Uzasadnienie
postanowienia WSA z dnia 10 lipca 2012r.
Pismem z dnia 22 listopada 2011r. Nr [...] Prezydent Miasta poinformował L. B., iż nie ma możliwości pozytywnej weryfikacji jej wniosku o pomoc mieszkaniową.
W dniu 2 grudnia 2011r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo L. B. z dnia 29 listopada 2011r., w którym wezwała ona Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenia jej wniosku o pomoc mieszkaniową.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta przesłał pismo z dnia [...] 2011r. Nr [...], w którym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22 listopada 2011r. Pismo to zostało przesłane na wskazany przez L. B. adres, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 3 i 10 stycznia 2012r. nie odebrała ona przesyłki z urzędu pocztowego.
Pismem z dnia 21 lutego 2012r. L. B. wniosła skargę na akt Prezydenta Miasta z dnia 22 listopada 2011r. Nr [...].
Na rozprawie w dniu 10 lipca 2012r. skarżąca oświadczyła, iż skargę złożyła do organu osobiście w dniu 24 lutego 2012r. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej podniósł, iż nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu dlatego, że nie była przez organ pouczona o terminie wniesienia skargi, gdyż nie odebrała z poczty pisma zawierającego odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik skarżącej podniósł również, że także doradca prawny udzielający w Urzędzie Miasta bezpłatnych porad prawnych nie pouczył skarżącej o terminie wniesienia skargi. Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w budynku, którego adres skarżąca podała do doręczania korespondencji, prowadzone były roboty budowlane i zostały zdjęte skrzynki pocztowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżony w niniejszej sprawie akt Prezydenta Miasta stanowi akt z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Wniesienie skargi na tego rodzaju akt powinno być, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiego aktu, do usunięcia naruszenia prawa.
Z kolei zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie skarżąca pismem z dnia 29 listopada 2011r. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania jej wniosku o pomoc mieszkaniową. Organ udzielił odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia [...] 2011r. Pismo to zostało przesłane na wskazany przez skarżącą adres, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 3 i 10 stycznia 2012r. nie odebrała ona przesyłki z urzędu pocztowego.
Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej Kpa), w przypadku doręczania pisma przez pocztę, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 Kpa, tj. do rąk własnych adresata lub w przypadku jego nieobecności, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2 art. 44 Kpa).
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 art. 44 Kpa). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 art. 44 Kpa). Mając powyższe na względzie należy przyjąć, iż odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona skarżącej w dniu 17 stycznia 2012r. Termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 16 lutego 2012r.
Natomiast, jak wynika z akt sprawy oraz oświadczenia skarżącej do protokołu rozprawy, skarżąca wniosła skargę dopiero w dniu 24 lutego 2012r., a więc po terminie. Konieczne zatem stało się złożenie przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek taki skarżąca złożyła na rozprawie w dniu 10 lipca 2012r.
Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne jego przywrócenia reguluje ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności art. 85-89 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 85 cyt. ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w art. 87 p.p.s.a. ustawodawca określił jakie wymogi muszą zostać spełnione by sąd mógł uwzględnić taki wniosek:
- – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.),
- – w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.),
- – wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.),
- – równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z dnia 2 października 2002r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Sąd podzielił w tym zakresie także stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 lutego 2006r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 78/05 (opubl. LEX nr 192260): "Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku."
Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Sąd w pierwszej kolejności bada, czy został on skutecznie wniesiony. Jak już wyżej wskazano, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. O uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżąca dowiedziała się na rozprawie w dniu 10 lipca 2012r. Z tym dniem ustała więc przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej złożył w tym samym dniu na rozprawie, a więc w terminie. Należy zatem uznać, że przedmiotowy wniosek spełnia wszystkie wymogi formalne przewidziane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Badając z kolei sam wniosek o przywrócenie terminu pod względem zasadności Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do jego uwzględnienia. Brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżąca upatruje w tym, że nie została prawidłowo pouczona przez organ o terminie wniesienia skargi. Sąd zwraca jednak uwagę, iż skarżąca była pouczona o terminie i sposobie zaskarżenia już w zaskarżonym akcie Prezydenta Miasta z dnia 22 listopada 2011r., do którego dołączono stosowne pouczenie (k.92). Oprócz tego w przesyłce zawierającej odpowiedź Prezydenta Miasta na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa znajdowało się prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi oraz jakie powinna ona spełniać wymogi formalne (k.93). Pismo to zostało prawidłowo doręczone skarżącej w trybie przewidzianym w art. 44 Kpa. Skarżąca tłumaczyła, iż nie mogła odebrać przedmiotowego pisma, gdyż w związku z robotami budowlanymi zdjęto jej skrzynkę pocztową.
Sąd zwraca uwagę, że o ile skarżąca faktycznie nie miała wpływu na zdjęcie jej skrzynki, to prowadząc korespondencję z organem i wiedząc o możliwości otrzymania pism od organu winna była poinformować organ o zaistniałych trudnościach w doręczaniu jej przesyłek pocztowych i ustalić inny sposób odbierania listów (np. osobiście po wcześniejszym zawiadomieniu jej telefonicznie przez organ, iż ma do odbioru pismo). Skoro jednak skarżąca tego nie uczyniła, to nie można uznać, iż nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje też zarzut skarżącej, że stosowanego pouczenia nie udzielił jej także doradca, który pomagał jej w sporządzeniu pisma. Obowiązek należytego pouczenia strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia spoczywa na organie administracyjnym wydającym rozstrzygnięcie w sprawie i niniejszym przypadku organ administracyjny ten obowiązek wypełnił.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a w związku z tym na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.