Uzasadnienie
Zaskarżonym przez A. K. (dalej skarżąca) postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1, 144 i 262 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...], w którym organ orzekł o:
- - w pkt 1 o ustaleniu kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości G, gmina J oznaczonymi w ewidencji gruntów jako:
- - działka ewidencyjna nr [...], objęta księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy Wydział V Ksiąg Wieczystych, w której własność wpisana jest na rzecz S. G. oraz H. G. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej;
- - działka ewidencyjna nr [...], objęta księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, w której własność wpisana jest na rzecz K. K. w udziale 1/3 + 1/3 oraz A. K. w udziale 1/3;
- - działka ewidencyjna nr [...], objęta księgą wieczystą KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, w której własność wpisana jest na rzecz: S. G. oraz H. G. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej - dotyczącego spornego odcinka wyznaczonego punktami granicznymi od A przez punkt B, C do punktu D - na kwotę w wysokości 3 800 zł,
- - w pkt 2 o zobowiązaniu stron postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kosztów postępowania określnych w pkt 1 tj.
- - S. G. – w kwocie 950 zł brutto,
- - H. G. – w kwocie 950 zł brutto,
- - A. K. – w kwocie 950 zł brutto,
- - K. K. – w kwocie 950 zł brutto.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] 2016 r. Wójt Gminy J wydał decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu spornej sprawy dotyczącej ustalenia przebiegu granic spornego odcinka wyznaczonego punktami granicznymi od A przez punkt B, C do punktu D pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości G, oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] objęta księgą wieczystą [...], własność S. G. oraz H. G. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, działka ewidencyjna nr [...] objęta księgą wieczystą [...], własność K. K. w udziale 1/3 + 1/3 oraz A. K. w udziale 1/3, działka ewidencyjna nr [...], objęta księga wieczystą KW [...] własność S. G. oraz H. G. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.
Na koszty postępowania rozgraniczeniowego złożyło się wynagrodzenie geodety w wysokości 3 800 zł.
Postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie wszystkich jego stron a przejawia się ten interes w potrzebie ustalenia stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie jest ustawowym obowiązkiem organu administracji publicznej, obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, na zasadach określonych w art. 152 Kodeksu cywilnego.
Wobec tego zasadnym staje się obciążenie kosztami rozgraniczenia strony niniejszego postępowania po połowie.
Od powyższego postanowienia zażalenie wnieśli K. K. oraz A. K. Wskazali w jego treści, że koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone bez wpływu żalących się na wybranie najkorzystniejszej oferty geodety. Składali nieskuteczne wnioski o udostępnienie dokumentacji związanej z czynnościami geodety.
W ocenie żalących się postępowanie rozgraniczeniowe, zainicjowane przez uczestników nie toczyło się w ich interesie, z uwagi na zatwierdzenie spornych granic w przeszłości i brak podstaw do ponownego przeprowadzenia postępowania.
Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
W jego uzasadnieniu SKO wskazało na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawne art. 262 § 1 pkt 1 i 2 art. 264 k.p.a. dotyczące kosztów postępowania administracyjnego.
W postępowaniu tym znajduje zastosowanie przepis art. 152 Kodeksu cywilnego stanowiący, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów stały się sporne. Inaczej jest w przypadku, gdy strona, która nie wnosiła o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego zgadza się z przebiegiem granic.
W niniejszej sprawie strony zostały poinformowane pismem z dnia 21 marca 2016 r. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, w tym o rozdziale tych kosztów na wszystkie strony. Jednocześnie strony zostały poinformowane o wybranej ofercie geodety upoważnionego.
Zgodnie z przepisie m art. 31 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta uprawniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Geodeta J. Ż. został prawidłowo upoważniony do czynności geodezyjnych, co wynika z postanowienia z dnia 18 stycznia 2016 r. o wszczęciu postepowania rozgraniczeniowego.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której powtórzone zostały zarzuty z zażalenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, że przy rozgraniczaniu nieruchomości unormowanym przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) występują dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Natomiast od decyzji organu administracyjnego I instancji nie przysługuje stronom odwołanie do organu administracyjnego II instancji, lecz w myśl art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dni doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Konsekwencją takiej dwufazowości postępowania rozgraniczeniowego jest to, że w postępowaniu administracyjnym, oprócz przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), mogą mieć zastosowanie także przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.c.).
W związku z tym należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, Lex Omega nr 229485).
Zatem przy ustalaniu rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego będą miały zastosowanie: powołany wyżej art. 152 k.c. oraz art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Wyjaśnić trzeba, że koszty rozgraniczenia obejmują wynagrodzenie geodety, wydatki poniesione za sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organy rozłożyły koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy strony postępowania rozgraniczeniowego w sposób zgodny z zasadą wynikającą z art. 152 k.c. Prawidłowo więc organy orzekły, obciążając kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkie osoby będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, trafnie podkreślając, że postepowanie w tym przedmiocie nie toczy się tylko i wyłącznie w interesie wnioskujących o rozgraniczenie, lecz w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Podniesione zatem w tym względzie w skardze argumenty co do kosztów "skandalicznie zawyżonych" zdaniem skarżącej, uznać należało za niezasadne. Trafnie bowiem stwierdziło SKO, że skoro z akt wynika, iż obejmowały one koszty wynagrodzenia uprawnionego i prawidłowo powołanego geodety, zgodnie z fakturą nr [...] z dnia 13 kwietnia 2016 r. w wysokości 3800 zł, a co istotne dodać należy, o których skarżącą, jak wynika z akt, Wójt Gminy J wbrew jej twierdzeniom, uprzednio poinformował (vide pismo z dnia 21 marca 2016 r. k. 3 akt administracyjnych SKO), to skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.