miejsca (metalowej ławki) i przed zatrzymaniem pojazdu, a następnie po ruszeniu lewego kierunkowskazu oraz w drugiej sytuacji podczas zatrzymywania pojazdu na wysokości betonowego śmietnika, który znajdował się po prawej stronie jezdni, gdzie egzaminowana włączyła prawy kierunkowskaz kiedy zbliżała się do prawej krawędzi jezdni, zatrzymała pojazd egzaminacyjny, a następnie włączyła lewy kierunkowskaz kiedy chciała po zatrzymaniu pojazdu kontynuować jazdę jezdnią, na której się znajdowała.

Abstrahując od powyższego materiał video, znajdujący się w aktach, nie potwierdza przebiegu zdarzeń na drodze podczas przedmiotowego egzaminu, jaki przedstawił skarżący – egzaminator, by w jakimkolwiek momencie egzaminowana stworzyła stan zagrożenia bezpieczeństwa innych uczestników ruchu na drodze. W tym zakresie trafna jest ocena organów. Zresztą, gdyby tak było, to skarżący egzaminator powinien zareagować. Sam przyznał, że tak tego, zwłaszcza w pierwszej sytuacji, nie ocenił i dlatego egzamin był kontynuowany.

Zdaniem Sądu w pierwszej sytuacji widoczny w materiale video kierowany przez innego uczestnika ruchu srebrny Volkswagen zatrzymał się na wjeździe do nieruchomości położonej po prawej stronie jezdni w pozycji przeciwnej do kierunku jazdy, zlokalizowanym zaraz za miejscem na wysokości metalowej ławki (patrząc w kierunku jazdy), gdzie miała zatrzymać się egzaminowana. Wybór miejsca zatrzymania się też nie był najszczęśliwszy. Inny uczestnik ruchu widząc włączony prawy kierunkowskaz pojazdu egzaminacyjnego mógł więc ocenić, że pojazd egzaminacyjny będzie wykonywał manewr skrętu w prawo, a nie manewr zatrzymania się w tym wyznaczonym przez skarżącego egzaminatora miejscu. Potwierdza to jego zachowanie. Inny uczestnik ruchu ocenił bowiem, że zatrzymanie się przez niego na wjeździe blokuje wjazd innym pojazdom, w tym właśnie kierującej pojazdem egzaminacyjnym i dlatego też zaraz po ruszeniu samochodu egzaminacyjnego ruszył, następnie wykonał manewr cofania i nie czekając na zachowanie pojazdu egzaminacyjnego wykonał z kolei manewr skrętu w prawo, po czym kontynuował jazdę na wprost. W drugiej zaś sytuacji jadący za pojazdem egzaminacyjnym samochód wykonał manewr wyprzedzania samochodu egzaminacyjnego, który co dopiero wykonał manewr zatrzymania się i ruszył kontynuując jazdę.

Konstrukcja art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami uaktywnia kompetencję właściwego organu do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego jedynie wówczas, gdy w następstwie przeprowadzenia go z naruszeniem przepisów ustawy nie można zaakceptować jego wyniku. Naruszenie prawa musi się przekładać na zasadność samego wyniku egzaminu. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 876/22; LEX nr 3501551. Skoro wykonanie zadania egzaminacyjnego - manewru "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu" nie jest połączone z oceną prawidłowości wykonania manewru "włączania się do ruchu", gdyż ten drugi, jak wskazano, manewr jest odrębnym i niezależnie ocenianym zadaniem egzaminacyjnym, którego do wykonania jako takiego ocenianego zadania egzaminacyjnego nie otrzymała egzaminowana (a który może być np. drugim do wykonania zadaniem egzaminacyjnym), to negatywna ocena skarżącego egzaminatora wykonania zadania egzaminacyjnego manewru "hamowania do zatrzymania we wskazanym miejscu" z powodu tego, że według niego egzaminowana w sposób nieprawidłowy użyła kierunkowskazów, zapadła z naruszeniem przepisów ustawy.

