Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 lutego 2017 r. M.R., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] M.R., wniósł skargę "na bezpodstawne czynności Prezydenta Miasta w postaci pobierania rzeczonej opłaty w maksymalnej ustawowo wysokości na podstawie uchwały będącej aktem prawa miejscowego nr [...] z dnia 30 maca 2011 r. w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska".
Pismem z dnia 30 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie, czy jej przedmiotem jest czynność Prezydenta Miasta polegająca na wystawieniu noty księgowej [...], czy też uchwała Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska, a jeżeli tak to o wykazanie, że uchwała ta narusza jego interes prawny lub uprawnienie w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 20 kwietnia 2017 r., w którym wyjaśnił, że "przedmiotem skargi są czynności Prezydenta Miasta polegające na realizacji obowiązku wynikającego z przepisów prawa tj. ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1867) o publicznym transporcie zbiorowym i uchwały Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłaty za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska, w postaci upoważnienia jednostki Zarządu Infrastruktury Komunikacji i Transportu do naliczania opłaty w maksymalnej wysokości za korzystanie z przystanków, wystawiania not księgowych (w tym noty [...]) przez tę jednostkę oraz występowania przez ZIKiT w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego w sprawach dot. tychże opłat".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.):
"Art. 3. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach."
Z treści skargi oraz z pisma z dnia 20 kwietnia 2017 r. wynika, że przedmiotem skargi są czynności Prezydenta Miasta mające na celu pobieranie opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska.
Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1867):
"Art. 16.
- 1. W transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców mogą być pobierane opłaty.
- 4. Za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad."
Na terenie Gminy Miejskiej obowiązuje uchwała Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011 r. nr 189 poz. 1504). Z § 1 pkt 1 i 2 w/w uchwały wynika, że ustala się stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska w wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym (pkt 1) oraz 1 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu (pkt 2).
Zdaniem Sądu analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska wynika z mocy samego prawa, tj. z art. 16 ust. 1 i 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i § 1 pkt 1 i 2 w/w uchwały. Wobec tego obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, z którego zaistnieniem ustawa o publicznym transporcie zbiorowym wiąże obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty, tj., gdy operator i przewoźnik skorzystali z przystanku komunikacyjnego, czy z dworca.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela zatem w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 3531/15, że w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym brak przepisów regulujących prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie "ustalenia", czy "wymierzenia" przedmiotowej opłaty. Opłaty tej nie ustala się, czy też, nie wymierza się w drodze decyzji administracyjnej, ani tym bardziej w drodze innego indywidualnego aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro obowiązek poniesienia przedmiotowej opłaty nie wymaga konkretyzacji w drodze indywidualnego aktu administracyjnego lub czynności w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to poza zakresem kognicji Sądu pozostaje kontrola czynności podejmowanych przez Prezydenta Miasta mających na celu pobieranie opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska, w tym m.in. wystawianie noty księgowej.
Należy zauważyć, że nota księgowa przypomina jedynie o obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty. Nie nakłada na adresata obowiązku prawnego ani nie przyznaje mu jakichkolwiek uprawnień, gdyż ten wynika wprost z normy ustawowej. Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 1404/16 i z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 5571/16. Z tego powodu wystawienie noty księgowej nie jest więc czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Uzupełniająco dodać jeszcze należy, że skarżącemu przysługują odpowiednie środki prawne dla kwestionowania uchwały Rady Miasta z dnia 30 marca 2011 r. nr [...], która jest aktem prawa miejscowego, jak również dla kwestionowania zgodności z Konstytucją RP przepisów ustanawiających przedmiotową opłatę.
W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.