Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 października 2004 r [...], po rozpatrzeniu zażalenia L.Ł Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2004 r znak [...], orzekające o sprostowaniu aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...]. 1978 r wydanego przez Naczelnika Gminy [...].W podstawie prawnej postanowienia SKO powołano przepisy art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, oraz art.123, 124 i 113 § 1 kpa.
Uzasadniając swoje postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało następujące okoliczności i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
Rozpatrując wniosek A.F., Wójt Gminy [...], z powołaniem na przepis art.113 § 1kpa, postanowieniem z dnia [...] 2004 r znak [...], sprostował akt własności ziemi - decyzję Naczelnika Gminy [...] Nr [...], w ten sposób, że w miejsce wpisanej mylnie działki [...], winna być wpisana działka [...]
Uzasadniając postanowienie Wójt wskazał, że błąd sprostowano na podstawie operatu ewidencji gruntów wsi[...] jedn. rej. G 229, na podstawie, którego ustalono, że działka ewid. [...] w ewidencji gruntów nie istniała ani nie istnieje.
Zażalenie na to postanowienie wniosła L. Ł. twierdząc, że ma wpisaną notarialnie i do księgi wieczystej działkę [...] i nie zgadza się na zmiany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołując wyrok NSA z 21.03. 1996 r sygn. II SA 432/95 (ONSA 1997 /1/34), stwierdzający, iż sprostowaniu w trybie art.113 § 1 kpa błędów i omyłek w stosunku od decyzji - aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27 poz. 250 ze zm.), nie stoi na przeszkodzie art.63 ust.1 ustawy z dnia 19.10. 1991 r o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zmianie niektórych ustaw (tj. Dz.U. z 2004 r Nr 208, poz. 2128) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z przedłożonych akt wynika, że w decyzji - akcie własności ziemi Nr [...], omyłkowo między innymi działkami wpisano działkę Nr [...] zamiast działki [...], a zatem zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w przepisie art.113 § 1 kpa pozwalającym na sprostowanie w decyzji błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych pomyłek.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyła L.Ł., podnosząc, że nie zgadza się na zmianę numeru działki, na którą posiada postanowienie Sądu i Notariusza, a postanowienie krzywdzi ją na korzyść A.F., która,, pokręciła " uwłaszczenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) - dalej ustawa p.p.s.a. - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), kontrola powyższa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na powyższych zasadach, kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do stwierdzenia, że skarga jest uzasadniona, chociaż z przyczyn całkowicie innych niż podniesione w skardze Ludwiny Łacek.
Przepis art.145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Takie przyczyny zachodzą w sprawie.
Przepis art.19 kpa zobowiązuje organy administracji publicznej do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.
Przyczyna nieważności określona przepisem art.156 § 1 pkt 1 kpa zachodzi względem postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2004 r znak [...] orzekającego o sprostowaniu aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1978 r.
Stosownie do przepisów art. 37 ust.1 w zw. z art.8 pkt 9 lit,, a" pkt 4-7 i lit,,b" ustawy z dnia 28 maja 1975 r o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa, oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 91 z późn.zm.) naczelnik gminy był terenowym organem administracji państwowej.
W tym charakterze Naczelnik Gminy [...] wydał akt własności ziemi - decyzję Nr [...] z dnia [...] 1978 r, m.in. na podstawie art.12 ustawy z dnia 26 października 1971 o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27 poz. 250 z późn. Zm.) - wskazującego organy właściwe do wydania decyzji w tych sprawach.
Z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 1990 r o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz.U. Nr 32, poz 176), stosownie do jej przepisu art.36 ust.1, określone w ustawach szczegółowych zadania i kompetencje rządowej administracji ogólnej przeszły na kierowników urzędów rejonowych (dla których zgodnie z art. 3, organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa stał się Wojewoda).
W tym czasie nie obowiązywała już ustawa z dnia 26 października 1971 r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, uchylona art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 11, poz. 81 z późn.zm.).
W myśl przepisów tej ustawy stwierdzenie nabycia przez samoistnego posiadacza własności nieruchomości, co do której przed wejściem w życie nie zapadła ostateczna decyzja stwierdzająca to nabycie w trybie ustawy z 1971 r, może nastąpić wyłącznie w trybie postępowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych tą ustawą. Zgodnie z art. 10 tej ustawy, dokonane do dnia jej wejścia wżycie stwierdzenie nabycia własności przez terenowy organ administracji państwowej, stanowi wyłączny dowód nabycia własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Od wejścia w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, spory o uregulowanie własności tych gospodarstw rolnych przestały być sprawami załatwianymi w postępowaniu administracyjnym, a stały się sprawami cywilnymi. Z tych przyczyn przepisy ustawy z dnia 17 maja 1990 r o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy i organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34 poz. 198) celowo nie zajmowały się w ogóle kwestią organów właściwych do załatwienia spraw " stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez samoistnego posiadania ".Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.10.1992 II SA 467/92 (ONSA 1993/3/68).
Stan prawny, w którym określone w ustawach szczegółowych kompetencje rządowej administracji ogólnej wykonywali kierownicy urzędów rejonowych trwał do 31 grudnia 1998 r. Z dniem 1 stycznia 1999 r weszły w życie przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z poźn.zm.). Zgodnie z przepisem art.94 tej ustawy, nadal obowiązującym, do właściwości Starosty przeszły, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej oraz zadania i kompetencje kierowników tych urzędów.
W świetle art.63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (obecnie t.j. Dz.U. z 2004 r Nr 208, poz. 2128), od 1 stycznia 1992 r wyłączone jest stosowanie przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1971 r o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27 poz. 250 z późn. zm.).Zarazem jednak przepis art.63 ust.1 tej ustawy nie wyłączył dopuszczalności stosowania art.113 § 1 kpa jako podstawy sprostowania błędów i omyłek w stosunku do decyzji - aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1996 03 21 II SA 432/95 (ONSA 1997/1/34).
W tej sytuacji należy stwierdzić, iż przepis art. 113 § 1 kpa może stanowić podstawę sprostowania w decyzji - akcie własności ziemi z dnia [...] 1978 r Nr [...] - ewentualnych błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek, jednakże od dnia 1 stycznia 1999 r organem właściwym do wydania postanowienia w przedmiocie sprostowania a.w.z. jest starosta, a nie Wójt gminy.
Postanowienie Wójta Gminy [...] dotknięte jest zatem wadą nieważności przewidzianą art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 126 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy [...] dotknięte wadą nieważności – jako wydane przez niewłaściwy rzeczowo organ, rażąco naruszyło przepisy art.94 ustawy z dnia 13 października 1998 r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn.zm.) w zw. z art. 19 kpa.Z tych względów również zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2004 r dotknięte jest przyczyną nieważności określoną art.156 § 1 pkt 2 kpa w postaci rażącego naruszenia prawa.
Z tych przyczyn należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wójta Gminy [...], co skutkuje, że wniosek A. F. o sprostowanie decyzji - aktu własności ziemi będzie rozpatrzony ponownie, w l instancji przez właściwego starostę.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w l punkcie sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Z uwagi na treść postanowień dotkniętych wadą nieważności, w oparciu o przepis art.152 powołanej ustawy orzeczono, że nie mogą być wykonane (jeszcze przed prawomocnością nin. wyroku). Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie [...] zł oparto na przepisach art.200, 205 i 209 w/w ustawy.