Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia 29 maja 2013r. utrzymało w mocy decyzję Starosty M. z dnia 18 lutego 2013r., na mocy której orzeczono o uchyleniu w całości decyzji ostatecznej nr [....] z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [....] nr nadwozia [....] 8 na rzecz skarżącego M.P., odmówiono ponownej rejestracji przedmiotowego pojazdu, unieważniono dowód rejestracyjny [....], tablice rejestracyjne [....], znaki legalizacyjne [....], kartę pojazdu [....] oraz nalepkę kontrolną [....].
Podstawą prawną decyzji II instancji stanowił art. 72 i art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005.908), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U.2007.1322.) oraz art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 151 § 1 pkt 2 i art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że na wniosek skarżącego organ dokonał rejestracji przedmiotowego pojazdu, jednak w dniu 26 listopada 2012 r. do Starosty M. wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w N. dotyczący rejestracji ww. pojazdu, w którym poinformowano, że z ustaleń prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N., sygn.akt II K 413/11 i utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Okręgowego w N., sygn.akt II Ka 322/11 wynika, iż skarżący został uznany winnym posłużenia się w Urzędzie Celnym w N. podrobioną - w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu - umową datowaną na dzień 21 marca 2010r. nabycia wyżej opisanego pojazdu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Starosta M. postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012r. wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 kpa, a następnie w dniu 18 lutego 2013r. wydał decyzję uchylającą w całości rejestrację przedmiotowego pojazdu. Zdaniem organu I instancji, w wyniku wprowadzenia w błąd pracownika Wydziału Komunikacji w M., pojazd został zarejestrowany między innymi na podstawie dokumentu stwierdzającego nieprawdę co do przeniesienia prawa własności. Decyzja z dnia 28 maja 2010 r. o rejestracji samochodu oraz dokumenty pojazdu zostały wydane w wyniku przestępstwa. Nową okolicznością, nieznaną Wydziałowi Komunikacji w M., było ustalenie w świetle zebranego materiału dowodowego, że przedstawiona w dniu 4 lutego 2010 r. przez skarżącego umowa sprzedaży z dnia 21 marca 2010 r. była umową sfałszowaną.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej zmianę, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy Starostwu w M. do ponownego rozpoznania, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie – w ocenie skarżącego - jest przedwczesne" albowiem organ nie miał informacji o całości problemu".
Skarżący przyznał, że został ukarany za przestępstwo z art. 270 § 1 kk tj. posłużenie się sfałszowaną umową kupna, jednak– jego zdaniem - sprawa ta nie jest prawidłowo rozstrzygnięta, gdyż sądy orzekając o przestępstwie z art. 270 § 1 kk nie znały wszystkich okoliczności dotyczących zakupu przedmiotowego pojazdu i okoliczności, w jakich skarżący wszedł w posiadanie tej umowy.
Skarżący podniósł, że z powodów, o których wyżej mowa, w Sądzie Apelacyjnym będzie prowadzone postępowanie o wznowienie sprawy karnej, albowiem okoliczności na które się powoła, wskazują, że nie miał on świadomości, że umowa którą się posłużył jest fałszywa. W ocenie skarżącego, powyższa okoliczność winna być uwzględniona przez Starostwo w M. przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego, w niniejszym postępowaniu zachodzi konieczność przesłuchania w charakterze świadków osoby pośredniczące w sprowadzeniu przedmiotowego samochodu i przekazaniu zakwestionowanej umowy kupna pojazdu. Ponadto skarżący podniósł, że według ustaleń Prokuratury Rejonowej w N., przedmiotowy pojazd nie pochodzi z kradzieży, zatem uzupełnienie danych dotyczących własności pojazdu i przedłożenie ich w urzędzie całkowicie zmienia sytuację prawną przedmiotowego samochodu. Wskazane okoliczności, w ocenie skarżącego powodują, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do odmowy ponownej rejestracji ww. pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdziło, że wniesienie przez Prokuratora Rejonowego w N. sprzeciwu od ostatecznej decyzji Starosty [....] z dnia 28 maja 2010 r. o rejestracji przedmiotowego samochodu, obligowało organ do wszczęcia w sprawie postępowania z urzędu. W związku z tym organ I instancji zasadnie wznowił postępowanie z urzędu w niniejszej sprawie. Przeprowadzone postepowanie wznowieniowe wykazało, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, gdyż łącznie zostały spełnione następujące warunki: 1/ w decyzji ostatecznej organ administracyjny poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2/ sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, 3/ na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 72 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym j: Dz.U.2012.1137.) rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu. Skarżący do wniosku o rejestrację przedmiotowego samochodu dołączył umowę kupna ww. pojazdu z dnia 21 marca 2010 r. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka włoskiego, jednak istotne dla sprawy okoliczności faktyczne wynikające z tego dokumentu okazały się fałszywe. Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu syg. II K 413/11 z dnia 11 lipca 2011 r. wynika, że skarżący został skazany za przestępstwo z art. 270 § 1 kk polegające na posłużeniu się podrobioną w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu umową kupna datowaną na dzień 21 marca 2010 r.
