Uzasadnienie
Rada Gminy w Książu Wielkim działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 594, 1318 z późn. zm.) oraz art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 260, 843, 1446, 1543 z póżn. zm.) podjęła w dniu 22 grudnia 2014 r. uchwałę nr II/13/2014 w sprawie zaliczenia drogi Książ Wielki -Pod Sobote do kategorii dróg gminnych i ustalenia jej przebiegu.
Na powyższą uchwałę skargę wniósł Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy KOWR w Krakowie, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Strona skarżąca zarzuciła wymienionej wyżej uchwale naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez wydanie decyzji o zaliczeniu drogi Książ Wielki – Pod Sobote na działkach 965/2 i 485/1, których Gmina Książ nie jest właścicielem. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że właścicielem działki nr 965/2 nie jest Gmina Książ. Działka ta wchodzi bowiem w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a prawa właścicielskie wykonuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.
Nadto podniosła, że działka nr 965/2 wchodzi w skład gospodarstwa rybackiego stanowiącego przedmiot długoterminowej dzierżawy, a dzierżawca sprzeciwił się wyłączeniu przedmiotowej nieruchomości, gdyż wyłączenie znacznie utrudnia mu korzystanie z przedmiotu dzierżawy. Wprawdzie Gmina wystąpiła do Agencji Nieruchomości Rolnych o nieodpłatne przekazanie działki na podstawie art. 24 ust. 5c ustawy z dnia 19 października1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 91 ze zm.), jednak postępowanie to zostało zawieszone z uwagi na konieczność wyrażenia zgody przez dzierżawcę na wyłączenie działki nr 965/2 z umowy dzierżawy lub zakończenie samej umowy dzierżawy w dniu 30 kwietnia 2017 r. Tym samym własność przedmiotowej działki nie została przeniesiona.
Strona skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, lecz Gmina podjęła uchwałę Nr V/49/2019 z dnia 9 kwietnia 2019 r. o odrzuceniu wezwania.
Strona skarżąca podkreśliła, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się konsekwentnie, że droga publiczna zakwalifikowana jako droga gminna może znajdować się wyłącznie na gruntach należących do gminy, na co przytoczyła odpowiednie orzeczenia sądowe.
Na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. strona skarżąca sprecyzowała, że skarga dotyczy części uchwały dotyczącej działki nr 965/2.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Książu Wielkim wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu organ podniósł, że działki, o których mowa w zaskarżonej uchwale, są oznaczone w ewidencji gruntów jako działki drogowe i od dziesiątek lat były wykorzystywane w takim charakterze. W 2014 r. za wiedzą Agencji Nieruchomości Rolnych Gmina Książ Wielki przejęła te działki przeznaczając je pod budowę drogi. Podejmując zaskarżoną uchwałę organ kierował się przede wszystkim słusznym interesem obywateli gminy i ich prawem do przemieszczania się. Organ podniósł, że Gmina podejmowała działania nakierunkowane na nabycie działek do gminnego zasobu i w tym celu wystąpiła do Agencji Nieruchomości Rolnych z wnioskiem o nieodpłatne przekazanie działki nr ew. 965/2 obręb Książ Wielki na podstawie art. 24 ust. 5c ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Postępowanie zostało jednak wstrzymane do czasu wyrażenia przez dzierżawcę działki zgody na jej wyłącznie z umowy dzierżawy lub do dnia zakończenia umowy dzierżawy, to jest do 30 kwietnia 2017 r. Postępowanie nie zostało dotąd zakończone.
Organ podniósł również, że strona skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, w szczególności w części dotyczącej działki nr ew. 458/1. W tym zakresie strona skarżąca nie uprawdopodobniła, by przysługiwało jej jakiekolwiek prawo, które zostałoby naruszone zaskarżoną uchwałą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrując sprawę zważył, co następuje
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje orzekanie m.in. na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Stosownie z kolei do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.a.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi należy jednak zbadać przesłanki jej dopuszczalności. Jedną z takich przesłanek jest zachowanie terminu do jej wniesienia. Badając formalną dopuszczalność wniesienia skargi należy podnieść, iż jest to skarga wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wobec zaskarżenia uchwały z dnia 22 grudnia 2014 r. nr II/13/2014 w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych, nie ma do niej zastosowania przepis art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w obecnie obowiązującym brzmieniu, tj. zwalniający podmiot skarżący od uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjny i niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 czyli ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia niniejszej ustawy, czyli po dniu 1 czerwca 2017 r. Wobec tego, iż zaskarżona uchwała przyjęta została w dniu 22 grudnia 2014 r., skarżąca prawidłowo wezwała Radę Gminy w Książu Wielkim do usunięcia naruszenia prawa.
Organ pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r. (doręczonym 25 kwietnia 2019 r.) poinformował stronę skarżącą, iż podjął w dniu 9 kwietnia 2019 r. uchwałę o odrzuceniu wezwania. Skarga została wniesiona w dniu 7 czerwca 2019 r., to jest po upływie terminu do jej wniesienia, gdyż zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu przed nowelizacją - w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie odpowiedź na wezwanie została udzielona, zatem skarga powinna być wniesiona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu.
Powyższe powoduje, że skargę należało odrzucić, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.