Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o Kierujących pojazdami (Dz.U.2015.155) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania B. D. (dalej: skarżący) od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia 28 września 2015 r. nr [...], w której zatrzymano skarżącemu prawo jazdy kat. ABCT wydane w dniu 30 grudnia 2005 r. przez Starostę, do czasu ustania przyczyn zatrzymania - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe decyzje zostały wydane w następujący stanie prawnym i faktycznym:
W dniu [...] 2011 r. Starosta wydał decyzję Nr [...], na mocy której skierowano skarżącego na kontrolne badanie lekarskie, celem stwierdzenia braku lub istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami według posiadanych uprawnień. Ponieważ stosowne zaświadczenie lekarskie nie wpłynęło, decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] organ I instancji zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kat. ABCT nr [...] wydane na druku G2531267 w dniu 30 grudnia 2005 r. przez Starostę, do czasu ustania przyczyn zatrzymania, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: art. 10 w zw. z art. 64, art. 9, art. 7, art. 77, art. 107 oraz 108 § 1 k.p.a. i uznając, że doszło do rażącego naruszenie prawa, zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a także o uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności. W szczególności stwierdził, że decyzja nie została wprowadzona do obrotu prawnego, ponieważ nie została doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi, a skarżącemu.
Nadto skarżący nie został poinformowany o skutkach niepoddania się badaniom lekarskim. W toku postępowania pełnomocnik pismem z dnia 20 listopada 2015 r. poinformował, że skarżący stawił się na badania lekarskie, które zostaną przeprowadzone w Ośrodku Medycyny Pracy w dniu 4 grudnia 2015 r. Co prawda Kolegium zakreśliło termin na dostarczenie badań lekarskich do dnia 4 stycznia 2016 r., jednak pismem z dnia 31 grudnia 2015 r., skarżący wniósł o wyznaczenie nowego terminu rozstrzygnięcia sprawy informując, że badania zostały rozpoczęte 4 grudnia 2015 r. i z uwagi na konieczność wizyt u specjalistów, nie zostały jeszcze zakończone.
Decyzją z dnia 21 stycznia 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu uczestnictwa w postępowaniu pełnomocnika skarżącego. Organ odwoławczy powołał treść art. 33 i art. 40 § 2 K.p.a. oraz wskazał, że skarżący udzielił pełnomocnictwa adwokatowi P. K., co zostało zgłoszone w toku postępowania. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczoną zarówno skarżącemu w dniu 6 października 2015 r., jak i pełnomocnikowi skarżącego, co nastąpiło w dniu 14 października 2015 r. Zatem spełniony został wymóg określony w art. 40 § 2 K.p.a., który nie zakazuje doręczeń decyzji stronie, która ustanowiła pełnomocnika, a jedynie nakazuje doręczanie pism ustanowionemu pełnomocnikowi. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pismo zostało jednocześnie doręczone stronie i jej pełnomocnikowi, doręczenie pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne, natomiast strona została w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma.
Na potwierdzenie swoich wywodów Kolegium powołało postanowienie NSA w Poznaniu z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96, w myśl którego: "Jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi"; (podobnie wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., II OSK 1739/10, LEX nr 1152021" oraz Andrzej Wróbel [w:] Jaśkowska Małgorzata, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX).
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego. Po skutecznym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi, od powyższej decyzji zostało wniesione w terminie odwołanie przez pełnomocnika skarżącego.
Kolegium wskazało także, że co prawda zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zostało skierowane do skarżącego a nie do jego pełnomocnika, jednak to naruszenie przepisów postępowania nie miało charakteru, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., a zatem nie obligowało organu odwoławczego do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż nie został spełniony drugi wymóg zawarty w cyt. wyżej przepisie: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Natomiast Kolegium podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie istotną kwestią jest okoliczność, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu i czy dostarczył organowi orzeczenie lekarskie. Wyjaśnienie powodu wszczęcia postępowania podano w skutecznie doręczonym zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 6 lipca 2015 r. Pomimo że od daty wszczęcia postępowania do daty wydania zaskarżonej decyzji minęło niemal trzy miesiące, to w okresie tym skarżący nie poinformował organu o podjęciu kroków w celu poddania się stosownym badaniom lekarskim, na które został skierowany decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 listopada 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję Organu I instancji (decyzja SKO została utrzymana w mocy wskutek oddalenia skargi przez WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 110/12).
