Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia [...] [...] utrzymał mocy orzeczenie Starosty z dnia [...] znak: [...] nr [...] zobowiązujące M. P. do zwrotu kosztów szkolenia (badań lekarskich) w wysokości 105, 00 zł z uwagi na nie ukończenie szkolenia z własnej winy.
Jako podstawę prawną organy wskazały art. 40 ust. 2 pkt 6 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 z późn.zm.).
Przepis ten definiując koszty szkolenia stanowi, że w szczególności obejmują one koszt niezbędnych badań lekarskich, psychologicznych, diagnostycznych i usług rehabilitacyjnych (ust.2 pkt...).
Natomiast zgodnie z ust. 5 przepisu art. 40 w/w ustawy osoba niepełnosprawna, która nie ukończyła szkolenia z własnej winy, jest obowiązana do zwrotu jego kosztów chyba, że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia.
Z ustaleń organu pierwszej instancji zawierających potwierdzenie w aktach sprawy wynika, że M. P. dokonując w dniu 16 marca 2006 r w Powiatowym Urzędzie Pracy rejestracji jako osoba poszukująca pracy, pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, złożył wniosek o skierowanie go na kurs,, Operator koparki i ładowarki ‘’. W związku z tym w tym samym dniu M. P. został skierowany na badania lekarskie w celu uzyskania zgody lekarza medycyny pracy na uczestniczenie w szkoleniu.
W dniu 3 lipca 2006 r M. P. złożył pisemną rezygnację z udziału w tym szkoleniu, natomiast wniósł o skierowanie go na kurs,, Obsługa komputera + kasa fiskalna + minimum sanitarne ‘’ i takie skierowanie uzyskał, szkolenie rozpoczął w dniu 6 października 2006 r a ukończył w dniu 27 października 2006 r.
Organ pierwszej instancji uznając, że koszty szkolenia zgodnie z wyżej powołanym przepisem podlegają zwrotowi w przypadku nie ukończenia kursu, zobowiązał skarżącego do zwrotu kosztów badań lekarskich wykonanych w dniu 16 marca 2006 r, w związku ze skierowaniem na kurs operatora koparki i ładowarki, gdyż z tego kursu skarżący zrezygnował.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się na stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wyrażone w piśmie z dnia 8.12. 2006 r z którego wynika, że przeprowadzenie badania lekarskiego finansowanego ze środków PFRON jest równoznaczne z rozpoczęciem szkolenia. Osoby, które z własnej winy zrezygnowały ze szkolenia już po przeprowadzonych badaniach powinny jego koszty zwrócić.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji M. P. podniósł, że badania lekarskie przeprowadzone w związku ze szkoleniem na kurs operatora koparki, zostały wykorzystane dla potrzeb szkolenia w zakresie obsługi komputera a ten kurs ukończył.
Organ odwoławczy argumentacji odwołania nie podzielił, uznając, że badania lekarskie związane z pierwszym szkoleniem stanowiły rozpoczęcie kursu, którego skarżący nie ukończył z własnej winy.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody M. P. wniósł o uchylenie przez Sąd decyzji zobowiązującej go do zwrotu kosztów badania lekarskiego, bowiem kurs został przez niego ukończony tyle, że w innym zakresie niż początkowo wskazany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowiło zajęte w sprawie.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosują środki przewidziane ustawą. Kontrola ta jest dokonywana pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153 poz. 1269), przy czym sąd nie jest związany zarzutami wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a).
W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzuca, iż badanie w związku z którym orzeczono zwrot kosztów stanowiło także element szkolenia w zakresie obsługi komputera, ukończonego w dniu 27.10.2006 r.
Należy stwierdzić, iż organy nie ustosunkowały się do powyższego zarzutu nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego.
Jednakże istotę rozstrzygnięcia stanowi kwestia kompetencji organu do żądania zwrotu kosztów szkolenia poprzez wydanie decyzji w tym przedmiocie.
Mianowicie kompetencje starosty w sprawach uregulowanych powołaną na wstępie ustawą określone przepisem art. 6 a stanowiącym, że,, 1 Starosta w ramach zadań z zakresu administracji rządowej powołuje i odwołuje powiatowy zespół do spraw orzekania i niepełnosprawności (...) po uzyskaniu zgody wojewody oraz przedkłada wojewodzie informacje o realizacji zadań ‘’.
Ustawa nie wskazuje na takie kompetencje starosty, które pozwalałyby na wydanie w trybie administracyjnym decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu kosztów szkolenia. Kompetencje organów nie mogą wynikać z domniemania.
Przepis art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej stanowi, że w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy stosuje się kodeks postępowania administracyjnego, kodeks cywilny i kodeks pracy. Oznacza to, że skoro ustawodawca nie wyposażył w tym wypadku starostów, w kompetencję orzekania w przedmiocie kosztów szkolenia, to mamy do czynienia ze stosunkiem cywilnoprawnym a w konsekwencji sprawa podlegającą jurysdykcji sądów powszechnych. Do sądu powszechnego a nie do organu będzie należała kwestia ustalenia winy osoby niepełnosprawnej w przypadku nie ukończenia szkolenia, w przypadku gdy tym powodem nie było podjęcie zatrudnienia.
Na gruncie prawa administracyjnego zasadniczo kształtują się stosunki prawne o charakterze administracyjnym, w których to organ jest wyposażony w kompetencje stanowiące o silniejszej jego pozycji jako podmiotu stosunku prawnego. Z tego powodu w demokratycznym państwie prawa kompetencje organów administracji do nałożenia na obywatela obowiązków muszą być wyraźnie określone prawem, a nie jedynie domniemane.
Powstawanie na tle stosowania norm prawa administracyjnego relacji cywilnoprawnych pomiędzy organem a stroną prowadzi do powstania stosunku cywilnoprawnego. W ocenie Sądu a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Orzekając o zwrocie kosztów badań lekarskich organy powołały się jedynie na przepis art. 40 ust.1 ustawy o rehabilitacji zawodowej..., który w ust. 1 stanowi, iż kierownik podległego urzędu pracy kieruje osobę niepełnosprawną na szkolenie, natomiast ust. 2 określa co jest objęte pojęciem kosztów szkolenia, zaś ust. 5 daje materialno-prawną podstawę do żądania zwrotu kosztów szkolenia w sytuacjach określonych tym przepisem.
Jednak żaden przepis ustawy nie uprawnia starostów do orzekania o kosztach szkolenia i ich zwrocie w formie decyzji administracyjnej.
Z tego względu Sąd doszedł do przekonania, iż wydanie decyzji o zwrocie kosztów szkolenia nastąpiło z uchybieniem przepisu art. 20 kpa tj. właściwości rzeczowej. Zgodnie z tym przepisem właściwość organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania.
Tymczasem brak było podstaw do przyjęcia, iż orzekanie o kosztach szkolenia należy do zakresu działania starosty. Jest to uchybienie określone art. 156 § 1 pkt 1 kpa skutkuje nieważnością postępowania, czego nie dostrzegł organ odwoławczy.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p p s.a i art. 135 p.p.s.a.
O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art.152 p.p.s.a.