Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2012r. sygn. akt III SA/Kr 35/12 odrzucił skargę E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2011r. znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 24 maja 2012r.
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2012r. sygn. akt III SA/Kr 35/12 Referendarz Sądowy ustanowił na wniosek E. G. adwokata. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2012r. w wykonaniu w/w postanowienia wyznaczył dla E. G. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat A. S., która, działając przez pełnomocnika substytucyjnego, w dniu 20 sierpnia 2012r. nadała do Sądu w imieniu skarżącej skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 10 kwietnia 2012r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku znalazło się wyjaśnienie, że pełnomocnik A. S. otrzymała zarządzenie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem E. G. w dniu 13 sierpnia 2012r. Niezwłocznie po doręczeniu pełnomocnik umówił się w czytelni akt WSA w Krakowie celem zapoznania się z aktami. Termin wyznaczono na 16 sierpnia 2012r. W tym dniu pełnomocnik zapoznała się z aktami a następnie wniosła powołane wyżej pisma procesowe. Dodała, że wobec faktu wyznaczenia pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia zasadnym jest wniesienie wniosku o przywrócenie terminu i następnie przywrócenie terminu. Powołała się na orzeczenie NSA z 3 września 2010r. sygn. akt I OZ 652/10, który w tezie orzekł, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po upływie terminu na wniesienie środka zaskarżenia, pełnomocnik ten wraz z tym środkiem zobowiązany jest złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Zaznaczyła przy tym, że ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu nastąpiło z dniem kiedy uzyskał on możliwość działania w sprawie, a zatem z dniem zapoznania się z aktami niniejszej sprawy (16.08.2012r.) Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony w dniu 20 sierpnia 2012r. został z tego względu wniesiony w terminie, a wraz z wnioskiem złożona została skarga kasacyjna od postanowienia Sądu z 10 kwietnia 2012r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne jego przywrócenia reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności art. 85-89 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 85 cyt. ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w art. 87 p.p.s.a. ustawodawca określił jakie wymogi muszą zostać spełnione by sąd mógł uwzględnić taki wniosek:
- – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.),
- – w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.),
- – równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Odnosi się ta regulacja również do działań pełnomocnika. Przesłanki te mają charakter formalny, których spełnienie warunkuje w ogóle rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie warunki formalne wniosku zostały spełnione, przy czym należy wziąć pod uwagę specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony pełnomocnika profesjonalnego z urzędu po wydaniu wyroku. Generalnie, wniosek taki, złożony po wydaniu wyroku nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ale może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.03.2008r. II FZ 105/07, że nie jest prawidłowa taka praktyka, kiedy osobie przyznaje się pomoc prawną w postaci profesjonalnego pełnomocnika, a następnie uniemożliwia się jej skorzystanie z tej pomocy. Wracając do warunków formalnych wniosku – termin 7 - dniowy na wniesienie wniosku od ustania przyczyny uchybienia należy odnieść do działań pełnomocnika.
Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Aktualnym pozostaje na tym gruncie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14.05.2009r. sygn. akt II FZ 125/09, który uwzględnia okoliczność, która zaszła w niniejszej sprawie a mianowicie to, że ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a pełnomocnik wnosi już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd uznał, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym doradca podatkowy (adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skarg kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Pogląd ten gwarantuje równość w sytuacji wyznaczania pełnomocnika z wyboru jak i z urzędu oraz czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia. Rzeczywista możliwość wniesienia skargi kasacyjnej powstała zatem w niniejszej sprawie w dniu, w którym wyznaczony na pełnomocnika skarżącej adwokat A. S. zapoznała się z aktami sprawy to jest w dniu 16 sierpnia 2012r. Wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 20 sierpnia 2012r. oznacza że ustawowy termin został zachowany. Załączenie z kolei do wniosku skargi kasacyjnej spełnia warunek art. 87 § 4 p.p.s.a.
Przechodząc do kwestii braku winy – jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zauważyć należy, że polega ona na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. Fz 713/04). Wskazuje się przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W niedochowaniu terminu nie można upatrywać winy skarżącej, gdyż pozostawała w usprawiedliwionym oczekiwaniu co do skuteczności czynności podejmowanych przez przyznanego mu – w ramach pomocy prawnej – z urzędu pełnomocnika. Co do pełnomocnika – w ocenie Sądu podjął on czynności procesowe, skutecznie i bez zbędnej zwłoki, biorąc pod uwagę, że skarga kasacyjna została sporządzona w ciągu czterech dni od zapoznania się z aktami sprawy, wobec czego nie można w jego działaniu upatrywać winy w znaczeniu przyjętym przez art. 86 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a przywrócił E. G. termin do wniesienia skargi kasacyjnej.