W tych okolicznościach sprawy, w ocenie organu odwoławczego, zaistniała podstawa do wznowienia postępowania wskazana w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
Stwierdzenie w prawomocnym wyroku, iż umowa stanowiąca dowód własności, była podrobiona uczyniło w konsekwencji dokonaną rejestracją wadliwą i dokonaną bez wymaganych przepisami prawa dokumentów. Umowa przedłożona przez skarżącego, na podstawie której dokonano rejestracji w dniu 28 maja 2010 r. przedmiotowego pojazdu, nie może być uznana za dowód własności pojazdu, nie zostały zatem spełnione ustawowe przesłanki zarejestrowania samochodu. Decyzja odmawiająca skarżącemu ponownej rejestracji pojazdu, w ocenie organu odwoławczego, nie narusza prawa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących skazania skarżącego za przestępstwo z art. 270 § 1 kk, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że postępowanie przed sądem powszechnym nie może podlegać ocenie organu administracyjnego; organ administracyjny nie ma również podstaw prawnych do przesłuchiwania świadków na okoliczność ustalenia własności pojazdu będącego przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku o rejestrację pojazdu. Rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych;w przypadku, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organ administracyjny obowiązany jest odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu.
Organ administracyjny, uznając istnienie podstaw do wznowienia postępowania, powinien po pierwsze - uchylić przedmiotowe rozstrzygnięcie, a po drugie - orzec co do istoty sprawy.
W związku z powyższym, w rozpatrywanej sprawie – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji prawidłowo orzekł w zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie prawa, a to art.107 § 3 kpa oraz art.145 § 1 pkt.2 i 5 kpa.
W ocenie skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozstrzygając sprawę nie przedstawiło właściwego uzasadnienia faktycznego, jak również prawnego, podjętej przez siebie decyzji, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy ograniczył się do przedstawienia stanu faktycznego sprawy, natomiast nie wypowiedział się w żaden sposób co do faktów, jakie zostały uznane za udowodnione, a także przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom skarżącego przedstawionym w odwołaniu od decyzji Starosty M. Organ nie wyjaśnił, dlaczego odmówiono uzupełnienia złożonego wniosku o dokonanie rejestracji pojazdu poprzez przedłożenie w miejsce sfałszowanej umowy kupna pojazdu, dokumentu potwierdzającego własność skarżącego w odniesieniu do przedmiotowego samochodu. W ocenie skarżącego, mimo iż był w posiadaniu sfałszowanej umowy kupna, pozostaje pełnoprawnym właścicielem przedmiotowego pojazdu.
Zdaniem skarżącego, uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji obarczone jest błędami. Starosta M. wydał decyzję na podstawie m.in. art. 145 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kpa nie uzasadniając takiego rozstrzygnięcia, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odniosło się jedynie do art. 145 § 1 pkt. 1 kpa i tyko w zakresie dotyczącym tego przepisu sporządziło uzasadnienie prawne, natomiast brak jest takiego uzasadnienia w odniesienia do norm zawartych w punktach 2 i 5 art.145 § 1 kpa.
Skarżący zarzucił, że uchybienie sporządzenia należytego uzasadnienia zarówno faktycznego, jak i prawnego pozostaje również w sprzeczności z art. 11 kpa, który stanowi, iż organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędną podstawę prawną, a to przez powołanie się na art. 145 § 1 pkt. 2 kpa, albowiem nie miało miejsce zdarzenie będące przestępstwem, a mające mieć wpływ na treść decyzji. Pomiędzy przestępstwem, a wydaniem decyzji musi istnieć związek przyczynowy, w związku z czym należało wykazać, iż skarżący mając świadomość bycia w posiadaniu sfałszowanej umowy, posłużył się nią w celu zarejestrowania pojazdu. Tymczasem skarżący został skazany za posłużenie się sfałszowaną decyzją, natomiast nie zostało udowodnione, iż zrobił to świadomie.
Ponadto skarżący zarzucił, że organy nie wykazały, jakie to istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, czy też nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane były organowi w chwili wydania pierwotnej decyzji (decyzji, którą zarejestrowano samochód), a stanowiły podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o rejestracje ww. pojazdu.
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący podniósł, że rozstrzygnięto w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa nie wskazując na istnienie przesłanek określonych w tym przepisie. Zdaniem skarżącego, nie zaistniały żadne nowe okoliczności, a tym bardziej " istotne", które uzasadniałyby wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty M. z dnia 28 maja 2010r. o rejestracji ww. pojazdu.
Skarżący nadmienił, iż złożył wniosek do Sądu Apelacyjnego w Krakowie o wznowienie postępowania karnego, w którym został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk, gdyż sam stał się ofiarą przestępstwa ze względu na to, iż sfałszowaną umowę przedstawiono mu jako prawdziwą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki |Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 ww. ustawy.
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że Starosta [....] wydając w dniu 28 maja 2010r. decyzję o zarejestrowaniu – na wniosek skarżącego – samochodu osobowego marki [....] – oparł się na załączonej do wniosku umowie kupna – sprzedaży przedmiotowego pojazdu jako dowodu własności pojazdu. Obowiązek przedłożenia takiego dokumentu (jako jednego spośród innych wymagalnych do rejestracji) wynika wprost z art.72 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137).
