Uzasadnienie
P. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na dokonaną przez Wydziałową Komisję ds. Oceny Nauczycieli Akademickich Wydziału [...] Uniwersytetu ocenę jego pracy w zakresie działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 marca 2011 r. Ocena była negatywna. Skarżący odmówił zapoznania się z tą opinią i jej przyjęcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak w sprawie kognicji sądu administracyjnego. Podniesiono, że kwestie oceniania nauczycieli akademickich reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) oraz Statut Uniwersytetu. Ocena nie jest dokonywana w ramach postępowania administracyjnego i nie przybiera procesowej formy decyzji czy też postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga P. B. podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.
Właściwość sądu administracyjnego określona jest w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i obejmuje rozpoznawanie skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Skarga P. B. dotyczy oceny jego pracy jako nauczyciela akademickiego za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 marca 2011 r. wystawionej przez Wydziałową Komisję ds. Oceny Nauczycieli Akademickich Wydziału [...] Uniwersytetu.
Procedurę wystawiania tego rodzaju ocen oraz tryb zaskarżenia reguluje ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wystawienia zaskarżonej oceny przepis art. 132 ust. 1 tej ustawy stanowił, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111. Zgodnie z ust. 2 oceny dokonuje podmiot wskazany w statucie, nie rzadziej niż raz na cztery lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania określa statut. Podkreślić należy, że przepis art. 132 ww. ustawy jest umieszczony w dziale III – "Pracownicy Uniwersytetu".
Jednocześnie, art. 128 tej ustawy przesądza, że rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę z nauczycielem akademickim następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (...). Natomiast zgodnie z art. 136 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a spory o roszczenia ze stosunku pracy pracownika uczelni rozpatrują sądy pracy.
Z powyższego wynika, że dokonywana ocena nauczyciela akademickiego jest ściśle związana ze stosunkiem pracy, który wiąże nauczyciela z uczelnią. Przy opiniowaniu pracowników przełożeni nie występują w roli organu administracji, który w sposób władczy wydaje jednostronny akt administracyjny określający prawa czy obowiązki jednostki. Opinia taka może mieć wpływ na prawa i obowiązki jednostki, głównie jako pracownika, może bowiem prowadzić do wypowiedzenia zmieniającego czy rozwiązania stosunku pracy, lecz jest to wpływ mający bezpośrednie odzwierciedlenie w stosunkach pracy łączących nauczyciela i uczelnię, a nie w sferze administracyjnej. Czynności dokonywane przez kierownika w ramach opiniowania pracowników należy traktować jako działania pracodawcy w stosunku do pracownika. Regulacja art. 132 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ani wydane na jego podstawie wewnętrzne przepisy regulujące sposób, tryb, terminy oraz sposoby dokonywania ocen pracowniczych nie stanowią zatem podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej mocą której organ dokonuje oceny pracownika.
Ocena taka nie może być również utożsamiana z innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej bowiem wynika ona bezpośrednio ze stosunku pracy łączącego pracownika z oceniającym i na tej płaszczyźnie musi zostać rozpoznana (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2013 r., sygn. II SA/Wa 1282/13).
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że sprawa dokonywania oceny nauczyciela akademickiego nie jest sprawą administracyjną, dlatego nie może stanowić przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego. Taka ocena może być przez pracownika kwestionowana jedynie na drodze powództwa składanego do sądu powszechnego – sądu pracy, który uprawniony jest do merytorycznego badania takiej oceny głównie w postępowaniu w sprawie zgodności z prawem rozwiązania stosunku pracy.
Wobec powyższego Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.