Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 lutego 2010r skarżący S. G. zwrócił się do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] 2002r wydanym przez Terenową Wojskową Komisje Lekarską w A, która orzekła o niezdolności skarżącego do służby wojskowej.
Wniosek ten został złożony w związku z prawomocnym postanowieniem Wojskowej Prokuratury Garnizonowej z dnia 12.02.2010r, syg. akt [...] - o umorzeniu śledztwa, które zostało wszczęte w związku z zawiadomieniem złożonym przez skarżącego o nieprawidłowościach związanych z wydaniem ww. orzeczenia Nr [...].
Na wezwanie organu, skarżący wyjaśnił, że swoje żądanie o wznowienie postępowania opiera na art. 145 § 1 pkt.1 i 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej kpa.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B, działając na podstawie art. 150 § 1 pkt. 1 w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 kpa, decyzją Nr [...] z dnia [...] 2010 r. - odmówiła uchylenia orzeczenia Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A z dnia [...] 2002 r, stwierdzając brak podstaw do jego uchylenia.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ wyjaśnił, że z dniem 30.06.2004 r. likwidacji uległa Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w A, zaś właściwość miejscową i rzeczową tej komisji w stosunku do skarżącego przejęła Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. W toku postępowania skarżący wskazał jako podstawy wznowienia art. 145 § 1 pkt 1, 2 i § 3 kpa. w związku z tym do akt administracyjnych włączono m.in.: 1/ postanowienie Wojskowej Prokuratury Garnizonowej z dnia 12.02.2010, sygn. akt [...], 2/ postanowienie Wojewódzkiego Sądu Okręgowego z dnia 12.04.2010r, sygn. akt [...], 3/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.11.2007r, sygn. akt III SA/Wa 1137/07 4/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 01.04.2009r, sygn.akt III SA/Kr 714/08
Organ podniósł, iż zgodnie ze wskazanymi przez skarżącego przesłankami określonymi w art. 145 § pkt 1 i 2 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
- 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
- 2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
Stosownie do art. 148 § 1 kpa, podane o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w l instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W tym zakresie skarżący pisemnie oświadczył, że o wskazanych okolicznościach stanowiących - jego zdaniem - podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się po uzyskaniu postanowienia Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej Sygn. akt. [...] - w dniu 23.02.2010 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania z dnia 28.02.2010 r. został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 01.03.2010 r.
Oceniając zasadność wniosku skarżącego przez pryzmat przepisów określających przesłanki do wznowienia postępowania, w szczególności doręczenia orzeczenia byłej Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002 r. organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego, prowadzone z jego inicjatywy śledztwo w sprawie podrobienia przez nieustaloną osobę zawiadomienia Nr [...] z dnia [...] 2002 r zostało umorzone z uwagi na to, że czynu nie popełniono.
Z uzasadnienia ww. prawomocnego orzeczenia Prokuratora Wojskowego Prokuratury Garnizonowej wynika, że podpis i datę na pokwitowaniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002 r. nakreślił S. G. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego.
Organ podniósł, że zawiadomienie jest równoznaczne z orzeczeniem, bowiem obowiązujące ówcześnie przepisy prawne nie przewidywały doręczenia osobie badanej samego orzeczenia. Orzeczenie Nr [...] z dnia [...] 2002r Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A skarżący otrzymał prawidłowo wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie wniesienia odwołania, z którego jednak nie skorzystał.
Organ pierwszej instancji stwierdził ponadto, że analiza wyroków:
- a) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.11.2007 r., Sygn. akr II SA/Wa 1137/07 oddalającego skargę S. G. na decyzję CWKL z dnia [...] 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby uciskowej,
- b) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 01.04.2009 r., Sygn. akt III SA Kr 714/08 o oddaleniu skargi S. G. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do odwołania do orzeczenia TWKL w A Nr [...]
- - dowodzi, że skarżący bezskutecznie dotychczas usiłuje wzruszyć orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A także innymi środkami administracyjnymi i sądowymi.
Wskazując na powyższe organ stwierdził, iż nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej orzeczeniem Nr [...] wydanym przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w A w dniu [...] 2002 r..
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji "brak zdrowego rozsądku lub permanentne działanie na jego szkodę chcąc opóźnić wydanie pomyślnego dla niego rozstrzygnięcia".
W ocenie skarżącego, organ nie odniósł się do zasadniczych kwestii podniesionych w jego wniosku, a fakt doręczenia, czy nie doręczenia zawiadomienia oraz prokuratorskie ustalenia " nie mają absolutnie żadnego znaczenia". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia - ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002r. i orzeczenie, iż jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska, decyzją z dnia 5 lipca 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu l instancji Nr [...] z dnia [...] 2010 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podstawę do wznowienia postępowania stanowią okoliczności, o których mowa w art. 145 kpa i jest to dopuszczalne wyłącznie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją.
