Uzasadnienie
W dniu [...].1997 funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej samochód osobowy marki [...]., będący na francuskich numerach rejestracyjnych [...]., którym kierował skarżący A. G. W czasie kontroli skarżący nie posiadał żadnych dokumentów dotyczących statusu prawnego tego pojazdu na polskim obszarze celnym, w związku z tym zostało wszczęte postępowanie karne -skarbowe przez Urząd Celny w [...]., a następnie sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego w [...].. W związku z apelacją od wyroku sądu I instancji w dniu [...]..2002 r. Sąd Okręgowy w [...]. wydał wyrok - [...]. w którym uniewinnił skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa karnego skarbowego z art.82§1 i orzekł o zwrocie przedmiotowego pojazdu na jego rzecz. Samochód był przechowywany przez Urząd Celny w [...]., który akta sprawy dotyczące ww. pojazdu w dniu [...]..2003 r. przekazał według właściwości miejscowej do Urzędu Celnego w [...]..
Naczelnik Urzędu Celnego w [...]., działając na podstawie art.165a § 1 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia [...]. 2003 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uregulowania sytuacji prawnej towaru, z uwagi na wygaśnięcie długu celnego przez przedawnienie - art.230§4a Kodeksu celnego.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył w dniu [...]..2003 r. zażalenie podnosząc, iż obowiązkiem organu celnego było wydanie samochodu, a nie stwierdzenie przedawnienia długu celnego.
Dyrektor Izby Celnej w [...]. postanowieniem z dnia [...]..2004 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej podstawy prawnej, a w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż Naczelnik Urzędu Celnego błędnie oparł rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu celnego, który nie miał w sprawie zastosowania. W dacie ujawnienia przedmiotowego pojazdu na polskim obszarze celnym obowiązywała ustawa z dnia 28.12.1989 r - Prawo celne (Dz.U.z 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.) i to w oparciu o tę ustawę należało rozstrzygnąć niniejsza sprawę. Zgodnie z art.83 ust.1 tej ustawy, nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia, a zatem decyzję w sprawie wymiaru należności celnych można było wydać najpóźniej do dnia [...]..1999 r. Obecnie - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - nie istnieje możliwość wydania decyzji wymierzającej należności celne, a tym samym regulującej status celny ww. pojazdu.
Powołanie w zaskarżonym postanowieniu Kodeksu celnego, które nie miało zastosowania, w tym konkretnym przypadku - zdaniem organu celnego - nie miało istotnego wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia.
Zasadne natomiast było odmówienie wszczęcia postępowania na podstawie art.165a§1 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie w dniu [...]..2004 r. została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżący zarzucił, że organy celne nie wykonał prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...]., gdyż samochód powinien być wydany w takim stanie, w jakim został zabrany, a jego uszkodzenia powinny być skarżącemu zrekompensowane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie jest kwestią sporną wydanie samochodu, lecz jego uszkodzenia. Urząd Celny w [...]. dwukrotnie wzywał do jego odbioru (pisma z dnia [...].. i [...].2003r), lecz skarżący nie reagował na te wezwania. Organ celny wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie jest możliwe zastosowanie instytucji odszkodowania z tytułu szkody, gdyż skarżący nie udowodnił, jaką szkodę poniósł i czy było to wynikiem działania organów celnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz.1270).
Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony (wyrok WSA w Warszawie, z dnia 25.02.2004 r, syg.akt III S.A. 1456/02, Lex nr 113588).
W rozpatrywanej sprawie Sąd skorzystał z ww. uprawnień i wychodząc poza granice skargi stwierdza, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż w niej podniesiono.
Przedmiotem postępowania celnego jest samochód osobowy marki [...]., będący na francuskich numerach rejestracyjnych [...].. Samochód ten stanowiący dowód rzeczowy w sprawie karnej skarbowej został prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...]. zwrócony na rzecz skarżącego. Pojazd przechowywany był w magazynie Urzędu Celnego w [...].
W pierwszej kolejności należy podnieść, że samochód ten stanowi towar celny w rozumieniu art.2 pkt.2 ustawy z dnia 28.12.1989 r - Prawo celne (Dz.U. Dz 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.). Zgodnie z definicją zawartą w ww. przepisie towarem celnym jest towar stanowiący przedmiot obrotu towarowego z zagranicą, podlegający dozorowi celnemu i kontroli celnej. Oznacza to, że zwrot pojazdu skarżącemu był możliwy, ale zgodnie z przepisami celnymi.
Zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Celnej, że rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej sprawy powinno nastąpić w oparciu o ww. ustawę Prawo celne. Słusznie również organ ten stwierdził, że nie można było wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych, gdyż w dacie orzekania przez organ I instancji nastąpiło przedawnienie wymiaru tych należności na podstawie art.83 ust.1 Prawa celnego. Nie oznacza to jednak, że organy celne nie były zobowiązane do wydania decyzji regulującej status prawny przedmiotowego samochodu. Błędne i nie zgodne z przepisami prawa jest stanowisko, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie celne nie może być wszczęte. Organy celne zobligowane były dokonać odprawę celną ww. pojazdu i tym samym uregulować jego status prawny.
Zgodnie z art.2 pkt.12 ww. ustawy Prawo celne odprawa celna oznacza decyzję organu celnego zawierającą rozstrzygnięcie o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym lub do wywozu za granicę oraz o wymiarze należności celnych. Oznacza to, że decyzja taka musi zawierać dwa elementy: 1/ dopuszczenie do obrotu na polskim obszarze celnym, 2/ rozstrzygnięcie o wymiarze należności celnych. Jeżeli należności celne uległy przedawnieniu, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, to organ celny zobligowany był wydać stosowną decyzję rozstrzygającą o dopuszczeniu samochodu do obrotu na polskim obszarze celnym i regulując tym samym status prawny tego towaru oraz stwierdzić przedawnienie wymiaru należności celnych. Brak rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczenia do obrotu samochodu będącego przedmiotem niniejszego postępowania oznacza, że pojazd ten - w sensie prawnym - jest towarem celnym, który nie może być dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżone postanowienia odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uregulowania statusu prawnego przedmiotowego samochodu są nie zgodne z prawem.
Dodać należy, że brak decyzji - odprawy celnej - uniemożliwia rejestrację takiego pojazdu w Polsce (niezależnie od innych wymogów w tym zakresie).
Uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.