Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 marca 2018 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. Nr [...] orzekającą o odmowie wydania W. P. - dalej skarżącego, prawa jazdy kategorii A2.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym:
W dniu 2 lutego 2018 r. do Starosty wpłynął wniosek skarżącego o wydanie prawa jazdy kat. A2. Do wniosku została dołączona kserokopia wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt [...], orzeczenie lekarskie nr [...], i zdjęcie.
Starosta decyzją z dnia [...] 2018 r. odmówił skarżącemu wydania prawa jazdy lat. A2 z uwagi na treść ww. wyroku, a mianowicie Sąd Rejonowy II Wydział Karny uznał skarżącego winnym popełnienia występku z art.178a § 1 k.k. tj. że w dniu 9 sierpnia 2017r. w miejscowości L w województwie [...] prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki [...] o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości. Za czyn ten Sąd m.in. orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia przez skarżącego wszelkich pojazdów mechanicznych – za wyjątkiem pojazdów objętych kategoriami prawa jazdy AM, A1 i A2 – na okres 7 lat.
Na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 9 sierpnia 2017 r.
Podstawą odmowy wydania prawa jazdy stanowił art.12 ust.1 pkt.2 i ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978). Zgodnie z ww. przepisem, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu.
Przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B. W ocenie organu, wskazane przepisy nie dają możliwości wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii A2. Mimo, że sąd karny orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, za wyjątkiem pojazdów objętych m.in. kategorią prawa jazdy A2, jednak art.12 ww. ustawy wprost zakazuje wydania wnioskowanej kategorii prawa jazdy w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie z zakresie prawa jazdy kategorii B. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego i wniósł o jej uchylenie w całości " oraz jej zmianę poprzez wyrażenie zgody na wydanie prawa jazdy kategorii A2..." W szczególności skarżący zarzucił, że organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych w jego piśmie z dnia 15 lutego 2018 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji stwierdziło, że podstawą jej wydania stanowił wyżej przytoczony art.12 ust.1 pkt.2 ustawy o kierujących pojazdami.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i tak przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2 lub A;
- 2) AM, A1, A2, A, CL C. D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
- 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii Cl, C, D1 lub D. Organ podkreślił, że przepis ten obecnie odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się między innymi o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii.
Skarżący prawomocnym i wykonalnym wyrokiem Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z dnia 28 grudnia 2017 roku został uznany za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, stanowiącego występek z art. 178a§ 1 kk i na mocy art. 42 § 2 kk orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych - za wyjątkiem pojazdów objętych kategoriami prawa jazdy kat. AM, A1 i A2 na 7 lat.
W związku z powyższym wniosek skarżącego o wydanie prawa jazdy kategorii A2 nie mógł być rozpatrzony pozytywnie. Zdaniem organu odwoławczego, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie, w związku z tym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutu odwołania że organ I instancji nie odniósł się do argumentów przedstawionych w piśmie z dnia 15 lutego 2018 roku,organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. pismo wpłynęło do organu w dniu 19 lutego 2018 roku, a więc po ekspediowaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2018 r. Organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję nie miał wiedzy o treści powyższego pisma. Niemniej jednak organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę zapoznał się z całością zebranego materiału dowodowego, w tym z przedmiotowym pismem i szczegółowo uzasadnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to: art.6, art.7,art.8. w związku z art. 10 Konstytucji RP, art.77 K.p.a oraz art. 182 § 2 kkw w związku z art. 6 k.p.a. w związku z art. 103 ust. 1 pkt, art. 104 i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
W ocenie skarżącego organy naruszyły zasadę praworządności i wydały decyzję wbrew słusznemu interesowi strony, a organ odwoławczy zamiast uchylić decyzję organu I instancji - decyzję tę utrzymał w mocy; zaskarżona decyzja pozostaje w sprzeczności z treścią prawomocnego wyroku karnego.
Ponadto skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie prawa materialnego, a to art. 12 ust. 2 pkt 1 i pkt.2 oraz art. 182 § 2 kkw w związku z art. 6 kpa w zw. z art. 103 ust. 1 oraz art. 104 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w wyniku braku zastosowania wykładni systemowej w stosunku do osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B, nie uwzględniając faktu, że faktycznie cofnięcie przez organ uprawnień do prowadzenia pojazdami w szerszym zakresie niż uczynił to sąd karny w prawomocnym wyroku ma charakter kary administracyjnej, jest przejawem wchodzenia w kompetencje sądu karnego i stanowi złamanie zasady ne bis in idem;
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ zastosował zbyt szeroką wykładnię art.12 ust.2 pkt.1 ww. ustawy o kierujących pojazdami, bowiem to sąd karny, a nie organ administracji publicznej, jest kompetentny do orzekania o zakazie prowadzenia pojazdów. Odmawiając skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii A2 organ nałożył na skarżącego karę administracyjną dokonując obostrzenia zastosowanego przez sąd karny środka karnego, przekraczając posiadane przez ten organ kompetencje. W zaistniałej sytuacji skarżący nie może korzystać z uprawnień, które zgodnie z wyrokiem sądowym – przysługują mu. Zaskarżona decyzja jest zatem nie zgodna z prawem i należy wyeliminować ją z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2018 r. Nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. Nr [...] orzekającą o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii A2.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami.
Zgodnie z art.12 ust.1 pkt.2 i ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978),prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu.
Przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D! lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B. Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że wskazane przepisy nie dają możliwości wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii A2. Redakcja przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że orzeczony przez sąd karny środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach. Rozszerzenie tego zakazu na inne kategorie prawa jazdy jest z woli ustawodawcy, którego celem było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowej kategorii, odzyskanie dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi.
W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, wbrew zarzutom skargi, nie ma mowy o podwójnym karaniu, czy naruszeniu zasady ne bis in idem. Zakaz wydania prawa jazdy określonej kategorii (innej niż określonej w wyroku karnym) nie jest kolejną karą za to samo przewinienie i nie zapada w ramach tej samej sprawy. Za taką interpretacją i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów przemawia nie tylko rygoryzm tych przepisów i zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie, ale również art.31 ust.3 Konstytucji RP, dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
(wyrok NSA z dnia 15 maja 2018r. 2018r., sygn.akt I OSK 2607/17).
Reasumując należy stwierdzić, że organy administracyjne działają w granicach prawa, a nie w granicach wyroku karnego. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności prawem (a nie z wyrokiem sądowym) Sąd - wbrew zarzutom skargi – nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018.1302.), orzekł jak w sentencji.