Uzasadnienie
Decyzją z 4 listopada 2021 r., Prezydent Miasta Krakowa zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii A, B1,B,C1,C na okres przedłożenia wymaganego orzeczenia lekarskiego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z 15 stycznia 2021 r. skierował skarżącego na badania lekarskie w związku z kierowaniem przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości. W skierowaniu wyznaczono skarżącemu miesięczny termin poddania się badaniom. Organ wskazał też, że osoba skierowana na badania lekarskie, o których mowa zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2022 r, poz. 1002), była zobowiązana do przedstawienia organowi orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Organ poinformował też skarżącego, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po wykonaniu zaleconych badań.
W odwołaniu skarżący podniósł, że wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z 13 sierpnia 2020 r., [...] został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k., za które orzeczono wobec niego m.in. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów w ruchu lądowym na okres trzech lat. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 28 czerwca 2021 r., [...] zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że uznał go winnym popełnienia przestępstwa z użyciem motocykla, a nie nieokreślonego pojazdu, natomiast zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów na okres 3 lat, zmienił na zakaz prowadzenia tylko motocykli na tenże okres.
Dalej skarżący podał też, że 15 stycznia 2021 r. organ I instancji wydał dwie decyzje: o skierowaniu go na kurs reedukacyjny oraz o skierowaniu go na badania lekarskie, przy czym obydwie decyzje oparto na wyroku Sądu Rejonowego w W. z błędnym założeniem, że wyrok ten się uprawomocnił. Prawomocny wyrok wydano tymczasem dopiero 28 czerwca 2021 r. i do tego dnia nie był osobą skazaną za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Obydwie ww. decyzje skarżący zaskarżył i do dnia wniesienia odwołania nie zostały rozpoznane, czyli nie mają statusu ostateczności.
Tym samym, w ocenie skarżącego, bezpodstawne jest powoływanie się przez organ na fakt wezwania go na badania decyzją, która nie podlega wykonaniu. Po wydaniu prawomocnego wyroku organ nie wydał tez innej decyzji administracyjnej kierującej go na badania. Zdaniem skarżącego, organ bezpodstawnie zarzuca mu niezrealizowania w terminie obowiązku, który do dnia dzisiejszego nie został na niego nałożony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, decyzją z 17 stycznia 2022 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium wskazało, że decyzją z 15 stycznia 2021 r. organ I instancji orzekł o skierowaniu skarżącego - posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat A, B1, B, na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Poinformowano skarżącego, że na badania lekarskie należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, a orzeczenie lekarskie należy przedłożyć w siedzibie organu I instancji w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia o skierowaniu. Decyzja została doręczona skarżącemu 25 lutego 2021 r. Natomiast pismem z dnia 14 października 2021 r. wszczęto postępowanie w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.
Zdaniem Kolegium, z uwagi na brak przedstawienia przez skarżącego orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, zasadnym jest w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu oparcia decyzji na nieprawomocnym wyroku Sądu I instancji, Kolegium wskazało, że zarzut ten mógłby być skuteczny w sprawie skierowania na badania lekarskie, gdyby skarżący został uniewinniony m.in. od zarzutu znajdowania się w stanie nietrzeźwości. Tymczasem, z treści odwołania wynikało, że skarżący nie został od tego zarzutu uniewinniony.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nadto skarżący złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego.
Decyzji Kolegium skarżący zarzucił:
- I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, przez orzeczenie przez organ I instancji zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. A, BI, B, Cl, C na okres do czasu przedłożenia orzeczenia lekarskiego, a przez organ II instancji, przez zaakceptowanie takiej decyzji, mimo nieistnienia wymienionego w tym przepisie obowiązku uzyskania orzeczenia i przedstawienia go przez stronę w wyznaczonym terminie, a tym samym niemożności zarzucenia mu niewykonania obowiązku, w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.".
- II. naruszenie postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., przez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony, oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- 2. art. 8 K.p.a., przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania i nakazu praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, przez zaniechanie dokonania oceny stanu faktycznego przez organ administracyjny, zamiast tego skopiowanie z błędami fragmentu pisma strony, co nie pozwala stronie, do której skierowana jest decyzja ustalenie, czy jest to stanowisko organu, czy strony,
- 3. art. 80 K.p.a., przez nieuwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego dla oceny, czy okoliczność została udowodniona, przez bezkrytyczne, niepoparte dowodami, uznanie, że na stronie ciążył wcześniej obowiązek dostarczenia orzeczenia,
- 4. art. 107 § 3 K.p.a., przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, przyczyn, z których odmówiono wiarygodności twierdzeniom strony, i bez żadnego uzasadnienia uznano za wykonalną wcześniej wydaną decyzję administracyjną nakładającą na stronę obowiązek.
