Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 grudnia 2018 r. M. W. – B. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyjaśnienie, dlaczego przesyłka listowa skierowana do "Miejskiej Biblioteki Publicznej" została jej zwrócona. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z wcześniej uzyskaną informacją z Urzędu Miejskiego, w ww. bibliotece można uzyskać bezpłatną pomoc prawną.
Do pisma skarżąca dołączyła kserokopię zwróconej przesyłki listwowej, której odbiorcą był radca prawny wymieniony z nazwiska i imienia. Na przesyłce widniała adnotacja "adresat wyprowadził się".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawę art. 66 § 3 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096) – k.p.a., postanowieniem z dnia 31 stycznia 2019r. znak [...] zwróciło skarżącej podanie tj. pismo z dnia 20 grudnia 2018r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na swoją niewłaściwość i w konsekwencji brak przesłanek do podjęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. Organ poinformował również, że stosownych informacji odnośnie siedziby (adresu) radcy prawnego, do którego skierował skarżącą Urząd Miejski udzielić powinni pracownicy Urzędu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. W. – B. wyjaśniła, że organ poinformował ją o adresie radcy prawnego, jednakże listu tego nikt nie przyjął.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 15 marca 2019 r. znak: [...], działając na podstawie art. 66 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że bezspornie treść żądania zgłoszonego przez skarżącą wskazuje, iż nie jest on właściwy do jego rozpoznania, a jednocześnie nie jest w stanie ustalić ewentualnie innego organu administracyjnego, który mógłby rozpoznać jej sprawę. Kolegium wskazało, że ponieważ w sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, to nie ma ono kompetencji do zajęcia stanowiska w tym przedmiocie. Na podstawie danych zawartych w podaniu nie można ustalić organu właściwego, dlatego zasadnym jest zwrot podania skarżącej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca opisała swoją sytuację życiową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.20181302) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności oraz przedmiot zaskarżenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd stwierdza, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2019 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] 2019 r. znak: [...], zwracające skarżącej jej podanie z dnia 20 grudnia 2018 r.
Podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia był m.in. art. 66 § 3 k.p.a. zgodnie, z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Z powyższego wynika zatem, że rozstrzygnięcie o zwrocie podania może zapaść tylko w sytuacjach wskazanych w tym przepisie, tj. gdy ustalono, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, a także gdy organ do którego wniesiono podanie stwierdzi po pierwsze, że jest niewłaściwy, a po drugie nie będzie w stanie dokonać ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie. Może to nastąpić zarówno wtedy, gdy takiego organu nie ma, jak i wtedy gdy ze względu na obowiązujące rozwiązania prawne lub treść wniosku nie może ustalić właściwego dla danego podania organu.
Wskazać przy tym należy, że wydanie postanowienia o zwrocie podania jest możliwe dopiero po wnikliwym zbadaniu treści podania skierowanego przez wnoszący je podmiot do organu administracji i ustaleniu, że niewątpliwie zawiera ono żądanie, które nie może zostać rozstrzygnięte w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 635/170).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca pismem z dnia 20 grudnia 2018 r. skierowanym do SKO wniosła skargę w której wskazała, że Urząd Miejski poinformował skarżącą o możliwości uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej, a przesyłka którą wysłała do radcy prawnego z prośbą o pomoc została zwróconą z adnotacją "adresat wyprowadził się". W ocenie SKO podanie to należało zwrócić, z uwagi na niewłaściwość organu w sprawie i w konsekwencji brak przesłanek do podjęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego.
Właściwość instancyjna samorządowego kolegium odwoławczego została uregulowana w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.2018.570), zgodnie z którym kolegia są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.), w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 2 ww. ustawy, w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1, kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, ponagleń, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzania nieważności decyzji. Właściwość kolegiów ograniczona została zatem do weryfikacji aktów administracyjnych w sprawach administracyjnych załatwianych przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Kolegium odwoławcze nie jest uprawnione do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach innych niż sprawy administracyjne zakończone decyzją administracyjną lub postanowieniem.
Mając na uwadze powyższe, w tym również okoliczności sprawy, zdaniem Sądu, zasadnie Kolegium zwróciło podanie skarżącej. Treść jej podania bezspornie wskazywała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe do jego rozpoznania. W sprawie nie została przy tym wydana żadna decyzja administracyjna, która uprawniałby organ do zajęcia stanowiska w przedmiocie żądanym przez skarżącą. Nadto nie można nie zauważyć, że na podstawie danych zawartych w podaniu nie było możliwe ustalenie organu właściwego do jego rozpoznania.
W tym stanie rzeczy, wobec prawidłowości wydanego przez SKO postanowienia o zwrocie skarżącej podania z dnia 20 grudnia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawę art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o oddalaniu skargi.