Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 14 lutego 2006 r nr Kol.Odw. [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania Z. A. i K. G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2004 r nr [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości objętej KW [...] składającej się z działki nr 1 o powierzchni 0,0820 ha położonej w obrębie 42 jednostki ewidencyjnej [...] stanowiącej współwłasność w udziale wynoszącym 1/4 części W. S. i 3/4 części L. K. od nieruchomości sąsiedniej składającej się z działki nr 2 położonej w tym samym obrębie a stanowiącej według wypisu z KW [...] własność Gminy [...].
W podstawie prawnej postanowienia organu odwoławczego wskazano przepisy art. 134 oraz art. 127 kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadniając postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na następujące motywy rozstrzygnięcia.
Decyzja o rozgraniczeniu opisanych nieruchomości zapadła w wyniku przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art.33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. 00/100/1086 ze zm.).Wobec nie wniesienia przez strony w przepisanym, czternastodniowym terminie żądania przekazania sprawy sądowi zyskała walor ostateczności.
W dniu [...] listopada 2004 r nie będąca uczestnikiem postępowania rozgraniczeniowego Z. A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie statusu strony.
Następnie w dniu [...] grudnia 2004 r złożyła odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie i zawieszenie postępowania rozgraniczeniowego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla [...] zainicjonowanej przez nią sprawy o zasiedzenie działki nr 2.
Odwołanie podobnej treści złożyła także K. G..
Wskazując na powyższe organ stwierdził, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczące rozgraniczenia nieruchomości nie przewidują wniesienia w drodze administracyjnej odwołania od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości wydanej na podstawie art.33 ust.1 tej ustawy..Zgodnie bowiem z treścią art. 33 ust.3 powołanej ustawy strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni do doręczenia decyzji przekazania tej sprawy sądowi. Powołując się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wyjaśnił, ze jest to szczególna regulacja prawna. Zgłoszenie żądania przekazania sprawy sądowi wyłącza możliwość uprawomocnienia się decyzji o rozgraniczeniu i sprawa na tym kończy postępowanie administracyjne a rozpoczyna postępowanie sądowe.
Jeżeli jednak strony nie wniosły żądania przekazania sprawy sądowi wówczas decyzja o rozgraniczeniu staje się prawomocną- decyzją ostateczną. Oznacza to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej a sprawa nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożyła Z. A. i K. G..
Skarżące podniosły, że decyzja o rozgraniczeniu jest nieprawidłowa i została wydana bez ich udziału w sprawie. Podniosły, że podlegająca rozgraniczeniu działka nr 2 od wielu lat znajduje się w ich posiadaniu.W związku z tym wystąpiły nawet do sądu powszechnego o stwierdzenie zasiedzenie tej nieruchomości. Sprawa ta nie została jeszcze zakończona.
Podały, że nie zostały dopuszczone do udziału w sprawie o rozgraniczeniu mimo, że postępowanie winno toczyć się z ich udziałem albowiem na skutek zasiedzenia nieruchomości objętej działką nr 3 są jej współwłaścicielkami.
W tej sytuacji skarżące uważają, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego powinno zostać uchylone, sprawa zaś przekazana do ponownego rozpoznania, natomiast decyzja Prezydenta Miasta [...] o rozgraniczeniu zasługuje na stwierdzenie nieważności.
Na rozprawie przed Sądem, pełnomocnik skarżącej podnosił, że jej wniosek winien być rozpoznany jako wniosek o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonego postanowienia i powtarzając argumentację przedstawioną wcześniej na jego uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z poźn.zm.) - dalej ustawa p.p.s.a. - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej, jak to stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawując tę kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a - Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na powyższych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż uzasadniona jest tylko skarga Z. A..
Zgodnie z przepisami art.31 ust.4 i art. 333 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie t.j. Dz.U. z 2005 r Nr 240, póz. 2027) ustalenie - w postępowaniu administracyjnym - przebiegu granic nieruchomości sąsiednich następuje albo w drodze ugody mającej moc ugody sądowej (art..31 ust.4), albo w formie decyzji administracyjnej (art. 33 ust. 1).
Ten ostatni przepis stanowi, że wójt (burmistrz, a w obecnej sprawie -prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Kwestionowanie decyzji Prezydenta Miasta [...], opartej na przepisie art.33 ust.1 ustawy, a więc rozstrzygającej merytorycznie o rozgraniczeniu, mogło nastąpić zatem tylko w trybie przewidzianym art.33 ust.3, w myśl którego strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dnia od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (oczywiście sądowi powszechnemu).W świetle powyższej regulacji decyzja Prezydenta Miasta oparta na przepisie art.33 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ma z mocy tego przepisu w zw. z ust. 3 charakter decyzji ostatecznej w rozumieniu art.16 § 1 kpa, t.j. takiej od której nie służy odwołanie, w administracyjnym toku instancji.