W rozpatrywanej sprawie, z postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej - sygn. Akt: [...] oraz z postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego - sygn. Akt [...] - w ocenie organu odwoławczego - jednoznacznie wynika, że ostateczne orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] nie zostało wydane w wyniku przestępstwa, ani w oparciu o fałszywe dokumenty, a zatem brak jest przesłanek do wznowienia, o których mowa we wniosku skarżącego.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A nr [...] z dnia [...] 2002r. i stwierdzenie, że skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucił, iż organ II instancji wykazał się - w jego ocenie- "brakiem zdroworozsądkowego rozumowania, brakiem zdolności rozumienia słów pisanych prostym językiem, choć prawniczym lub też świadomie i uporczywie od kilku lat działa na szkodę skarżącego". Skarżący zarzucił, że uzasadnienie postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej oraz uzasadnienie postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, na które powołuje się organ odwoławczy, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż liczy się sentencja tych orzeczeń. Przedawnienie karalności czynów oznacza, że czyn popełniono, lecz jego sprawców nie da się ukarać. W związku z powyższym - w ocenie skarżącego - faktycznie nie rozpoznano jego wniosku o wznowienie postępowania.
Skarżący powtórzył argumentację dotyczącą wydania orzeczenia Nr [...] w wyniku popełnienia czynów zabronionych.
W odpowiedzi na skargę, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie i podniosła, że w oparciu o jednoznaczną treść postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej (sygn. Akt: [...]) oraz Wojskowego Sądu Okręgowego (sygn. Akt- [...]) brak jest podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia prawomocnego orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...] z dnia [...] 2002 r.
Na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Nr [...] wpłynęła również skarga pełnomocnika skarżącego, który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Pełnomocnik zarzucił, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa, a organ nie dostrzega różnicy pomiędzy umorzeniem postępowania prokuratorskiego z powodu przedawnienia karalności czynu przestępczego (pkt.1,2 i 3 postanowienia z dnia 12.02.2010 r) od umorzenia postępowania z powodu nie popełnienia przestępstwa - pkt.4 ww. postanowienia.
Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art.145 § 1 i 2 oraz § 3 kpa poprzez nie zastosowanie § 3, w sytuacji gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wskazując na powyższe pełnomocnik stwierdził, że organy nie rozpoznały istoty sprawy.
Z kolei w odpowiedzi na zarzuty skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącego, organ wniósł również o jej oddalenie i podniósł, że z uzasadnienia postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej - sygn. akt [...] - wynika, że w procesie orzeczniczym dotyczącym skarżącego nie dopuszczono się nadużyć i nie potwierdziła się wersja skarżącego w tym zakresie.
Z kolei Wojskowy Sąd Okręgowy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12.04.2010r, sygn. akt [...] uznał, że " postępowanie przygotowawcze przeprowadzone zostało w sposób właściwy, wszechstronny, rzetelny i z wykorzystaniem dostępnych środków dowodowych, a zajęte ostatecznie stanowisko procesowe jest ze wszech miar słuszne, zgodne z prawem i co najważniejsze znajduje pełne poparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym...". Sąd ten stwierdził również, że " przesłanka formalna umorzenia postępowania w postaci przedawnienia ma pierwszeństwo przed innymi przesłankami skutkującymi tego typu decyzją, w związku z czym dalsze badanie sprawy przez dopuszczenie kolejnych dowodów bądź dokonywanie powtórnych ocen prawnych nie ma żądnego procesowego uzasadnienia i pozostawałoby w sprzeczności z art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k".
W ocenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej zawarte w sentencji postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej stwierdzenia o umorzeniu śledztwa z uwagi na przedawnienie karalności czynu, nie mogą stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art.145 § 3 kpk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz. 1270). W rozpatrywanej sprawie, skarżący we wniosku z dnia 28.02.2010r, uzupełniony pismem z dnia 24.03.2010r, wskazał jako podstawy wznowienia postępowania art.145 § 1 pkt.1 i 2 oraz § 3 kpa i to te przepisy wyznaczyły granice postępowania w rozpatrywanej sprawie.
W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. W tym postępowaniu istotne jest wskazanie właściwej podstawy wznowienia, gdyż tryb wznowieniowym jest trybem nadzwyczajnym, obwarowanym określonymi wymogami dotyczącymi przesłanek wznowienia, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Podnieść należy, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane rozszerzające.
Skarżący jako podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] 2002r wskazał art.145 § 1 pkt.1 i 2 oraz §3 kpa.
Art. 145 § 1 stanowi: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1/ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 21 decyzja została wydana w wyniku przestępstwa.