W uzasadnieniu skarżący podał, że wymaganym terminem do przedstawienia orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, może być jedynie ten, który ustala się m.in. decyzją, o której mowa w art. 99 ust. 2 pkt 2 lit. a, wydaną w oparciu o art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, z uwagi na to, że nie było innego przepisu zobowiązującego skarżącego do przeprowadzenia takich badań. Taką decyzją była właśnie decyzja z 15 stycznia 2021 r.- powołująca się na nieistniejący przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o kierujących pojazdami. Poza tą decyzją, tego samego dnia, w sprawie skarżącego organ I instancji wydał jeszcze dwie inne decyzje, o dokładnie takiej samej sygnaturze, w sprawach dotyczących: skierowania na badanie psychologiczne oraz skierowania na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.
Wszystkie te trzy decyzje skarżący zaskarżył. Kolegium wydało natomiast tylko jedną decyzję z 26 kwietnia 2021 r., mocą której uchylono w całości decyzję organu I instancji z 15 stycznia 2021 r. o skierowaniu skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono m.in., że nałożenie tego obowiązku na skarżącego było przedwczesne i "organ I instancji dopiero po ustaleniu na postawie prawomocnego wyroku, że skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po spożyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu'' będzie na niego mógł nałożyć obowiązek będący przedmiotem tej decyzji. Sprawę w tym zakresie, tj. nie skierowania na badania, a skierowania na kurs reedukacyjny, przeprowadzono ponownie, o czym powiadomiono skarżącego pismem z 9 września 2021 r. Skarżący podał, że nigdy nie doręczono mu decyzji Kolegium o sposobie rozpoznania jego odwołań od decyzji w sprawie skierowania go na badania lekarskie i skierowania na badania psychologiczne.
Ponieważ odwołania od decyzji dotyczącej skierowania na badania lekarskie do dnia dzisiejszego nie rozpoznano, zgodnie z art. 130 § 2 K.p.a. jej wykonanie zostało wstrzymane. Tym samym należy stwierdzić, że nie istniał i nie istnieje do dziś żaden wymagany termin, w którym skarżący miałby się stawić na jakiekolwiek badania, gdyż decyzja wydana w tym zakresie nie była ostateczną, nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności, jak też nie była zgodna z żądaniem wszystkich stron. Kolegium w ogóle nie odniosło się do odwołania skarżącego w zakresie dotyczącym braku wykonalności decyzji z 15 stycznia 2021 r., natomiast podstawy uznania tamtej decyzji za wykonalną, przemilczano w decyzjach organów obydwu instancji.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ organ odwoławczy nie ustalił w istocie w sposób prawidłowy stanu faktycznego istotnego dla sprawy czym naruszył w szczególności art. 80 K.p.a. Miało to istotne znaczenie dla sprawy ponieważ skarżący od początku twierdził, że z uwagi na zaskarżenie i nierozpatrzenie odwołania od decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie – decyzja z dnia 15 stycznia 2021 r. uległa wstrzymaniu wykonania.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący złożył odwołanie m. in. od decyzji o skierowaniu na badania lekarskie (k. 25).
Z art. 130 § 1 i 2 K.p.a. wynika, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1), a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§2). Jak słusznie wskazał pełnomocnik skarżącego w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 130 § 4 lub 4 K.p.a.
Organ odwoławczy winien był więc ustalić czy w dacie wydania decyzji przez organ I instancji z 4 listopada 2021 r. o zatrzymaniu prawa jazdy – decyzja z 15 stycznia 2021 r. o skierowaniu na badania lekarskie była wykonalna.
Skoro bowiem strona kwestionowała prawidłowość decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie to wydanie przed ostatecznym rozstrzygnięciem odwołania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami - było przedwczesne. Sąd przy tym nie neguje faktu, że decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w sprawie zatrzymania prawa jazdy należy do tzw. decyzji związanych, przy wydawaniu których - w razie ziszczenia się odpowiednich przesłanek - organ nie ma jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Niemniej jednak chodzi o badania, do których skarżący został zobowiązany wykonalną decyzją w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Pominięcie tych okoliczności faktycznych zdaniem Sądu doprowadziło do uznania, że skarżący powinien przedstawić organowi orzeczenie lekarskie w terminie 3 miesięcy liczonych od daty doręczenia ww. decyzji z 15 stycznia 2021 r..
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ ustali stan faktyczny miarodajny dla sprawy tzn. kiedy decyzja z dnia 15 stycznia 2021 r. stała się wykonalna i wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Z tych to powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasadzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu (200 zł); kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną i zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Wynagrodzenia za pomoc prawna Sąd ustalił zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).
Sąd rozstrzygał na posiedzeniu niejawnym pomimo wniosku o rozprawę ponieważ pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie swój adres mailowy, a nie adres elektroniczny na platformie ePUAP jak wskazał Sąd w piśmie z 16 maja 2022 r. (doręczonym 21 maja 2022 r.).