Uzasadnienie
W dniu 19 listopada 2013 r. skarżąca – M. S. złożyła skargę na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca wyraziła duże niezadowolenie z pracy pracowników Ośrodka.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej odrzucenie. Organ wyjaśnił, że rodzina skarżącej jest objęta pomocą społeczną i na tę okoliczność przedstawił informację o wydanych decyzjach z zakresu pomocy społecznej. Załatwienie wniosków skarżącej niezgodnie z jej oczekiwaniami powoduje składanie skarg na pracowników socjalnych i dyrektora Ośrodka.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm. - określanej dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi M. S. jest działalność pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej oraz jej Dyrektora.
Skarga na działanie pracownika organu administracji publicznej rozpoznawana jest w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013.267 ze zm. - zwana dalej "k.p.a."). Przedmiotem bowiem skargi powszechnej, przewidzianej art. 227 i następne k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Skargi obywateli wnoszone na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. nie są załatwiane poprzez podejmowanie działań zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. J.Borkowski (w.:) B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 848 oraz powołane tam orzecznictwo). Są natomiast załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Natomiast skargi, o których mowa w ustawie o postępowaniu sądowoadministracyjnym są sformalizowanym środkiem sądowej kontroli - przede wszystkim decyzji administracyjnych - z punktu widzenia ich zgodności z prawem.
Sąd rozpoznaje skargi na decyzje i inne akty administracyjne, nie rozpatruje natomiast skarg na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników (por. wyroku NSA z dnia 1.12.1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, Lex Polonica nr 338222). Postępowanie ze skargi powszechnej ma charakter postępowania administracyjnego uproszczonego, w którym nie ma stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżących, a tylko zawiadamia się ich o podjętych działaniach, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Postępowanie takie kończy się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżących o załatwieniu skargi (postanowienie NSA z dnia 25.05.2006r., sygn. akt l OSK 457/2006, Lex Polonica nr 408697). Tut. Sąd w pełni podziela wyżej wskazane stanowiska.
W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Stanowisko takie powszechnie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest działanie pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej, stwierdzić należy, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, a zatem nie może być rozpatrywana przez ten Sąd i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.