Uzasadnienie
W dniu 30 maja 2019 r. Rada Miejska w W podjęła uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektor Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506) w związku z art. 229 pkt 3 i art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 tej uchwały skarga J. K. na Dyrektor Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W została uznana za bezzasadną.
Pismem z dnia 1 lipca 2019 r. J. K. wniosła skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w W. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy W wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w W z dnia 30 maja 2019 r. nr [...] wydana na podstawie art. 229 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotycząca rozpatrzenia skargi J. K. na Dyrektor Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Przedmiotem skargi jest zatem uchwała wydana przez organ administracyjny w ramach przewidzianego w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) postępowania w sprawie skarg i wniosków.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności wniesienia opisanej powyżej skargi na uchwałę wydaną w sprawie skargi z Działu VIII k.p.a. do sądu administracyjnego.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) określa art. 3 § 2-3 tej ustawy:
"Art.
- 3. (...) § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach."
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, a także ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednak tylko w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła skargę na działalność Dyrektor Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W w trybie postępowania skargowego regulowanego przepisami Działu VIII k.p.a. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Podkreślić należy, że właściwością sądu administracyjnego nie jest objęta ocena sposobu działania czy pracy organu administracji, jak i jego pracowników, gdyż jest to wewnętrzna sprawa organów. Skarga powszechna jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną - zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi.
Fakt, że skarga na działalność Dyrektor Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W została rozpatrzona przez Radę Miejską w W w formie uchwały, w żadnym wypadku nie może automatycznie skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.). Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a., mimo specyficznej formy, wykazują cechy czynności informującej o sposobie załatwienia skargi, takiej samej jak czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania.
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na czynności i akty wydawane w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., związane z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości postępowania skargowego prowadzonego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w powołanym wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1571/12, z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, z dnia 18 listopada 2013 r. I OSK 2621/13 oraz wyrok z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11 – dostępne w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym, uznając skargę za niedopuszczalną, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.