Uzasadnienie
Decyzją z [...] 2020 r. nr [...] Starosta orzekł o aktualizacji danych w zakresie ewidencji gruntów i budynków obrębu W jednostka ewidencyjna K w zakresie regulacji stanu prawnego działki nr [...] w ten sposób, że zmieniono powierzchnię tej działki z 0,29 ha na 0,2872 ha - bez zmiany przebiegu granic oraz rozdzielono połączone w działce nr [...] o pow. 0,2872 ha nieruchomości o odmiennym stanie prawnym. Nowo wydzielone działki: nr [...] o pow. 0,2784 ha oraz nr [...] o pow. 0,0088 ha odpowiadały szczegółowo wskazanym w decyzji parcelom gruntowym i księgom wieczystym również wskazanym w tejże decyzji. Aktualizacji dokonano na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego wykonanego przez uprawnionego geodetę inż. D. M. W decyzji Starosty wskazano, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z 4 czerwca 2013 r., [...], pgr.1.kat. [...], pgr.1.kat. [...] i pgr.1.kat. [...] nabył 31 grudnia 1984 r. przez zasiedzenie A. P. Z kolei zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z 11 czerwca 2019 r., [...] spadek po A. P. nabyła w całości córka G. H. W decyzji wskazano również, że współwłaścicielami nowo wydzielonej działki nr [...] są w udziałach po ½ G. H., na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego z 11 czerwca 2019 r., a także – na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego, Wydział Cywilny z 21 lutego 2005 r., [...] – J. P. – zwany dalej skarżącym.
W wniesionym odwołaniu skarżący zarzucił przede wszystkim przyjęcie za podstawę decyzji operatu sporządzonego przez geodetę inż. D. M. odmiennego od opracowania wykonanego wcześniej przez biegłego geodetę sądowego.
Decyzją z 28 kwietnia 2020 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że aktualnie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu W. jednostka rejestrowa [...] wykazano działkę nr [...] o pow. 0,29 ha jako własność A. P., którego spadkobiercą jest G. H. Wskazał także, że z analizy materiału dowodowego, porównania mapy ewidencyjnej z archiwalną mapą katastralną w skali 1:2880, analizy wpisów w księgach wieczystych oraz postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z 4 czerwca 2013 r., [...] wynikało, że działka [...] zawierała grunt niejednorodny pod względem prawnym, co było sprzeczne z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393) i stanowiło wykrycie błędnych danych, o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2052).
W ocenie organu zaistniała konieczność wyodrębnienia z niejednorodnej pod względem prawnym działki nieruchomości i ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych odpowiadających parcelom gruntowym, stanowiącym zawarte w działce [...] odrębne nieruchomości, a przebieg granic ustalono wykorzystując istniejącą dokumentację geodezyjną zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z kolei z operatu przyjętego 30 maja 2019 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynikało, że uprawnieni geodeci mgr inż. W. S. oraz inż. D. M. przeprowadzili w dniu 22 grudnia 2016 r. na gruncie czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic nowopowstałych działek [...] i [...] z działkami sąsiadującymi o numerach: [...] (współwłasność w połowie B. T. i D. L.), [...] (własność skarżącego), [...] (własność S. H.), i [...] (własność GDDKiA). Jak wynikało z protokołu, żadna ze stron - mimo prawidłowego zawiadomienia - nie stawiła się na gruncie. Przebieg granic działek został ustalony w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia, tj. na podstawie analizy materiałów źródłowych.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący, który zarzucił organom brak dokładnego zbadania sprawy i zgromadzonych w sprawie dokumentów, przyjęcie za podstawę faktów przedstawionych przez ww. geodetę, potwierdzającego - zdaniem skarżącego - nieprawdę w dokumentach, naruszenie przez organy art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) - zwanej dalej: "k.p.a.". Skarżący zwrócił uwagę na brak w aktach sprawy protokołu ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z 22 grudnia 2016 r., o którym zeznawała przesłuchiwana na Policji 5 listopada 2019 r. G. H., który podpisała ten protokół na miejscu (na gruncie) 22 grudnia 2016 r. Skarżący wskazał też, że osoba ta nie był uprawniona w sprawie, nie miała pełnomocnictwa od zmarłego w listopadzie 2014 r. ojca A. P., a postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez G. H. zostało wydane przez sąd dopiero w czerwcu 2019 r. Skarżący podniósł również, że skrawków parcel się nie wydziela, bo prowadzi to bałaganu geodezyjnego, a także że z wniosku skarżącego prowadzone jest postępowanie w Sądzie Rejonowym pod sygn. [...] w sprawie zasiedzenia służebności drogi koniecznej, która stanowi jedyną drogę dojazdową do działki skarżącego nr [...] biegnącą przez działkę nr [...], której jednym ze współwłaścicieli jest skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W jednostka ewidencyjna K w zakresie regulacji stanu prawnego działki [...], była zasadna.
