Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 23 października 2013r. skarżący M. P. zwrócił się do Urzędu Miasta o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy.
Prezydent Miasta pismem z dnia 11 lutego 2013r. nr [...] poinformował skarżącego, że odstępuje od rozpatrzenia sprawy pod kątem udzielenia gminnej pomocy mieszkaniowej z uwagi na fakt, że żona skarżącego M. P. zataiła fakt posiadania i zbycia uprawnień na rzecz syna R. W. do spółdzielczego lokalu mieszkalnego na os. Z. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 45 ust.4 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz.Urz. Województwa z dnia 9 listopada 2012r. poz.5817) – złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku.
Pismem z dnia 18 lutego 2013r. skarżący wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa.Skarżący podniósł, że oświadczenie co do jego osoby zawarte we wniosku zostało wypełnione skrupulatnie i poświadczone w odniesieniu do jego osoby przez członków jego rodziny. W ocenie skarżącego,pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia nastąpiło z powodów niezawinionych przez skarżącego, a wynika z faktu, że formularz wniosku jest źle opisany i mało czytelny.
Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta pismem z dnia 28 marca 2012r. podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 11 lutego 2013r. nr [...].
Na powyższe pismo skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił, że został wprowadzony w błąd i nie został pouczony o procedurze składania wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy. Ponadto skarżący opisał swoją trudną sytuację mieszkaniową oraz brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, gdyż skarga na czynność organu w przedmiocie odmowy pomocy mieszkaniowej nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ewentualnie o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 06 września 2013r. zarzucił, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem, bowiem zgodnie z obowiązującą uchwałą na którą powołał się organ, brak jest wymogu składania oświadczenia co do faktu zbycia w przeszłości jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości. Podstawą rozstrzygnięcia nie były zatem przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego pisma z przepisami prawa.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta z dnia 28 marca 2013r. nr [...]. W związku z powyższym należy stwierdzić,że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy ww. skarga jest dopuszczalna.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270), określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżone pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta z dnia 28 marca 2013r. nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Przedmiotowe pismo nie jest bowiem ani decyzją, ani postanowieniem na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, czy rozstrzygające sprawę co do istoty, ani też nie jest postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym, czy zabezpieczającym.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012r., sygn. akt I OSK 1922/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a które zostało przytoczone przez Prezydenta Miasta w odpowiedzi na skargę. Zauważyć należy, że postanowienie zostało wydane w sprawie odmowy realizacji wniosku strony w kwestii przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, jednak argumentacja zawarta w tym postanowieniu dotyczy również rozpatrywanej sprawy.
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w ww. postanowieniu, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na zasadzie przytoczonego wyżej przepisu art.3 § 2 pkt.4 ww. ustawy, mogą być jedynie takie akty lub czynności organu, które łącznie spełniają następujące przesłanki:
- a. mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt.1 – 3 ww. ustawy;
- b. są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art.3 § 2 pkt.5 i 6 ustawy;
- c. muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ działalność administracji została poddana kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej;
- d. dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym dana czynność – por.post.NSA z dnia 27 września 1996r., sygn..akt I SA 1326/96 (Lex Polonica 329052).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zaskarżone pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta nie spełnia przesłanek wskazanych w punktach a i d. Przedmiotowe pismo nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym, ale oświadczeniem woli związanym z wynikami kontroli wniosku skarżącego w zakresie zgodności jego realizacji z uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. Odstąpienie od realizacji wniosku skarżącego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy, a nie aktem z zakresu władztwa publicznego przysługującego Prezydentowi Miasta jako organowi władzy publicznej. W konsekwencji należy stwierdzić, że rozpoznawanie wszelkich sporów na tym etapie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę należy do właściwości sądów powszechnych na zasadzie art. 2 w związku z art. 37 Kodeksu postępowania cywilnego.
W związku z tym w niniejszej sprawie nie jest spełniona przesłanka wymieniona w pkt.a.
Odnośnie przesłanki wymienionej w pkt. d należy stwierdzić, że uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisu ustawy, lecz powstaje w następstwie zawarcia umowy najmu (art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2011r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego – Dz.U.2005.266). Z tych powodów nie jest spełniona w rozpatrywanej sprawie przesłanka określona w pkt. d.
Dodać należy, że w ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w przytoczonym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012r, sygn. akt I OSK 1922/12, a także wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2006, nr 6, poz.90), Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że zakresem kognicji sądów administracyjnych objęte są jedynie uchwały (zarządzenia) organów gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a także skreślenia z tej listy. Sąd w rozpatrywanej sprawie nie mógł jednak odnieść się do innych kwestii, niż będące przedmiotem zaskarżenia pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych, w związku z tym podlega odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt.1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącego adwokata orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w związku z art.29 ust.1 ustawy z dnia z 26 maja 1982r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U.2009.146.1188), określając ich wysokości na podstawie § 19 pkt.1 i § 18 ust.1 pkt.1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348).