Uzasadnienie
W dniu 28 maja 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trzema córkami. Na majątek skarżącego składa się lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Skarżący podał, iż na miesięczny dochód jego rodziny składa się 500 zł uzyskiwane przez jego żonę z MOPS-u.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013r., sygn. akt III SA/Kr 520/13 referendarz sądowy oddalił wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdyż w jego ocenie skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, iż od dłuższego czasu utrzymuje się z pomocy rodziny i nie stać go na ponoszenie opłat sądowych. Skarżący dodał, iż uiszczenie opłaty sądowej wiązałoby się z koniecznością zaciągnięcia pożyczki na co go nie stać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego."
"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."
Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Równocześnie jednak w art. 247 p.p.s.a. ustawodawca zastrzegł, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a.:
"Art.
- 3. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a."
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2011r. Nr [...], którym organ ten, na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał pismo Z. Ś. z dnia 12 grudnia 2011r. Prezydentowi Miasta celem jego rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Z treści art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przekazanie podania organowi właściwemu nie wymaga wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Powyższe następuje w formie czynności materialno-technicznej, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie. Czynność ta pozostaje poza wskazanym w art. 3 § 2 p.p.s.a. zakresem kognicji sądu administracyjnego. Nie jest ona bowiem ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też nie może być kwalifikowana jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro nie podlega ona zaskarżeniu, to nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, a w związku z tym – na podstawie art. 247 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.