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego pominięcia dokumentacji biegłego sądowego J. H., organ wskazał, że nie stwierdzono, żeby do postępowania sądowego [...] sporządzono dokumentację geodezyjną, którą przyjęto do państwowego zasobu, a która umożliwiałaby wykazanie przebiegu granic działek ewidencyjnych, a opracowanie o którym wspominał w skardze skarżący - nie spełniając jakichkolwiek wymogów obowiązującego prawa - nie mogło stanowić podstawy zmian danych ewidencyjnych i mogło mieć jedynie znaczenie poglądowe.
W dodatkowym piśmie skierowanym do Sądu skarżący podniósł, że jako właściciel wydzielanych parceli nie był powiadamiany o czynnościach na gruncie. Wskazał na protokół przesłuchania geodety D. M. z 26 listopada 2020 r. w Sądzie Rejonowym, w którym ww. zeznał, że nie był on na wydzielanych gruntach w 2016 r., gdy tymczasem – jak wskazał skarżący - w protokole ustalenia granic działek z 22 grudnia 2016 r. widnieje pieczątka wskazanego geodety, co świadczyło że dokonywał on czynności na miejscu w dniu sporządzania protokołu. Zarzucił również organowi odwoławczemu, że na taki operat powołuje się, mimo że uprawnionego geodety – jak sam on zeznał – nie było na wskazanym gruncie w 2016 r. Skarżący wskazał również, że wymieniony geodeta – jak wynika z operatu - wykonywał 22 grudnia 2016 r. i 4 maja 2017 r. mapy usytuowania palików drewnianych oraz znaków malowanych farbą, znajdujące się w ww. operacie.
Skarżący wskazał również na protokół przesłuchania G. H., która zeznała, że geodeta T. S. wyznaczył granice działki i sporządził podpisany przez nią protokół w grudniu 2016 r., podczas gdy takiego protokołu w aktach sprawy brak.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga była niezasadna ponieważ wbrew twierdzeniom skarżącego został on prawidłowo powiadomiony o czynnościach geodety na gruncie, a sam fakt, że w innym postępowaniu toczy się sprawa o zasiedzenie nie skutkuje automatycznie uznaniem operatu za błędny.
Zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia sprawie ewidencji gruntów i budynków działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Skoro więc dotychczasowa działka nr [...] zawierała w sobie parcele należące do różnych właścicieli w różnych udziałach to zadaniem starosty była aktualizacja danych ewidencyjnych poprzez wydzielenie jednorodnych pod względem prawnym działek.
Zasadniczo więc starosta prawidłowo uznał, że aktualizacja danych była niezbędna. Sąd podkreśla przy tym, że skutkiem aktualizacji było jedynie wydzielenie dwóch odrębnych prawnie działek, a zmiana powierzchni (czego, co do zasady skarżący również nie kwestionował) wynikała z precyzyjniejszych danych liczbowych (z powierzchni 0,29 ha na 0,2872 ha).