Niedopuszczalność odwołania od decyzji rozgraniczającej nieruchomości potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2003.05.22 sygn. II SA 2678/01 Lex Nr 148847,czy z 1999.09.29 II SA 1580/99 Lex Nr 46210).
Należy zatem generalnie zgodzić się ze stanowiskiem zaskarżonego postanowienia, że wobec ostatecznego charakteru decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2004 r orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiącej działkę 1 z nieruchomością stanowiącą działkę 2, odwołanie złożone przez którąkolwiek ze stron postępowania rozgraniczeniowego byłoby niedopuszczalne.
Przepis natomiast art. 134 kpa nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzania w drodze postanowienia o niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tych przyczyn skarga K. G. nie jest uzasadniona, gdyż ograniczyła się ona do złożenia w dniu [...].12. 2004 r (k.57) datowanego na dzień [...].12.2004 r odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...].Poza rozważaniami Sądu pozostaje zaś kwestia, czy odwołanie to nie było nadto złożone z uchybieniem terminu z art. 129 § 2 kpa. Z dowodów doręczenia decyzji z dnia [...].10. 2004 r stronom.które brały udział w postępowaniu wynika bowiem, iż najpóźniej decyzję te doręczono dnia [...].10. 2004 r W. S.. Wyjaśniono zaś w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 2002 07 16 II SA 220/00 Mon.Praw. 2002/20/916), że dla strony, która nie brała udziału w postępowaniu, terminu do odwołania biegnie równolegle z terminem dla stron postępowania, które brały w nim udział.
Odmienna jest natomiast sytuacja w odniesieniu do skargi Z. A..
Niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] orzekającej o rozgraniczeniu, nie wyłącza dopuszczalności żądania w trybie tzw. postępowań nadzwyczajnych stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o rozgraniczeniu czy żądania wznowienia postępowania.
Z akt sprawy wynika, że Z. A. swoje odwołanie (również złożone [...].12.2000 - k.60), poprzedziła złożonym dnia [...] listopada 2004 r, skierowanym do organu l instancji pismem (k.52), zatytułowanym jako,, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie statusu strony ". W piśmie tym podnosiła, że jest posiadaczem rozgraniczanej działki 2 i że toczy się z jej wniosku postępowanie przed sądem powszechnym o zasiedzenie tej działki.
Z akt sprawy (k. 28) wynika, że w dniu [...].06.2004 r przeprowadzona została wizja w czasie której ustalono, że Z. A. korzysta z budynku użytkowego z przybudówką na tej działce i jest co najmniej współposiadaczem działki.
W świetle powyższego skarga Z. A. słusznie podnosi, iż podejmując zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozważyło, czy w istocie pismem z dnia [...] listopada 2004 r Z. A. nie złożyła podania o wznowienie na podstawie art.145 § 1 pkt 4 kpa postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] dnia [...].10. 2004 r, a późniejsze "odwołanie" jedynie stanowi doprecyzowanie okoliczności mających przemawiać za tym, iż miała przymiot strony w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Rozpoznając sprawę należy mieć na uwadze, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, również posiadacz nieruchomości ma legitymacje do żądania jej rozgraniczenia i uczestnictwa w postępowaniu, a wówczas jej właściciel staje się uczestnikiem postępowania rozgraniczeniowego (Por. np. uzasadnienia postanowienia SN z 2001.01.30 l CKN 1359/00 - Lex Nr 52434, czy uzasadnienie uchwały SN z 1994.05.10 III CZP 62/94 - OSNC 1994 / 11/219).
Ewentualna natomiast odmowa przyznania skarżącej Z. A. przymiotu strony administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego w rozumieniu art.145 § 1 pkt 4 kpa jako legitymowanej do żądania wznowienia postępowania winna nastąpić w formie decyzji opartej na przepisie art.149§3 kpa i podlegającej kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tych przyczyn orzeczono jak w l punkcie sentencji na podstawie art. 145 § 1 pktl lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, z późn.zm.). Orzeczenie oddalające skargę K. G. oparto na przepisie art. 151 powołanej ustawy. O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Z. A. orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz art.29 ust.1 ustawy z dnia 1982.05. 26 Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2002 r Nr 123, póz. 1058zpoźn. zm.) oraz §2 ust.3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, póz. 1348 z późn.zm.)