Uzasadnienie
W dniu 9 marca 2011r. strona skarżąca – Fundacja [...] w K – złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca oświadczyła, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 3000 zł, wartość środków trwałych wynosi 0 zł, a w 2010r. osiągnęła przychód w wysokości 30353 zł przy wydatkach w wysokości 32186 zł. Skarżąca podała, iż na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. ma 153 zł. Skarżąca wskazała, iż jest instytucją społeczną nie nastawioną na zysk, a wszyscy jej członkowie i wolontariusze działają na rzecz polskiej kultury charytatywnie, dokładając ze swoich pieniędzy i praw autorskich na rzecz jej ratowania. Skarżąca jest właścicielem praw autorskich przekazanych przez założycieli już po jej ustanowieniu, ale nie są one przedmiotem sprzedaży.
W piśmie z dnia 20 kwietnia 2011r., będącym odpowiedzią na wezwanie Sądu do uzupełnienie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona skarżąca wyjaśniła, że nie ma żadnych zobowiązań wobec innych jednostek i innych osób. Do pisma dołączyła wyciągi z konta bankowego za okres od 1 stycznia do 31 marca 2011r., sprawozdanie z działalności fundacji za rok 2009 i 2010 oraz kserokopię rocznego zeznania podatkowego za rok 2010.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2011r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy stwierdził, iż nadinterpretacją istniejącego stanu rzeczy byłoby twierdzenie, że fundacja nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawdzają się do uiszczenia wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Równocześnie referendarz sądowy uznał, iż strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Jak bowiem wynika z oświadczenia fundacji, które znajduje potwierdzenie w treści okazanych dokumentów źródłowych, ubiegły rok swej działalności zakończyła ona stratą 2979,82 zł. Nie posiada ona również majątku, który mogłaby spieniężyć na ten cel, a środki finansowe znajdujące się na jej rachunku bankowym są niewystarczające.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego strona skarżąca wniosła sprzeciw, w którym domagała się zwolnienia z wszystkich kosztów sądowych. Strona skarżąca podniosła, iż większość działań Fundacji jest finansowana przez jej członków i współpracowników, a osiągane dochody nie są w stanie pokryć nawet 5% rzeczywistych kosztów jej działalności. Zdaniem strony skarżącej, w sposób bezdyskusyjny zostało udowodnione, iż nie jest w stanie pokryć opłat sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej."
"Art. 246. § 2. Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania."
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika.
W ocenie Sądu strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a., gdyż z treści złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z wyciągu bankowego z miesiąca marca 2011r. wynika, iż na dzień 28 marca 2011r. strona skarżąca miała na koncie zgromadzone środki pieniężne w wysokości 250,76 zł. Strona skarżąca prowadzi wprawdzie działalność gospodarczą, która w okresie od 1 października 2009r. do 31 grudnia 2010r. dała jej przychód w wysokości 39940 zł, ale koszty uzyskania tego przychodu wyniosły 42919,82 zł. Spowodowało to, iż na koniec 2010r. strona skarżąca zanotowała stratę w wysokości 2979,82 zł. Strona skarżąca nie otrzymuje dofinansowania z innych źródeł i nie dysponuje żadnym majątkiem, który mogłaby spieniężyć.
Podsumowując należy zatem stwierdzić, iż strona skarżąca nie jest w stanie pokryć z posiadanych środków finansowych ewentualnych kosztów sądowych dalszego postępowania, ani opłacić usług profesjonalnego pełnomocnika. Odmówienie jej w takiej sytuacji przyznania prawa pomocy oznaczałoby pozbawienie jej prawa do sądu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 2 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.