Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. nr 1/EU-O/2023 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm. - dalej k.p.a.) - stwierdził uchybienie przez J. N. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z dnia 17 listopada 2022 r., nr [...], znak [...], w której umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.
W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wyjaśnił, że ww. decyzja Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z dnia 17 listopada 2022 r. została doręczona skarżącemu w dniu 24 listopada 2022 r. (jak wynika z dokumentu e.p.o., wygenerowanego z systemu Poczty Polskiej S.A., k. 21 a.a).
W piśmie z dnia 12 grudnia 2022 r. strona wniosła odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Przedmiotowe odwołanie zostało nadane w dniu 12 grudnia 2022 r. w polskiej placówce pocztowej (k.
- 24. a.a.).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 127 § 1 i art. 129 § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie, które wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Mając na uwadze datę doręczenia stronie decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z dnia 17 listopada 2022 r., znak [...], tj. 24 listopada 2022 r., termin do wniesienia odwołania upłynął z końcem dnia 8 grudnia 2022 r. W przedmiotowej sprawie odwołanie zostało wniesione przez stronę w dniu 12 grudnia 2022 r., zatem po upływie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie wraz z odwołaniem strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia.
Na koniec organ II instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W piśmie z dnia 8 lutego 2023 r. skarżący J. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 9 stycznia 2023 r.
Skarżący w skardze wyjaśnił, że w dniu 20 listopada 2018 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Na wniosek skarżącego z dnia 6 września 2019 r. Komendant Miejski Policji w Krakowie postanowieniem z dnia 27 września 2019 r. zawiesił postępowanie administracyjne w tej sprawie. Decyzją z n dnia 17 listopada 2022 r. postępianie zostało w sprawie umorzone z uwagi na upływ trzyletniego terminu i niezłożenie przez skarżącego wniosku o podjęcie postępowania. W skardze wskazano, że ostatnie postanowienie Komendanta Miejskiego Policji odebrała żona skarżącego, co spowodowało niewłaściwą wiedze skarżącego dotyczącą odebrania przesyłki i zbyt późne przesłanie odwołania na ręce KWP w Krakowie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ze względu na przedmiot zaskarżenia Sąd korzystając z dyspozycji ww. przepisu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Kontrolowane postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 9 stycznia 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z dnia 17 listopada 2022 r., zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Powołany przepis obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, w ramach którego podejmowane są czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny, wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia.
Treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Po stwierdzeniu niedotrzymania terminu do złożenia odwołania organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzyć odwołania, ale ma obowiązek wydania postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W realiach rozpoznawanej sprawy dla oceny prawidłowości kontrolowanego postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, kluczowe znaczenie ma ustalenie daty, w której rozpoczął się bieg terminu na wniesienie odwołania tj. daty doręczenia decyzji organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy (k. 21 a.a.) decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 24 listopada 2022 r. Zdaniem Sądu jest to ustalenie prawidłowe. Wskazana przez organ odwoławczy data doręczenia wynika bowiem jednoznacznie ze znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu elektronicznego potwierdzenia odbioru (wygenerowanego z sytemu Poczty Polskiej S.A., k. 21 a.a.).
Prawidłowo ustalono, że decyzja organu I instancji z 17 listopada 2022 r. została odebrana przez L. N. (żonę skarżącego) w dniu 24 listopada 2022 r., zawierała ona prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie. Skarżący nie zakwestionował samego faktu doręczenia mu decyzji, nie wskazał też na inną niż wynikająca z elektronicznego potwierdzenia odbioru datę jej otrzymania. Zatem to od bezspornej daty odbioru przesyłki w dniu 24 listopada 2022 r. rozpoczął bieg 14 - dniowy termin na wniesienie odwołania, który upływał w dniu 8 grudnia 2022 r.
Tymczasem, jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy, przesyłka polecona zawierająca to odwołanie została nadana dopiero w dniu 12 grudnia 2022 r. (k. 24, 25 a.a.), tj. po terminie. Ta okoliczność również nie była kwestionowana przez stronę skarżącą i nie stanowi przedmiotu sporu. Odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Zdaniem Sądu, nie budzi więc żadnych wątpliwości to, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem 14 - dniowego terminu na jego wniesienia. Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo ustalił zarówno datę, w której doręczono decyzję organu I instancji oraz datę, w której skarżący wniósł odwołanie i w odniesieniu do tak ustalonego stanu faktycznego sprawy prawidłowo zastosowało art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a.
Podsumowując, stwierdzić należy, że tylko odwołanie wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia może podlegać rozpatrzeniu. W tej sytuacji należy kierować się normą, że w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, ale ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet w przypadku nieznacznego przekroczenia terminu do złożenia ww. środka zaskarżenia zobowiązany jest do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Dla stwierdzenia uchybienia terminu bez znaczenia pozostaje okres spóźnienia. O uchybieniu terminu przesądza bowiem nawet jednodniowe jego niedotrzymanie.
Innymi słowy, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości jak tylko wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminu zgodnie z regulacją wskazanego wyżej przepisu art. 134 K.p.a., co wynika z ugruntowanego orzecznictwa w tej materii (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2018 r., II SA/Łd 812/17, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2013 r., II SA/Go 391/13; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2013 r., II SA/Ol 284/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2013 r., III SA/Gd 321/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2012 r., I SA/Wa 885/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2019 r., VII SA/Wa 639/19 – publ. CBOSA).
Zarzut podniesiony w skardze wskazujący na to, że "uchybienie przesłankom formalnym nie może być jedyną przeszkodą do merytorycznego zakończenia postępowania, w sytuacji gdy organ administracji państwowej" działał opieszale, a zatem skarżący wnioskuje o uchylenie opisanych decyzji – nie mógł w realiach tej sprawy odnieść zamierzonego dla skarżącego skutku. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie było wyłącznie postanowienie KWP z dnia 9 stycznia 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a nie zapadłe w toku postępowania decyzje organów administracyjnych.
Mając na względzie przedstawione dotychczas rozważania Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa w kontrolowanym postanowieniu, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.