Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 lutego 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2017 r. nr [...] o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko M. F. wypłaconego w okresie od 1 grudnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 5000 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zaskarżona decyzja została doręczona J. F. w dniu 13 lutego 2018 r.
W dniu 26 lutego 2018 r. (data prezentaty Sądu) J. F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt III SO/Kr 5/18 referendarz sądowy umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił dla J. F. radcę prawnego.
Pismem z dnia 30 maja 2018 r., wyznaczony na pełnomocnika z urzędu J. F., radca prawny D. G. wniósł skargę na decyzję SKO z dnia 8 lutego 2018 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że w dniu 25 maja 2018 r. doręczono mu pismo OIRP o wyznaczeniu go na pełnomocnika J. F., a w dniu 29 maja 2018 r. zapoznał się z aktami sprawy. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, nie mogła ona dochować terminu na złożenie skargi, gdyż oczekiwała na ustanowienie dla niej pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne przywrócenia terminu reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej p.p.s.a.):
"Art.
85. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna."
"Art.
86. § 1. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym."
"Art.
- 87. § 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
§ 2. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
§ 3. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.
§ 4. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie."
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z dnia 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z dnia 2 października 2014 r., II OZ 1011/14 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. Nie uzasadniają więc przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 12 stycznia 2016 r., II OZ 1369/15; z dnia 28 listopada 2012 r., I OZ 869/12; z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przystępując do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu należy w pierwszej kolejności ocenić, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 243 i n. p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
O wyznaczeniu go na pełnomocnika skarżącej radca prawny D. G. dowiedział się w dniu 25 maja 2018 r., w dniu 29 maja 2018 r. zapoznał się z aktami sprawy, a w dniu 30 maja 2018 r. wniósł skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Należy zatem stwierdzić, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany.
Z uwagi na dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie – złożenie przez wyznaczonego pełnomocnika skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - spełniona została także przesłanka przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a.
Należy też uznać, że spełniona została przesłanka z art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż ani skarżącej, ani jej pełnomocnikowi nie można zarzucić winy rozumianej jako brak należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Uchybienie terminu wynikało z realizacji przez skarżącą prawa do sądu, obejmującego przyznanie jej pełnomocnika z urzędu, natomiast pełnomocnik podjął czynności w sprawie bez zbędnej zwłoki, sporządzając skargę w ciągu 7 dni od chwili powzięcia informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej.
Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek o przywrócenie terminu za uzasadniony i w oparciu o treść art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.