Uzasadnienie
Wójt Gminy Tarnów decyzją z dnia 10 stycznia 2024 r. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 stycznia 2024 r.
W odwołaniu z 6 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego) skarżąca nie zgodziła się z ww. rozstrzygnięciem organu I instancji.
SKO w Tarnowie postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r. SKO.NP/4115/59/2024 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawowy, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 lutego 2024 r. (poniedziałek), a odwołanie zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 6 lutego 2024 r. W konsekwencji powyższego, należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do WSA w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez niezasadne stwierdzenie uchybienia terminu w sytuacji, w której odwołanie złożone zostało przez jej pełnomocnika w terminie. Skarżąca wniosła o:
- - przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj.:
- a. wydruku elektronicznej książki nadawczej z dnia 5 lutego 2024 r. na okoliczność nadania przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji organu I instancji z zachowaniem terminu;
- b. wydruku z elektronicznego systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej dla przesyłki nr [...] na okoliczność braku wpisu o dacie nadania przesyłki, co wskazuje na fakt awarii systemów Poczty Polskiej w dniu 5 lutego 2024 r., co poskutkowało nadaniem przesyłek z jednodniowym opóźnieniem.
- - "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania" (tak w skardze); co Sąd odczytał jako - uchylenie zaskarżonego postanowienia;
- - zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jej pełnomocnik przygotował odwołanie przed upływem terminu i przekazał je do wysyłki w ostatnim jego dniu, tj. 5 lutego 2024 r., czego dowodzi załączony do skargi wydruk elektronicznej książki nadawczej, na której placówka pocztowa przybiła stempel dzienny z datą 5 lutego 2024 r. Pracownik placówki pocztowej poinformował pełnomocnika skarżącej, iż w dniu 5 lutego 2024 r. nastąpiła awaria systemów Poczty Polskiej i w związku z tym przekazane przesyłki nie zostaną wysłane tego dnia, ale zapewnił on, że otrzymają one stempel z datą 5 lutego 2024 r., na czego potwierdzenie przybito go na wydruku książki nadawczej, jak wskazano powyżej. Mimo tych zapewnień przesyłki z tego dnia nadane przez placówkę pocztową zostały dopiero następnego dnia, tj. 6 lutego 2024 r., tak jak wynika to ze stempla pocztowego na kopercie, w której odwołanie zostało doręczone organom.
Pełnomocnik skarżącej o ww. okoliczności nie wiedział, dopóki nie otrzymał postanowienia SKO. Z załączonego do niniejszej skargi wydruku z elektronicznego systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej nie wynika, w którym dniu przesyłka z odwołaniem została nadana, co stanowi anomalię w działaniu tego systemu, bowiem w normalnych warunkach data i miejsce nadania przesyłki jest jedną z podstawowych informacji zawartych w tym systemie. Okoliczność ta zatem również wskazuje na fakt, iż w odniesieniu do przesyłki zawierającej odwołanie doszło do jakiegoś niepożądanego zdarzenia po stronie operatora pocztowego. W takich okolicznościach faktycznych, mając w szczególności na uwadze dowód w postaci stempla pocztowego z datą 5 lutego 2024 r. na wydruku elektronicznej książki nadawczej, skarżąca stwierdziła, że odwołanie w przedmiotowej sprawie nie zostało złożone z uchybieniem terminu, a zatem postanowienie organu narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, w związku z czym nie może się ono ostać i powinno zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ze względu na przedmiot zaskarżenia Sąd korzystając z dyspozycji ww. przepisu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie SKO w Tarnowie z dnia 8 marca 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Tarnów z dnia 10 stycznia 2024 r.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 803 ze zm.) – dalej k.p.a., zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.
Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, decyzja Wójta Gminy Tarnów z dnia 10 stycznia 2024 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 stycznia 2024 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 5 lutego 2024 r. (poniedziałek). Zdaniem organu należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bowiem odwołanie zostało złożone w dniu 6 lutego 2024 r. Z kolei zdaniem skarżącej wniesione ono było z zachowaniem ustawowego terminu.
Dokonując analizy akt sprawy przekazanych przez organ, w tym dokumentów dołączonych do skargi, uznać należy, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione w ostatnim dniu 14 dniowego terminu, tj. 5 lutego 2024 r., a nie 6 lutego 2024 r., jak wynika to z umieszczonego na kopercie nadawczej stempla pocztowego. Powyższe stanowisko jednoznacznie potwierdza zarówno załączony do skargi wydruk z elektronicznej książki nadawczej opatrzony stemplem pocztowym 5 lutego 2024 r. oraz pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 16 kwietnia 2024 r. skierowane do pełnomocnika skarżącej, w którym wskazano, że "w dniu 5.02.2024 r. miała miejsce awaria systemu informatycznego Elektroniczny Nadawca, która uniemożliwiła przyjęcie przesyłek i przekazanie ich w tym dniu do dalszej ekspedycji."
W konsekwencji powyższego, zdaniem Sądu, skarżąca wniosła odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu. Brak było zatem podstaw do wydania przez organ zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Na marginesie zaznaczyć należy, że nie mógł odnieść skutku wniosek skarżącej o uchylenie decyzji organu I instancji, gdyż w przypadku sprawy w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zakresem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym objęte jest tylko to postanowienie.