Na wstępie Sąd zaznacza, że geodeta uprawniony prawidłowo powiadomił skarżącego o czynnościach – w aktach znajduje się potwierdzenie doręczenia zawiadomienia (podpisane przez syna skarżącego jako domownika). Wbrew twierdzeniom skarżącego w aktach znajduje się stanowisko Biura Geodezyjnego, w którym w sposób szczegółowy odniesiono się do podstawowego zarzutu "fałszowania protokołu" poprzez wpisanie skarżącego jako osoby nieobecnej. Z wyjaśnień wynika, że skarżący wraz ze swoim synem byli obecni na działce natomiast nie chcieli uczestniczyć w czynnościach z uwagi na kwestionowanie spraw związanych z dojazdem do swojej działki (k. 63 akt administracyjnych). Z tych to powodów zostali wpisani jako "nieobecni".
W ocenie Sądu, wyjaśnienia ta brzmią wiarygodnie ponieważ akta sprawy potwierdzają spór skarżącego z G. H. (k. 73 - 75 akt administracyjnych). Sąd zauważa przy tym, że zgodnie z przepisami syn skarżącego zapoznał się z aktami i sporządził fotografie dokumentacji geodezyjnej.
Reasumując, zadaniem geodety działającego na zlecenie G. H. było rozdzielenie odrębnych pod względem prawnym działek. Skarżący w istocie tej okoliczności nie negował. Podnosił przede wszystkim niezgodność wykonanego operatu z wcześniejszą dokumentacją przygotowaną przez biegłego przy sprawie [...].
Powyższych zarzutów nie potwierdzają jednak akta sprawy. Jak bowiem wynika z tych akt, postanowienie w ww. sprawie [...], a dotyczące stwierdzenia zasiedzenia przez A. P. – zostało uwzględnione w operacie (str. 1 sprawozdania technicznego). Nie do końca więc zrozumiałe jest zarzut nieuwzględnienia tej dokumentacji, tym bardziej, że jak wynika z twierdzeń organu było to jedynie zestawienie wyrysu z mapy ewidencyjnej z wyrysem z dawnej mapy katastralnej (k. 47 akt administracyjnych). Starosta pismem z 13 sierpnia 2019 r. zwrócił się bowiem do Sądu Rejonowego o przesłanie "dokumentacji geodezyjnej, lub opinii biegłego, która posłużyła sądowi do orzeczenia o zasiedzeniu" (k. 18 akt administracyjnych). W odpowiedzi (k.
- 51) nie uzyskał dokumentacji, o której wspomina w skardze skarżący.
W aktach znajduje się również postanowienie Sądu Rejonowego, [...] z 11 czerwca 2019 r. stwierdzające nabycie spadku przez G. H. po zmarłym A. P. – Sąd uznał więc, że prawidłowo geodeta wskazywał w 2016 r. A. P. jako właściciela działek. Jednocześnie w dacie wydania decyzji przez organ I instancji tj. 28 stycznia 2020 r. ww. G. H. legitymowała się potwierdzeniem stwierdzenia nabycia spadku po swoim ojcu, który zmarł [...] 2014 r., a więc przed sporządzeniem operatu technicznego rozdzielenia ciał hipotecznych. Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców. Sąd uznał więc, że żadna okoliczność faktyczna i prawna nie powodowała bezskuteczności czynności geodety związanych z rozdzieleniem ciał hipotecznych działki nr [...].
Nie były również zasadne zarzuty naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7). Z kolei art. 8 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Nie oznacza on jednak, jak zdaje się to rozumieć skarżący, że organy doprowadzą do wpisania w ewidencji gruntów i budynków służebności drogi koniecznej i to przed zakończeniem w tej sprawie postępowania przed sądem powszechnym.
Nawet jednak gdyby skarżący uzyskał "zasiedzenie służebności drogi koniecznej" jak o tym wspomina w skardze, to stosowny wpis powinien się znaleźć w księdze wieczystej nieruchomości, a nie w ewidencji gruntów i budynków. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2012 r., I OSK 1263/11, art. 20 ust. 2 pkt. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie stanowi podstawy do uwidocznienia służebności drogi w ewidencji gruntów i budynków.
Z tych to powodów Sąd uznał, że nie zasługiwała na uwzględnienie i ją oddalił zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).