Zarzut podnoszony przez pełnomocnika, że skarżący nie wiedział o konsekwencji niepoddania się przedmiotowemu badaniu lekarskiemu jest bezzasadny, skoro skutkiem było wszczęcie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Nadto, pomimo informacji o wyznaczeniu terminu badania lekarskiego na dzień 4 grudnia 2015 r., do dnia wydania ostatecznej decyzji nie wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego żadne dowody potwierdzające, że skarżący poddał się stosownym badaniom. Pełnomocnik skarżącego poprzestał jedynie na oświadczeniu w piśmie z dnia 31 grudnia 2015 r. o zainicjowaniu badań lekarskich, co połączył z prośbą o wyznaczenie nowego terminu rozstrzygnięcia. Jednak Kolegium już raz przedłużało termin rozstrzygnięcia sprawy, a żadne dowody potwierdzające poddanie się badaniom nie zostały dostarczone, dlatego zakończyło postępowanie, wydając decyzje ostateczną.
Kolegium podkreśliło, że podstawą do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jest doręczenie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy na okres dłuższy niż rok, jego zwrot będzie także zależny od uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego dla kierowców.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to:
- 1. art. 7, art. 77, art. 107 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego, oraz poddanie go wszechstronnej ocenie,
- 2. art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym, po zakończeniu postępowania, a przed wydaniem decyzji,
- 3. art. 138 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji,
- 4. naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 102 ust. 1 pkt. 3 lit. c ustawy o kierujących pojazdami, poprzez zastosowanie w sprawie.
Powołując się na powyższe uchybienia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji, i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718, dalej jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję tak określonych granicach Sąd stwierdził że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2016.627), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy (...) nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, obowiązek przedstawienia takiego orzeczenia został nałożony na skarżącego decyzją Starosty z dnia [...] 2011 r., nr [...], na mocy której skarżącego skierowano na kontrolne badanie lekarskie, celem stwierdzenia braku lub istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została wydana w oparciu o wniosek i dokumentację przesłaną przez Prokuraturę Rejonową. Przedmiotowe badanie miało zostać wykonane w Ośrodku Medycyny Pracy w terminie 30 dni, zaś oryginał orzeczenia lekarskiego skarżący miał przekazać do organu w terminie 3 miesięcy od otrzymania powyższej decyzji. Od decyzji tej skarżący odwołał najpierw do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 110/12 oddalił skargę.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I OSK 584/13 oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Zatem skarżący zdawał sobie sprawę z konieczności wykonania kontrolnych badań lekarskich, zgodnie z decyzją Starosty z dnia [....] 2011 r.
Tymczasem skarżący zgłosił się na badania do Ośrodka Medycyny Pracy dopiero cztery lata później od wydania powyższej decyzji, bo dopiero w dniu 4 grudnia 2015 r., jednak przed wydaniem decyzji ostatecznej w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym nie przedłożył wyników badań, a jedynie pismo z prośbą o wyznaczenie nowego terminu rozstrzygnięcia sprawy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie wypełnił przesłanek art. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami i w zakreślonym terminie nie stawił się na badania lekarskie i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W konsekwencji, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji. Dodać także należy, że wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest decyzją, którą organ był zobowiązany wydać.
Natomiast fakt, że skarżący ostatecznie uzyskał orzeczenia lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy i dołączył je do skargi, nie mają istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż czynności te zostały podjęte przez skarżącego po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie, która jest przedmiotem skargi do tut. Sądu i mogą być co najwyżej przedmiotem odrębnego postępowania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 K.p.a., wskazać należy, że zarzut naruszenia tego przepisu może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10 i z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. http//orzeczenia. nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego nie wykazał, aby niezawiadomienie go przez organ pierwszej instancji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. W szczególności pełnomocnik skarżącego nie wnioskował o uzupełnienie postepowania dowodowego w trackie postępowania odwoławczego ani nie przedłożył żadnych dowodów w sprawie.
Z powyższych względów zarzuty skarga okazała się bezzasadna. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami uzasadniającymi jej uchylenie. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniu we właściwym czasie, czego nie uczynił, a w konsekwencji skoro takiemu badaniu się nie poddał to obowiązkiem Starosty było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Z tych względów Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.