Skarżący nie kwestionuje również faktu skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 11 lipca 2011r., sygn.akt II K 413/11, uznającym go winnym posłużenia się podrobioną w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu umową datowaną na dzień 21 marca 2010r. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 27 października 2011r., sygn.akt II Ka 322/11.
Starosta M. powziął informacje o skazaniu skarżącego za przestępstwo z art.270 § 1 kk z pisma z dnia 22 listopada 2012r. zawierającego sprzeciw Prokuratora Rejonowego w N. od decyzji ostatecznej o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu.
Sąd w całości podziela stanowisko organów administracyjnych, że wniesienie sprzeciwu obligowało Starostę M. do wszczęcia postępowania z urzędu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 maja 2010r. o rejestracji ww. pojazdu.
W aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia 10 grudnia 2012r. wydane w trybie art.149 § 1 kpa, a zatem postępowanie wznowieniowe zostało skutecznie wszczęte w przepisanej przez prawo formie. Jako przyczynę wznowienia postepowania organ wskazał w ww. postanowieniu art.145 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kpa.
Z kolei w decyzji z dnia 18 lutego 2013r. Starosta M. stwierdził, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w wyniku wprowadzenia w błąd pracownika Wydziału Komunikacji w M. poprzez przedłożenie dokumentu stwierdzającego nieprawdę co do przeniesienia prawa własności. Organ uznał, że umowa kupna - sprzedaży pojazdu była sfałszowana, a w konsekwencji decyzja o zarejestrowaniu pojazdu została wydana w wyniku przestępstwa. Nową okolicznością, nieznaną organowi dokonującemu rejestracji samochodu było ustalenie, że przedstawiona przez skarżącego umowa była sfałszowana.
Motywy uzasadnienia wskazują, że w ocenie tego organu, w sprawie zaistniały przesłanki określone w art.145 § 1 pkt.1, 2 i 5 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu swej decyzji wskazało, że w sprawie zaistniała jedynie przesłanka z art.145 § 1 pkt.1 kpa.
Sąd podziela powyższe stanowisko, jednak obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie motywów, dlaczego zaskarżona decyzja była nieprawidłowa w części dotyczącej stwierdzenia, że w sprawie nie zaistniały pozostałe dwie przesłanki określone w pkt.2 i 5 art.145 § 1 kpa. Dostrzegając wadliwość zaskarżonej do tut. Sądu decyzji w powyższym zakresie i uznając zasadność podniesionego zarzutu skargi w zakresie naruszenia art.107 § 3 kpa, należy stwierdzić, że okoliczność ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy i nie mogła skutkować uchyleniem decyzji. Zgodnie bowiem z art.145 § 1 pkt.1 lit.c ww. ustawy – Prawo o po0stepowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla zaskarżona decyzję tylko w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, bowiem brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego w zakresie oceny przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania przez organ odwoławczy nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podzielił bowiem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. co do faktu, iż zaistniała przesłanka z aryt.145 § 1 pkt.1 kpa, która uzasadniała wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia Starosty M. z dnia 18 lutego 2013r.
Wobec niespornego faktu posłużenia się przez skarżącego podrobioną umową kupna – sprzedaży, który to dokument nie mógł stanowić dowodu własności pojazdu wymaganego zgodnie z art.72 ust.1 pkt.1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, uzasadnione było wznowienie postepowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu w oparciu o przesłankę z art.145 § 1 pkt.1 kpa. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postepowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Okoliczność fałszywości przedłożonej przez skarżącego umowy kupna – sprzedaży samochodu została przesądzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 11 lipca 2011r., sygn.akt II K 413/11, utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 27 października 2011r., sygn.akt II Ka 322/11.
Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. co do istnienia związku przyczynowego pomiędzy sfałszowaną umową kupna – sprzedaży pojazdu, a istotnymi – z punktu widzenia rejestracji tego pojazdu – okolicznościami faktycznymi.
Odnosząc się do zarzutów skargi kwestionujących rozstrzygnięcia sądów karnych, należy stwierdzić, że wzgląd na respektowanie zasady rozszerzonej prejudycjalności wyroku karnego sprzeciwia się możliwości podważania dokonanych w nim ustaleń w postępowaniu administracyjnym. Organy związane zatem były skazującym i prawomocnym wyrokiem karnym co do faktu podrobienia umowy w zakresie określenia sprzedawcy samochodu i jego podpisu na tym dokumencie. Przedłożony przez skarżącego dowód własności pojazdu nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji o jego rejestracji, co w konsekwencji uzasadniało uchylenie tej prawomocnej decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca złożenia wniosku o wznowienie postępowania karnego, bowiem dopiero prawomocne rozstrzygnięcie wydane w tym postępowaniu może mieć ewentualny wpływ na postępowanie administracyjne dotyczące ponownej rejestracji ww. pojazdu.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ww. ustawy, orzekł jak w sentencji.