Wyrok WSA w Krakowie z 20 lutego 2013 r., III SA/Kr 710/12

Sąd

Sygn. akt III SA/Kr 710/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 20 lutego 2013r.

Sprawa

sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 marca 2012r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski, Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.), SO (del.) Janusz Bociąga
Urszula Bukowiec protokolant

Uzasadnienie

W dniu 4 kwietnia 2011 r., skarżąca A. R. złożyła wniosek do Biura Powiatowego ARiMR w W. o przyznanie płatności bezpośredniej (ozn. dalej OB) na rok 2011, obejmujący jednolitą płatność obszarową (JPO) i uzupełniającą krajową płatność bezpośrednią do powierzchni upraw innych roślin (UPO) i płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych (ST).

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności za rok 2011 r. do JPO wynosiła 1,02 ha, a do płatności UPO - 0,68 ha, natomiast do płatności ST - 0,10 ha.

Postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej zostało zakończone decyzją Kierownika w/w Biura Powiatowego ARiMR o nr [...], z dnia [...] 2012 r. Na mocy ww. decyzji stronie odmówiono przyznania płatności JPO, UPO i RST. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo przez stronę była mniejsza niż powierzchnia, którą zadeklarowano do płatności. Powierzchnia stwierdzona (tj. faktycznie użytkowana rolniczo przez stronę) wyniosła, wg. organu l instancji, w przypadku płatności JPO 0,98 ha. Zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności dotyczyło działki rolnej: B (deklarowana pow. 0,17 ha, położona na działkach ewid. nr 14 i 15/1, stwierdzona pow. 0,13 ha). Powodem wykluczenia zakwestionowanego obszaru na działce B było występowania na jej obszarze w północnej części terenu zadrzewionego i zakrzaczonego i w części południowej terenu zabudowanego. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej ww. działek rolnych, wskazano różnicę, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wynoszącą w przypadku ww. płatności 0,4 ha, co spowodowało, iż całkowita powierzchnia deklarowanych działek wyniosła 0,98 ha, czyli – zdaniem organu - nie spełniła wymogu minimalnej całkowitej powierzchni w postaci 1 ha. Powyższe zawyżenie skutkowało odmową przyznania ww. płatności.

Skarżącej odmówiono również przyznania płatności UPO i ST, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 170, póz. 1051 ze zm.) płatność ta przysługuje rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Podniesiono w nim m.in., że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i nie odzwierciedla faktycznego stanu działek zadeklarowanych do płatności.

Decyzją z dnia 23 marca 2012 r., nr [....] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymując stanowisko organu niższej instancji stwierdzono, że analiza materiału dowodowego sprawy wykazuje, że kwestionowana działka nie jest w całości przez skarżącą użytkowana rolniczo. Konsekwencją wykluczenia ww. terenu było zmniejszenie łącznej powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności obszarowych poniżej minimalnej powierzchni uprawniającej do ubiegania się o ww. płatności. Powołano się na treść z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym ww. powierzchnia musi wynosić przynajmniej 1 ha. W niniejszej sprawie ustalono ją na 0,98 ha. W związku z powyższym stronie odmówiono przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2011 r.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zakwestionowała zasadność zmniejszenia obszaru działki B uprawnionego do przyznania płatności. Zarzuciła, że nie przeprowadzono kontroli na miejscu, która jej zdaniem potwierdziłaby, że na terenie działki B od strony północnej, uznanym przez organy za zadrzewiony i zakrzewiony, w rzeczywistości rosną drzewa owocowe, a pod nimi rośnie trawa. Co do krzewów to zdaniem skarżącej rosną tam dwa krzaki agrestu i w krzaki porzeczki. Skarżąca podniosłą, że regularnie kosi trawę i przeznacza ją na paszę do zwierząt.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej "P.p.s.a." sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu, skarga jest uzasadniona jednakże z innych przyczyny niż wskazane w skardze.

W niniejszej sprawie organ ustalił, że w przypadku skarżącej łączna powierzchnia działek rolnych uprawniona do płatności jest mniejsza niż 1 ha, a 1 ha to zdaniem organu minimalna powierzchnia uprawniająca do ubiegania się o przedmiotowe płatności. Ta okoliczność w ocenie organu, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stanowi przyczynę odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2011 r. Skarżąca natomiast kwestionowała rozstrzygnięcie pod kątem prawidłowości i rzetelności postępowania organów.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że badane w niniejszej sprawie zagadnienie było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 998/11. Stanowisko zajęte w ww. wyroku orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne zatem zasadnym jest przytoczenie w dalszej części uzasadnienia zaprezentowanych tam rozważań.