Ocena wykonania przedmiotowego manewru nie mogła być bowiem połączone z oceną właściwego, czy też niewłaściwego użycia kierunkowskazów przez egzaminowaną. Negatywna ocena ich użycia miała więc wpływ na negatywny wynik przedmiotowego egzaminu.

Zaszły więc niewątpliwie przesłanki do unieważnienia przedmiotowego państwowego egzaminu na prawo jazdy na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Działania orzekających organów były więc prawidłowe.

Notabene trafnie wskazało Kolegium, że co prawda przepisy nie nakładają istotnie obowiązku użycia kierunkowskazu zarówno podczas zjeżdżania do prawej strony jezdni, podczas zatrzymania, jak i podczas ruszania, to jednak zgodnie z art. 3 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym uczestnik ruchu musi unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie lub utrudnienie ruchu, a przez działanie należy rozumieć również zaniechanie.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że użycie kierunkowskazu przez osobę zdającą było z pewnością działaniem na rzecz bezpieczeństwa i stanowi dodatkową informację dla innych uczestników ruchu drogowego. Nie powinno zatem prowadzić do negatywnej oceny egzaminu na prawo jazdy. "Włączenie kierunkowskazu przed zatrzymaniem sprawia, że hamowanie nie będzie zaskoczeniem dla innych kierujących. Podkreślić należy, że kierujący pojazdami manewry powinni sygnalizować odpowiednio wcześnie i czytelnie, a światła "stop" (podczas zatrzymania pojazdu) niczego nie sygnalizują poza używaniem hamulca."

Rację ma więc Kolegium jak i organ pierwszej instancji, stwierdzając, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ponieważ nie zaszły żadne przesłanki do zakwestionowania przez egzaminatora części praktycznej egzaminu wynikające z załącznika Nr 2 tabela 7 poz. 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.

Podniesione więc w skardze zarzuty naruszenia: artykułów: 7, 8, 11, 77, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w wyniku nie rozważenia całego materiału dowodowego, pominięcia istotnych dowodów w sprawie, dokonania oceny dowodów z przekroczeniem zasady swobodnej oceny, prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości co do rzetelności i bezstronności postępowania organów obu instancji, a także prowadzenie postępowania w sposób sugerujący chęć wykazania z góry założonej tezy, pobieżne i niedokładne wyjaśnienie przez organy orzekające przesłanek, którymi kierowały się przy wydawaniu rozstrzygnięcia, brak w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia dla przyjętego stanu faktycznego i prawnego wraz z wyjaśnieniami podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, nie potwierdziły się.

W ocenie Sądu organy w sposób nie budzący wątpliwości zebrały i prawidłowo oceniły cały i we wzajemnej łączności, materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji co do istoty sprawy. W żaden sposób nie można im skutecznie postawić zarzutu arbitralności i dowolności. W uzasadnieniach kontrolowanych decyzji wskazały i stan faktyczny i prawny sprawy oraz motywy podjętych rozstrzygnięć podkreślając w jakiej sytuacji dochodzi do ziszczenia się przesłanki unieważnienia państwowego egzaminu na prawo jazdy na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Stąd nie mógł zostać również uwzględniony postawiony organom zarzut naruszenia tego przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić bowiem należy z całą mocą, że zarzucane naruszenie przepisów postępowania i oceny okoliczności faktycznych sprawy związane jest w sposób bezpośredni z dokonaną wykładnią prawa materialnego, w tym wypadku art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Skoro dokonana ocena skarżącego – egzaminatora - wykonania manewru "hamowanie do zatrzymania w wyznaczonym miejscu" nie znajduje swojego uzasadnienia w przepisach prawa, bo nie może być połączona z oceną wykonania manewru "włączania się do ruchu", to rzeczywiście ziściła się przesłanka do unieważnienia egzaminu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami skoro ocena ta miała wpływ na wynik egzaminu. Organy dokonały prawidłowych ustaleń, wykładni i zastosowania tego przepisu.

Skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), orzekł, jak w sentencji wyroku.