Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: GITD) zaskarżoną do sądu decyzją z 20 marca 2020 r., nr: [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] 2019 r.,nr [...], nakładającej na K. K. (dalej także jako: skarżący, strona, przedsiębiorca) jako zarządzającego transportem karę pieniężną w wysokości 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada wieku wymaganego dla wykonywanego przewozu oraz niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1 sierpnia 2019 r. w O przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki SETRA o nr rej. [...], wykonujący krajowy transport drogowy osób - przewóz regularny na linii o długości 69,3 km w imieniu przedsiębiorcy – A T. C., K. K., M. A. Spółka Jawna. Kierujący pojazdem K. L. okazał do kontroli prawo jazdy oraz dowód osobisty, z których wynika, że w chwili kontroli nie ukończył 23 lat. Poza powyższym kierowca okazał do kontroli laminowaną kserokopię wypisu nr [...] z licencji [...]. Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...] z 1 sierpnia 2019 r.
Pismem z 27 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił K. K. jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie A, T. C., K. K., M. A. Sp. J. o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie naruszenia lp.1.2 i Ip. 4.8 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z 17 września 2019 r. o nr [...] nakładającej na stronę jako zarządzającego transportem karę pieniężną w wysokości 1000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada wieku wymaganego dla wykonywanego przewozu oraz niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji.
W odwołaniu K. K. zarzucił błędną wykładnię art. 39a ust. 1 oraz art. 39b2 ustawy o transporcie drogowym, niezastosowanie przepisu art. 39b2 ustawy o transporcie drogowym, wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy i dowolnym ustaleniu stanu faktycznego. Uzasadniając powyższe zarzuty strona prezentuje pogląd, że kierowca mógł wykonywać przewozy regularne na linii przekraczającej 50 km, gdyż 19 września 2018 r. uzyskał świadectwo kwalifikacji zawodowej na kategorię prawa jazdy kat. D1/D1+E, D i D+E potwierdzające uzyskanie kwalifikacji wstępnej uzupełniającej. W ocenie strony treść przepisu art. 39 b2 ustawy o transporcie drogowym umożliwia zwolnienie z zakazu określonego w art. 39a ust. 1a ustawy o transporcie drogowym.
GITD w uzasadnieniu swojej decyzji powołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie.
W kwestii naruszenia Ip.
1. 2 załącznika nr 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej "u.t.d.", "ustawa") odnośnie niewyposażenia kierowcy w wypis z licencji, wskazano na przepis art. 87 ust. 1 pkt 1-2 u.t.d. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego udowodniono, że kierowca w momencie kontroli nie okazał wypisu z licencji lub wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a jedynie laminowaną kserokopię wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 500 złotych została nałożona słusznie w wysokości zgodnej z przepisami prawa.
Odnośnie natomiast naruszenia wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada wieku wymaganego dla wykonywanego przewozu - Ip. 4.8 załącznika nr 4 do u.t.d. - organ odwoławczy przytoczył treść art. 39a ust. 1a u.t.d., zgodnie z którym kierowca posiadający prawo jazdy kategorii D albo D+E do ukończenia 23. roku życia może być zatrudniony wyłącznie przy wykonywaniu regularnych przewozów osób na liniach komunikacyjnych na trasie nieprzekraczającej 50 km. Na podstawie prawa jazdy kierowcy K. L., rozkładu jazdy do zezwolenia nr [...] oraz dowodu rejestracyjnego autobusu marki SETRA, udowodniono, że w dniu kontroli K. L. nie ukończył 23 roku życia i wykonywał przewóz regularny osób autobusem na linii regularnej powyżej 50 kilometrów, co oznacza, że nie miał wymaganego wieku umożliwiającego wykonywanie przewozów regularnych osób na linii o tej długości. Biorąc pod uwagę powyższe kara pieniężna w wysokości 500 złotych została nałożona słusznie w wysokości zgodnej z przepisami prawa.
K. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zakwestionowanej decyzji zarzucił:
- - błędną wykładnię przepisów art. 39a ust 1a w zw. z art. 39b2 u.t.d.,
- - niezastosowanie w sprawie przepisu art. 39b2 u.t.d.,
- - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami z 5 stycznia 2011 r.,
- - brak wykładni art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. b w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, które to przepisy pozostają w ścisłym związku z przepisami ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności z rodzajem kwalifikacji zawodowej,
- - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ odwoławczy do zinterpretowania stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony postępowania, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony,
- - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. polegające na dowolnym ustaleniu stanu faktycznego, niepopartym materiałem dowodowym, zgromadzonym w sprawie,
- - rażące naruszenie prawa procesowego poprzez art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w szczególności brak wskazania faktów oraz dowodów, które wskazywały na naruszenie przepisów.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z wnioskiem skarżącego, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, skarżący nie wykazał bowiem skutecznie, że w dniu kontroli kierowca miał prawo do wykonywania regularnych przewozów osób na liniach komunikacyjnych na trasie nieprzekraczającej 50 km., jak i posiadał wypisu z licencji zgodnej z przepisami.
W sprawie bezsporne są okoliczności stanu faktycznego, a to:
- - wiek kierowcy poniżej 23 r.ż. w dniu kontroli 1.08.2019 r., ustalony na podstawie prawa jazdy i dowodu osobistego,
- - wykonywany przewóz – regularny na linii o długości 69,3 km, ustalony na podstawie rozkładu jazdy do zezwolenia nr [...],
- - osoba zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie A, T. C., K. K., M. A. Sp. J. – K. K.,
- - brak wypisu z licencji – kierowca przedstawił do kontroli laminowaną kserokopię wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.
Skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 39a ust. 1 oraz art. 39b2 u.t.d., niezastosowanie przepisu art. 39b2 u.t.d., wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy i dowolnym ustaleniu stanu faktycznego. Uzasadniając powyższe zarzuty strona prezentuje pogląd, że kierowca mógł wykonywać przewozy regularne na linii przekraczającej 50 km, gdyż 19 września 2018 r. uzyskał świadectwo kwalifikacji zawodowej na kategorię prawa jazdy kat. D1/D1+E, D i D+E potwierdzające uzyskanie kwalifikacji wstępnej uzupełniającej. W ocenie strony treść przepisu art. 39 b2 u.t.d. umożliwia zwolnienie z zakazu określonego w art. 39a ust. 1a tej ustawy.
Podstawę wymierzenia kary stanowił art. 92a ust. 2 u.t.d., zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Treść art. 92a ust. ust. 2, 4 i 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów. W tym zakresie ani organ ani nawet sąd nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przedstawiona przez skarżącego interpretacja art. 39b2 u.t.d. daje rezultaty niezgodne z prawem, a to bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 39a ust. 1a powołanej ustawy, zatem nie może zostać uwzględniona.
Zgodnie z art. 39a ust. 1a kierowca posiadający prawo jazdy kategorii D albo D+E do ukończenia 23. roku życia może być zatrudniony wyłącznie przy wykonywaniu regularnych przewozów osób na liniach komunikacyjnych na trasie nieprzekraczającej 50 km. Z przytoczonego przepisu usytuowanego w art. 39a, który ustanawia warunki zatrudnienia kierowcy, wynika bezwzględny zakaz wykonywania przewozów regularnych osób na liniach przekraczających 50 kilometrów przez kierowców, którzy mają prawo jazdy kat. D lub D+E, a którzy nie ukończyli 23 roku życia (wykładnia systemowa). Zakaz ten jest związany z wiekiem kierowcy, długością linii komunikacyjnej oraz kategorią prawa jazdy. Jego celem jest zatem bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego (wykładnia celowościowa).