W tezie cyt. wyż wyroku stwierdzono, że: "Przepisy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), regulujące kwestię przyznania rolnikowi prawa do jednolitej płatności obszarowej, m.in. ze względu na fakt posiadania działki rolnej o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, nie wymagają, aby cała przestrzeń tego minimalnego obszaru działki była wyłącznie przeznaczona dla rolniczego wykorzystania. Powołany przepis nie stanowi także podstawy do zmniejszenia lub pozbawienia rolnika jednolitej płatności obszarowej, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono mniejszy niż 1 ha, jak to deklarował rolnik, obszar rolniczego wykorzystania działki, gdyż to stanowi przedmiot regulacji przepisów art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L Nr 316 z 2009r., poz. 65)".

Sąd nie podziela stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jakoby minimalny obszar działki rolnej, o której mowa w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uprawniający do otrzymania omawianej płatności, winien być w całości przeznaczony pod uprawy rolne. Wbrew temu stanowisku kwestie związane z określeniem powierzchni działek szczegółowo normują przepisy art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. I tak, w świetle ust. 2 tego przepisu niektóre obiekty, takie jak żywopłoty, rowy oraz mury, tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi. Państwa członkowskie mogą uznać, że powierzchnię, którą te obiekty zajmują, zalicza się do powierzchni w pełni użytkowanej, pod warunkiem jednak, że jej szerokość nie przekracza łącznej szerokości określonej przez państwa członkowskie. Szerokość ta musi odpowiadać tradycyjnej w danym regionie szerokości obiektów i nie może przekraczać 2 metrów. Ponadto, można uwzględniać całkowitą powierzchnię działki rolnej, pod warunkiem że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego lub regionu. W innych przypadkach uwzględnia się powierzchnię faktycznie użytkowaną.

Jak już wyżej wspomniano, w niniejszej sprawie jako podstawę odmowy przyznania płatności powołano art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który w błędnym przekonaniu organów, pod rygorem dyskwalifikacji działki rolnej na potrzeby ubiegania się o płatności obszarowe wymagał, aby minimalna łączna wielkość działki, wynosząca w polskich warunkach 1 ha, była w całości przeznaczona pod uprawy, zgodnie z obowiązującymi normami. Tymczasem w świetle przepisu art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 dla celów tego rozporządzenia "działka rolna" oznacza jedynie zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Przepis ten nie wymaga od rolnika, aby na potrzeby uzyskania płatności zadeklarował pełne wykorzystanie przestrzeni działki rolnej. Innymi słowy, rolnik dla ubiegania się o płatność obszarową może zadeklarować mniejszą wielkość obszaru rolniczego wykorzystania działki niż na to pozwala jej całkowita powierzchnia. Toteż, w świetle przepisów tego rozporządzenia, w zgodności z którym powinna być ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a to z uwagi na zasadę nadrzędności prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy nie mógłby być interpretowany w taki sposób, aby charakter działki rolnej dyskwalifikowały obiekty, o których mowa w przepisie art. 34 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Tym samym wchodzi w rachubę możliwość istnienia działki rolnej, której powierzchnia bezpośrednio przeznaczona na rolnicze wykorzystanie jest mniejsza niż całkowita wielkość działki rolnej, również w granicach jej minimalnej wielkości, tj. 1 ha. Niemniej, nie można objąć wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej tej części działki rolnej, która nie została bezpośrednio wykorzystana pod uprawę rolną, gdyż byłoby to trudne do pogodzenia z celem płatności rolnej, mającej na celu dofinansowanie produkcji rolnej danego rodzaju.

Reasumując, powtórzyć wypada za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że "przepisy art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, regulujące kwestię przyznania rolnikowi prawa do jednolitej płatności obszarowej, m.in. ze względu na fakt posiadania działki rolnej o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, nie wymagają, aby cała przestrzeń tego minimalnego obszaru działki była wyłącznie przeznaczona dla rolniczego wykorzystania. Powołany przepis nie stanowi także podstawy do zmniejszenia lub pozbawienia rolnika jednolitej płatności obszarowej, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono mniejszy niż 1 ha, jak to deklarował rolnik, obszar rolniczego wykorzystania działki, gdyż to stanowi przedmiot regulacji przepisów art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009."

Odnośnie zarzutów skarżącej odnośnie niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy Sąd uznał je za nieusprawiedliwione. W toku postępowania zweryfikowano dane przedstawione przez skarżącą w drodze kontroli administracyjnej, wzięto pod uwagę zdjęcia lotnicze oraz dane z ewidencji gruntów i budynków. Zatem w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości.

Z przyczyn przedstawionych powyżej Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ wydając rozstrzygnięcie w poszanowaniu wszelkich zasad postępowania administracyjnego, weźmie pod uwagę wykładnię zaprezentowaną w niniejszym wyroku.