Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...], wymierzającą Ł. K. i O. G., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A s.c. Ł. K., O. G., karę pieniężną w kwocie 67.952,80 zł za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego drogi gminnej ul. G w Z. Decyzja zawierała pouczenie o prawie jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji.
Decyzja została doręczona: Ł. K. w dniu 31 maja 2017 r. a O. G. (na ręce pełnomocnika A. M.) w dniu 12 czerwca 2017 r.
W dniu 26 czerwca 2017 r. Ł. K. wniósł od ww. decyzji sprzeciw oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, w treści którego wskazał, że nie ponosi winy w uchybieniu 14 – dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu z uwagi na fakt, iż w decyzji organu drugiej instancji, którą zamierzał skarżyć do sądu administracyjnego, zawarte było pouczenie o przysługującej stronie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie do 30 dni od doręczenia decyzji. Na początku czerwca przystąpił do zaskarżenia decyzji, jednak, w dniu 20 czerwca 2017 r., przeglądając informacje prasowe dowiedział się, że od dnia 1 czerwca 2017 r. zmieniły się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawodawca przewidział w przepisie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) nowy środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu od decyzji, który wnosi się w terminie krótszym, gdyż 14 dniowym od dnia doręczenia decyzji.
W dniu 26 czerwca 2017 r. sprzeciw wniósł również O. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej w skrócie – P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Skarżący Ł. K. uchybił terminowi do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2017 r. nr [...].
Zgodnie z nowowprowadzonym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., przepisem art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji".
Zaskarżona przez Ł. K. decyzja, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. została wydana w dniu 15 maja 2017 r. i doręczona skarżącemu w dniu 31 maja 2017 r., jeszcze przed wprowadzeniem opisanej wyżej nowelizacji Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprzeciw został natomiast wniesiony w dniu 26 czerwca 2017 r., tj. już po nowelizacji.
Sąd uznał zatem, że w takim przypadku kierować się należy zasadą, iż o formie danego środka zaskarżenia decyduje data jego złożenia i treść obowiązującego w tej dacie przepisu przewidującego taki, a nie inny środek zaskarżenia. W rozpoznawanej więc sprawie złożony przez Ł. K. środek zaskarżenia od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2017 r. winien być zakwalifikowany, zgodnie ze znaczeniem nadanym przez stronę, to jest jako sprzeciw w rozumieniu obowiązującego już przepisu art. 64a P.p.s.a.
Termin do jego wniesienia rozpoczął się w dniu 1 czerwca 2017 r. a upłynął w dniu 14 czerwca 2017 r.
Strona zachowała warunki formalne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, gdyż wniosła go w szóstym dniu od dnia powzięcia informacji o zmianie przepisów prawnych w zakresie rodzajów środków zaskarżenia od decyzji wydanych w trybie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. a wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, złożyła również ten sprzeciw.
Brak winy traktowany jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. O braku zawinienia w uchybieniu terminu można więc mówić wyłącznie wówczas, gdy skarżący przekracza termin pomimo dochowania należytej staranności w dbałości o własne sprawy i przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, Lex nr 1643289).
Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 798/14, Lex nr 1640552).
W ocenie Sądu wniesienie przez Ł. K. sprzeciwu po terminie było przez niego niezawinione, a na ocenę tego stanu rzeczy miały szczególne znaczenie daty: doręczenia skarżonej decyzji oraz rozpoczęcia i upływu terminu do wniesienia sprzeciwu w kontekście dokonanej przez ustawodawcę nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika jednocześnie, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej (czyli również omawianej sprawy – wszczęcie nastąpiło w dniu 26 czerwca 2017 r.) stosuje się nowe przepisy.
Ustawodawca nie rozstrzygnął kwestii stosowania przepisów w sytuacji procesowej, która zaszła w niniejszej sprawie, czyli w sytuacji, gdy doręczenie decyzji następuje jeszcze przed datą wejścia w życie ustawy nowelizującej i decyzja zawiera pouczenie o prawie do zaskarżenia zgodne z brzmieniem przepisów sprzed nowelizacji (o skardze wnoszonej w terminie do 30 dni od daty doręczenia decyzji).
Zdaniem Sądu sytuacji faktycznej tego rodzaju nie można traktować inaczej niż w sposób wskazany w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej (tj. co do zasady należy stosować nowe przepisy), natomiast niezachowania terminu do wniesienia sprzeciwu nie powinno rozpatrywać się w kategoriach zawinienia strony, skoro do uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu doszło tylko na skutek przeszkody, której skarżący w żaden sposób nie mógł usunąć, bo na skutek zaniechania dokonania stosownej regulacji prawnej intertemporalnej.
Nie można co prawda mówić o błędnym pouczeniu strony o rodzaju i terminie środka zaskarżenia (co niejednokrotnie ma wpływ na ocenę stopnia zawinienia w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej – wskazał na to przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 3372/14, Lex nr 1624463), jednak sytuacja procesowa strony nie może być różnicowana w zależności od daty doręczenia decyzji drugiej instancji wydanej pod rządem ustawy P.p.s.a. sprzed nowelizacji.
W tym względzie wskazać więc należy, że decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2017 r. zaskarżył jednocześnie wspólnik Ł. K. – O. G. W dniu 26 czerwca 2017 r., w 14 dniu od doręczenia mu ww. decyzji (w dniu 12 czerwca 2017 r.) wniósł skutecznie sprzeciw. Decyzja drugiej instancji, podobnie jak w przypadku Ł. K., zawierała pouczenie o prawie do wniesienia skargi w terminie do 30 dni od dnia doręczenia decyzji.
Powyższe uzasadnia przywrócenie Ł. K. terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2017 r. na podstawie przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji postanowienia.