Natomiast przepis art. 39b2 ustawy stanowi, że kierowca, który uzyskał kwalifikację w zakresie określonego bloku programowego, o którym mowa w art. 39b ust. 2, i zamierza wykonywać przewozy innymi pojazdami samochodowymi niż te, dla których wymagane jest prawo jazdy odpowiadające zakresowi uzyskanej kwalifikacji, obowiązany jest odbyć odpowiednią kwalifikację uzupełniającą lub kwalifikację uzupełniającą przyśpieszoną. Przepisy art. 39a ust. 1 i art. 39b1 stosuje się odpowiednio. Dotyczy on zatem wyłącznie kwalifikacji uzupełniającej, nie zaś ogólnych warunków zatrudnienia kierowcy. Kwalifikacja uzupełniająca stanowi pewnego rodzaju szkolenie (kurs), które jest uzupełnieniem kwalifikacji wstępnej. Umożliwia wyłącznie zmniejszenie zakresu tematycznego szkolenia oraz czasu jego trwania, ponieważ dotyczy kierowców, którzy uzyskali już kwalifikację wstępną. Zwrot "odpowiednie stosowanie" oznacza stosowanie odpowiadające celowi, przeznaczeniu przepisu, spełniające wymagane warunki.
Odpowiednie stosowanie zawiera w sobie trzy możliwości: stosowanie określonych przepisów wprost; stosowanie ich po dokonaniu odpowiedniej modyfikacji, uwzględniającej specyfikę danej instytucji prawa (odpowiednie stosowanie sensu stricto); całkowitą niemożność zastosowania określonego przepisu, także w części (wyr. SN z 15.02.2008 r., I CSK 357/07, Legalis). Zatem odpowiednie zastosowanie art. 39a ust. 1 u.t.d. oznacza, że przedsiębiorca może zatrudnić kierowcę przewozu drogowego po odbyciu kwalifikacji uzupełniającej, jeżeli osoba ta nadal spełnia określone w ustawie kryteria selekcyjne (art. 39a ust. 1). Odpowiednie zaś stosowanie art. 39b1 polega na włączeniu do przepisów dotyczących zasad odbywania kwalifikacji uzupełniającej również dyspozycji przewidzianych w przepisach odnoszących się do kwalifikacji wstępnej, które są użyte wprost albo po dokonaniu odpowiednich modyfikacji.
Przyjmując zatem interpretację skarżącego kierowca posiadający prawo jazdy kategorii D albo D+E do ukończenia 23. roku byłby w gorszej sytuacji prawnej i faktycznej niż kierowca, który uzyskał kwalifikację w zakresie określonego bloku programowego, o którym mowa w art. 39b ust. 2, i zamierza wykonywać przewozy innymi pojazdami samochodowymi niż te, dla których wymagane jest prawo jazdy odpowiadające zakresowi uzyskanej kwalifikacji. Pierwszy bowiem mógłby być zatrudniony wyłącznie przy wykonywaniu regularnych przewozów osób na liniach komunikacyjnych na trasie nieprzekraczającej 50 km. Drugiego zaś to ograniczenie nie dotyczyłoby. Nie sposób jednak uznać, że taki był cel racjonalnego ustawodawcy.
W konsekwencji organy prawidłowo przyjęły, że w dniu kontroli kierowca nie miał ukończonego 23 roku życia, zatem nie był uprawniony do wykonywania przedmiotowego przewozu osób na linii ponad 50 km (art. 39a ust. 1a ustawy). Stanowi to naruszenie Ip. 4.8 załącznika nr 4 do u.t.d. z karą 500 złotych.
Zdaniem Sądu organy również wykazały, że w dniu kontroli doszło do naruszenia Ip.
1. 2 załącznika nr 4 do u.t.d. W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1-2 ustawy, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: 1) wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji;
2) wykonując przewóz drogowy osób: a) przy wykonywaniu przewozu regularnego specjalnego i międzynarodowego przewozu regularnego - odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z aktualnym rozkładem jazdy i formularz jazdy, jeżeli są one wymagane. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego udowodniono, że kierowca w momencie kontroli nie okazał wypisu z licencji lub wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a jedynie laminowaną kserokopię wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 500 złotych została nałożona słusznie w wysokości zgodnej z przepisami prawa.
Mając na uwadze powyższe zaskarżone decyzje są prawidłowe. Organ nie przekroczył przy wymierzaniu kar maksymalnego ich pułapu określonego w art. 92a ust. 4 u.t.d. Wnioski decyzji znajdują pokrycie w materiale dowodowym, który został zgromadzony w sposób wynikający z przepisów prawa procesowego. Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym okoliczności potwierdzających zarzutów skargi o naruszeniu art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107 k.p.a.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.