Uzasadnienie
W dniu 28 sierpnia 2007 r. wpłynął do Sądu wniosek A. K. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Na majątek skarżącego składa się dom o powierzchni 80 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,88 ha. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości 1001 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,19 zł.
W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący wskazał, iż jest osobą samotną i niepełnosprawną z przyznaną grupą inwalidzką, nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Utrzymuje się ze świadczeń socjalnych, które w całości wydatkuje na potrzeby bieżące, takie jak opłaty za energię elektryczną (62,34 zł), wodę, telefon (153,68 zł), opał, abonament telewizyjny (35,00 zł) oraz bieżące utrzymanie. Ponadto, co najmniej 100 zł miesięcznie wydaje na leki przeciwko cukrzycy i chronicznej dyskopatii oraz po przebytej chorobie nowotworowej. Skarżący spłaca po 290,59 zł miesięcznie kredyt, zaciągnięty na leczenie powikłań nowotworowych. Skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres maja i czerwca 2007 r. oraz zestawienie operacji dokonanych przy użyciu karty kredytowej.
Postanowieniem z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 687/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi (art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) wyraźnie i jednoznacznie stanowi, że środek odwoławczy od postanowienia wydanego w postępowaniu rozgraniczającym nie przysługuje. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło postąpić inaczej jak tylko stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.
Z tym postanowieniem nie zgodził się A. K. S. i w dniu 5 listopada 2007 r. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sad Administracyjny nie odniósł się merytorycznie do zawartych we wniosku argumentów skarżącego przemawiających za zwolnieniem go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz – za ustanowieniem adwokata. Sąd ograniczył się jedynie do stwierdzenia o niedopuszczalności zażalenia złożonego przez skarżącego od postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, powołując się na przepisy prawa geodezyjnego, co nie było przedmiotem rozpoznania Sądu na posiedzeniu w dniu 16 października 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił się w zaskarżonym postanowieniu od oceny spełnienia przez stronę przesłanek wymaganych do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie jest to jednoznaczne z rozstrzygnięciem skargi na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, co może prowadzić do ograniczenia konstytucyjnego prawa strony do rozpoznania sprawy przed sądem administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują przepisy art. 243 i następne ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2007 r., Sąd ustalił, że skarżący A. K. S. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i dlatego przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy i z dołączonych do niego dokumentów, miesięczne dochody skarżącego nie są wystarczające by mógł ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Na dochód skarżącego w kwocie 1151,88 zł składa się renta w kwocie 998,69 zł (po odliczeniu zaliczki na podatek oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne) oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,19 zł. Natomiast comiesięczne wydatki skarżącego zamykają się w kwocie około 640 zł. Skarżący musi jeszcze liczyć się z koniecznymi dodatkowymi wydatkami na leczenie. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd zwolnił skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie nie jest możliwe stwierdzenie bez przeprowadzenia rozprawy, że skarga jest bezzasadna (art. 247 P.p.s.a.). Dlatego też Sąd ustanowił dla skarżącego radcę prawnego, by pomógł mu przedstawić swoje argumenty w tej sprawie. Uniemożliwi to skarżącemu realizację konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536 i nr 217, poz. 1590 oraz 2007, nr 120, poz. 818, nr 121, poz. 831, nr 221, poz. 1650).