Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...], Wydział IV Karny z dnia [...] 2005 r., [...] utrzymany został wyrok Sądu Rejonowego w [...], Wydział V Grodzki z dnia [...] 2004 r., [...] skazujący E. S. za popełnienie przestępstwa umyślnego z art.178a § 1 Kodeksu karnego.
W dniu [...] 2005 r. Rada Gminy [...] odrzuciła projekt uchwały mającej stwierdzić wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy [...], wykonywanego przez E. S. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] 2005 r. wezwał Radę Gminy [...] do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu E. S. Jednakże Rada ponownie odrzuciła ten projekt, tj. 4 radnych było za, 9 osób głosowało przeciw, a 2 – wstrzymało się od głosu.
Wojewoda [...] poinformował Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o tej sytuacji, po czym w dniu [...] 2005 r. wydał zarządzenie zastępcze nr [...], którym stwierdził wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy [...] E. S. Podstawą prawną zarządzenia zastępczego był art.98a ust.2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art.26 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. nr 113, poz.984 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano na wyroki sądów karnych i na bezskuteczne wezwanie Rady Gminy. W uzasadnieniu prawnym zarządzenia zastępczego organ nadzoru stwierdził, że po prawomocnym wyroku za przestępstwo umyślne Rada Gminy nie powinna była uchylać się od stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy, gdyż w takiej sytuacji wydanie zarządzenia zastępczego przez Wojewodę jest obligatoryjne.
Uchwałą z dnia 28 kwietnia 2005 r., nr XX-140/05 Rada Gminy Zembrzyce zadecydowała o zaskarżeniu zarządzenia zastępczego do sądu administracyjnego.
W skardze nie kwestionuje się faktu popełnienia przez E. S. przestępstwa umyślnego, ani prawidłowości wyroku karnego, lecz wskazuje się, że czyn ten nie miał żadnego związku z pełnieniem urzędu Wójta Gminy. Dodatkowo Skarżąca Gmina powołuje się na swą samodzielność i na obsadzanie stanowiska Wójta Gminy w drodze wyborów powszechnych. Dlatego przerwanie kadencji E. S. uznano za niecelowe.
Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej. Prawo nie uzależnia wygaśnięcia mandatu ani od ewentualnych związków przestępstwa z pełnieniem urzędu, ani oceną skuteczność działań Wójta Gminy. Skoro Rada Gminy nie wykonała swego bezwzględnego obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, więc musiał to uczynić Wojewoda [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz.1269). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Gmina nie wykazała, aby wydanie zarządzenia zastępczego dokonało się z naruszeniem prawa. Przeciwnie, Rada Gminy przyznaje, że ciąży na niej obowiązek podjęcia uchwały, czego jednak nie czyni z powodów pozaustawowych.
Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...], Wydział IV Karny z dnia [...]2005 r., [...] utrzymany został wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział V Grodzki z dnia [...] 2004 r., [...] skazujący E. S. za popełnienie przestępstwa umyślnego z art.178a § 1 Kodeksu karnego. "Każde z przestępstw stypizowanych w komentowanym przepisie może być popełnione tylko umyślnie. Jeżeli czyn był popełniony nieumyślnie sprawca nie może być pociągnięty do odpowiedzialności z tego przepisu." (R.Stefański, Komentarz do art.178a Kodeksu karnego, Lex Polonica). Skoro E. S. uznany został winnym popełnienia przestępstwa umyślnego, więc spełniona została przesłanka wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy, określona w art.26 ust.1 pkt 5 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta.
Art.26 ust.1 pkt 5 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta ustala sztywną i bezwzględnie obowiązującą zależność przyczynowo-skutkową, tj. zawsze ilekroć pojawi się wyrok skazujący Wójta Gminy za popełnienie przestępstwa umyślnego, tylekroć musi być stwierdzone wygaśnięcie mandatu. Rada Gminy była więc zobowiązana do podjęcia uchwały, wskazanej w wezwaniu Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r.
Art.98a ustawy o samorządzie gminnym wprowadził do porządku prawnego alternatywę dla uchwały rady gminy, tj. zarządzenie zastępcze organu nadzoru, którego wydanie okazało się konieczne w niniejszej sprawie. Trafnie wskazuje Wojewoda [...], że na mocy art.26 ust.1 pkt 5 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta w zw. z art.98a ustawy o samorządzie gminnym nieskuteczne jest kwestionowanie zarządzenia zastępczego z powołaniem się wyłącznie na samodzielność gminy i obsadzanie stanowiska Wójta Gminy w drodze wyborów bezpośrednich. Zasada praworządności jest w tym wypadku nadrzędna i jest ona skonkretyzowana przez przepisy bardziej szczegółowe, bezwzględnie obowiązujące, powołane przez Wojewodę [...] Gmina nie jest suwerenna i jak w wielu innych przypadkach musi podporządkować się przepisom bezwzględnie obowiązującym.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692).