Uzasadnienie
Decyzją z 17 lutego 2020 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2019 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu zniszczenia sadzonek konopi włóknistych zabezpieczonych w mieszkaniu w T, należących do J. G., a przechowywanych w Komendzie Wojewódzkiej Policji, i umorzyło postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że art. 51 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani (tj. Dz.U. Z 2019 r., poz. 852) nie może znaleźć zastosowania w sprawie skoro zabezpieczone na potrzeby postępowania karnego ziele konopi włóknistych nie było uprawiane leganie i nie było objęte zezwoleniem.
Skargę na decyzję Kolegium wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Asesor Prokuratury Rejonowej przy uczestnictwie J. G., zarzucając naruszenie w decyzji prawa materialnego, tj. art. 51 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prowadzenie uprawy konopi włóknistych w sposób niezgodny z art. 46 i art. 47 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dotyczy tylko sytuacji, gdy uprawa była prowadzona leganie, tzn. po spełnieniu określonych tymi przepisami wymogów, w tym po uzyskaniu stosownych zezwoleń. Asesor zarzucił także naruszenie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2020 r. poz. 256) – dalej "k.p.a.", poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W związku z zarzutami Asesor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu podniósł, że art. 46 i art. 47 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzają szereg warunków, od spełnienia których uzależniona jest dopuszczalność prowadzenia uprawy konopi włóknistych, w tym żąda się, by uprawa była prowadzona na podstawie zezwolenia (art. 46 ust. 2 ww. ustawy). W związku z tym strona wywiódł, że prowadzenie uprawy konopi włóknistych bez zezwolenia jest jej prowadzeniem z naruszeniem art. 46 ww. ustawy i aktualizuje hipotezę normy z art. 51 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie z regułami wykładni językowej, skoro art. 51 mówi o prowadzeniu uprawy w sposób niezgodny z art. 46, zaś art. 46 wymaga posiadania zezwolenia do uprawy konopi włóknistych, to ten, kto uprawia konopie włókniste bez takiego zezwolenia, uprawia je niezgodnie z art. 46 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
W ocenie skarżącego, skoro Kolegium zróżnicowało naruszenia art. 46 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy uprawniające do podjęcia interwencji w trybie art. 51 ustawy i uznało, że uchybienie polegające na braku zezwolenia nie popada pod ten ostatni przepis, nie podając przy tym ani argumentów językowych, ani systemowych, ani funkcjonalnych takiego rozróżnienia. Skarżący wskazał, że w braku takich argumentów stosować się należy do dyrektywy interpretacyjnej lege non distinguente, nec nostrum est distinguere.
W ocenie skarżącego brak było racji uzasadniających tak istotne zawężenie art. 51 ustawy. Wskazał, że organ może reagować w trybie art. 51 ustawy na uchybienie o mniejszej randze, np. prowadzenie uprawy z zezwoleniem, ale bez umowy kontraktacji i bez złożenia zobowiązania do samodzielnego przetworzenia konopi włóknistych, ale nie ma już takiej możliwości, gdy uprawiający dopuszcza się uchybienia istotniejszego, tj. prowadzenia uprawy w ogóle bez zezwolenia.
Skarżący wskazał również, że prowadzenie uprawy konopi włóknistych bez zezwolenia stanowiło wprawdzie wykroczenie z art. 65 ustawy, jednakże sąd mógł orzec przepadek wyhodowanych konopi włóknistych w trybie art. 69 ustawy, jednak –ale tylko w razie ukarania sprawcy, a więc nie było do tego kompetencji, gdy sprawcy z różnych powodów ukarać nie było można.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując tezy i argumentację z zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że Prokurator w skardze interpretował rozszerzająco normy wprowadzające zakazy, zbliżone w swej treści do norm prawa karnego, czego nie wolno mu robić.
Kolegium powołując się na treść art. 51 wskazało, że przepis ten normuje jedynie przypadki prowadzenia upraw maku lub konopi włóknistych w sposób niezgodny z art. 46 i 47 ustawy, i nie dotyczy sytuacji braku zezwolenia na prowadzenie upraw maku, ponieważ w tym zakresie obowiązuje inny przepis – art. 65 ustawy. Zdaniem Kolegium nie można było art. 51 ustawy interpretować z zastosowaniem zasady a minori ad maius, tj. skoro zakazane jest uprawianie konopi niezgodnie z zezwoleniem, to tym bardzie zakazane jest uprawianie konopi bez zezwolenia. Wskazało, że gdyby taki był zamiar ustawodawcy, inaczej sformułowałby omawiany przepis.
Kolegium zaznaczyło też, że ustawodawca osobno potraktował kwestię prowadzenia upraw niezgodnie z zezwoleniem, a osobno prowadzenie upraw bez zezwolenia, zwracając uwagę, że w razie ukarania za wykroczenie określone w art. 65 lub 66 orzeka się przepadek przedmiotów wykroczenia, a także przedmiotów pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z wykroczenia, nawet jeżeli nie były one własnością sprawcy, sąd, orzekając przepadek przedmiotów, może zarządzić ich zniszczenie, a z czynności zniszczenia sporządza się protokół (art. 69 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ rację miały organy, że podstawa prawna administracyjnego nakazu zniszczenia sadzonek konopi włóknistych powinna być interpretowana ściśle.
Powoływany przez obie strony sporu art. 51 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani stanowi, że w przypadku stwierdzenia prowadzenia upraw maku lub konopi włóknistych w sposób niezgodny z art. 46 i 47 wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje nakaz zniszczenia tych upraw przez zaoranie, przekopanie gruntu albo w inny sposób, który zapewni skuteczne wykonanie tego nakazu, na koszt prowadzącego uprawę; nakazowi nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Skoro w przepisie tym ustawodawca użył określenia "niezgodny z art. 46 i 47", a oba przepisy dotyczą wydania zezwolenia i warunków jego wykonywania to prowadzenie upraw konopi włóknistych w ogóle bez zezwolenia nie mieści się w tym przepisie.
Skarżący pominął okoliczność, że wkroczenie organu administracyjnego w sferę władztwa prywatnego musi mieć wyraźną podstawę prawną. Zgodnie z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracyjne muszą działać na podstawie przepisów prawa.
Sąd uznał więc, że wbrew twierdzeniom skarżącego, ustawodawca rozróżnił sytuacje gdy prowadzone są uprawy niezgodnie z zezwoleniem – i wtedy może być wydana decyzja administracyjna na podstawie art. 51 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, a odrębnie potraktował wykroczenie z art. 65 powołanej ustawy tj. uprawianie maku niskomorfinowego lub konopi włóknistych wbrew przepisom ustawy. Sąd zwraca uwagę, że wprawdzie w art. 69 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani przewiduje orzekanie przez sąd o przepadku, ale też zgodnie z ustępem 1 tego przepisu – orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Zgodnie więc z art. 28 §3 kodeksu wykroczeń sąd może orzec przepadek przedmiotów, choćby zachodziła okoliczność wyłączająca ukaranie sprawcy. Nie jest więc tak, że orzeczenie przepadku zabezpieczonych konopi będzie niemożliwe.
Organ I instancji prawidłowo więc umorzył postępowanie bowiem brak było podstaw prawnych do wydania w sprawie decyzji z art. 51 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani.
Z tych to powodów Sąd uznał, że organy nie naruszyły powołanych w skardze art. 51 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani i art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego – i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).