Z kolei wskazany przez skarżącego § 3 ww. przepisu stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt.1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem, nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
Warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt.1 kpa jest łączne spełnienie warunków: w postępowaniu dowodowym zakończonym decyzją ostateczną miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu, przy czym fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.
Analogicznie, warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 jest stwierdzenie prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu faktu wydania decyzji w wyniku przestępstwa.
Organ administracji publicznej nie może prowadzić takiego dowodu we własnym zakresie tzn. nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art.145 § 1 pkt.1 i 2 kpa.
W związku z tym należy podnieść, że organ uprawniony do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie tj. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B, nie jest uprawniony do stwierdzenia fałszywości dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne związane z wydaniem orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A Nr [...], ani stwierdzenia wydania ww. orzeczenia w wyniku przestępstwa.
Podkreślić należy, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, lub, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego, stwierdzającego powyższe okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił takich dowodów. Z akt sprawy również nie wynika, aby przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt.1 i 2 kpa w odniesieniu do kwestionowanego przez skarżącego orzeczenie Nr [...] została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu, mimo wszczęcia na wniosek skarżącego stosownych postępowań w tym zakresie.
W rozpatrywanej sprawie organ zgromadził obszerny materiał dowodowy, z którego wynikało, że orzeczenie Nr [...] nie zostało wydane ani w oparciu o fałszywe dowody, ani w wyniku popełnienia przestępstwa.
Reasumując, ustalenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały omawiane przesłanki były prawidłowe.
W rozważaniach dotyczących wznowienia postępowania nie sposób pominąć tego, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje jednak dwa wyjątki od powyższej zasady, a mianowicie art.145 § 2 kpa stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt.1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowanego dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że fałszerstwo musi być bezsporne, co oznacza, że nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości.
W rozpatrywanej sprawie przesłanki określone § 2 nie zaistniały, a skarżący także nie podnosił zarzutu w tej kwestii.
Jeżeli chodzi o art.145 § 3 kpa, to przepis ten stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt.1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
Wbrew zarzutom skarg złożonych przez skarżącego oraz jego pełnomocnika, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanego przepisu, bowiem postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte. § 3 omawianego przepisu nie obliguje jednak organu administracji publicznej do uchylenia decyzji tylko z tego powodu, że postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn pokreślonych w przepisach prawa. Art. 151 § 1 pkt.2 kpa stanowi, że organ administracji publicznej uchyla decyzje dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art.145a i wydaje nową decyzję rozstrzygająca o istocie sprawy. A zatem tylko w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa może dojść do uchylenia decyzji dotychczasowej.
W niniejszej sprawie skarżący zawiadomił Prokuraturę Garnizonową o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z wydaniem orzeczenia przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w A Nr [...] z dnia [...] 2002., która wszczęła śledztwo w tej sprawie zakończone wydaniem postanowienia o jego umorzeniu z dnia [...] 2010r, sygn. akt [...] z uwagi na przedawnienie karalności czynów opisanych w pkt.1,2 i 3 ww. postanowienia, a dotyczących: wywierania nacisków na komisję orzekającą o zdolności skarżącego do służby wojskowej, uznanie, wbrew rzeczywistości, skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej oraz pominięcia w druku orzeczenia fragmentu dotyczącego pouczenia o możliwości odwołania się od orzeczenia lekarskiego Nr [...]. W zakresie zarzutu podrobienia podpisu skarżącego na ww. zawiadomieniu śledztwo zostało umorzono, z uwagi na to, że czynu nie popełniono.
Wojskowy Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010r, sygn. akt [...] utrzymał w mocy postanowienie Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej uznając prawidłowość przeprowadzenia postępowania przez Prokuraturę, której stanowisko było zgodne z prawem.
Wbrew zarzutom skargi, dla organów rozstrzygających w niniejszej sprawie istotne były nie tylko rozstrzygnięcia wyżej wskazanych organów zawarte w ich sentencji, ale również motywy i ustalenia opisane w uzasadnieniu tych rozstrzygnięć. Analiza ww. postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej oraz ww. postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego jednoznacznie wskazuje, że kwestionowane przez skarżącego orzeczenie lekarskie Nr [...] nie zostało oparte na fałszywych dowodach, ani nie zostało wydane w wyniku przestępstwa. Ustalenia ww. organów były wiążące dla Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej orzekającej w niniejszej sprawie i obligowały do wydania decyzji odmawiającej uchylenia orzeczenia Nr [...] z dnia [...] 2002r.
Sąd zauważa, że po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego podstawą rozstrzygnięcia jest art. 151 kpa., który należało powołać w decyzji organu pierwszej instancji. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Reasumując należy stwierdzić, że ocena organów orzekających w niniejszej sprawie, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt.1 i 2 kpa jest prawidłowa i zgodna z prawem, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.