Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] pozbawił R. K. od dnia 21.01.2014 r. statusu bezrobotnego na okres 120 dni - na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ponowne nabycie statusu bezrobotnego może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji po upływie ww. okresu przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do jego nabycia.
R. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie.
Podniósł, że w dniu 27 stycznia 2014 r. złożył na dzienniku podawczym Grodzkiego Urzędu Pracy, pismo wyjaśniające jego nieobecność na wyznaczony mu termin - 21 stycznia 2014 r. Oznacza to, że wywiązał się z obowiązku jako osoba bezrobotna i złożył wyjaśnienie w terminie 7 dni, co nie zostało ujęte w decyzji.
Do odwołania dołączył ww. pismo, w którym wyjaśnił, iż nieobecność 21 stycznia 2014 r. w wyznaczonym terminie spowodowana była nagłą i ważną sprawą rodzinną oraz poprosił o wyznaczenie nowego terminu stawiennictwa.
Wojewoda decyzją z dnia 25 marca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 30 stycznia 2013 r. skarżący zarejestrował się w Grodzkim Urzędzie Pracy i z tym dniem uzyskał status osoby bezrobotnej (decyzja z 30 stycznia 2013 r., nr [...]). Kolejną decyzją z 30 stycznia 2013 r. orzeczono o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych (decyzja z 30 stycznia 2013 r., nr [...]).
Jeden z kolejnych terminów zgłoszenia się do Urzędu, w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, został skarżącemu wyznaczony na 21 stycznia 2014 r. W wyznaczonym terminie nie stawił się w Urzędzie, w związku z tym, organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy odnosząc się co podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazał, że w dniu rejestracji skarżący został prawidłowo poinformowany o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, m.in. o obowiązku: zgłaszania się w wyznaczonych terminach w powiatowym urzędzie pracy, powiadomienia powiatowego urzędu pracy w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia o przyczynie niestawiennictwa, których znajomość potwierdził podpisem w punkcie "C" na wydruku Karty Rejestracyjnej.
Podstawą pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego jest art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy, który stanowi:
"3. Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. (...)
- 4. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który: (...)
- 3) odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy (...); pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres:
- a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy,
- b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy,
- c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy;
- 4) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw (...)".
Osoba bezrobotna to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Przesłanki te podlegają okresowemu sprawdzeniu. Temu służy między innymi obowiązek przewidziany w art. 33 ust. 3 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że wszyscy bezrobotni zobowiązani są zgłaszać się do urzędu pracy nie w dogodnych dla siebie, ale w wyznaczonych przez organ terminach.
Bezspornym w sprawie jest, że kolejny termin stawiennictwa został wyznaczony na 21 stycznia 2014 r., a termin ten przyjął skarżący do wiadomości (dowód: własnoręczny podpis w części "D" Karty rejestracyjnej "Stawiennictwo w Urzędzie Pracy i Propozycje Przedłożone Bezrobotnemu").
W przypadku niezgłoszenia się w wyznaczonym terminie bezrobotny powinien powiadomić o powodach niestawiennictwa w terminie 7 dni od daty niestawiennictwa.
Skarżący o powodach niestawiennictwa poinformował składając pismo na dzienniku podawczym Urzędu 27 stycznia 2014 r. Jednak samo dochowanie terminu do poinformowania o powodach niestawiennictwa nie jest równoznaczne z obowiązkiem usprawiedliwienia niestawiennictwa. Bezrobotny musi bowiem uprawdopodobnić, że nie zgłosił się na termin z uzasadnionych powodów.
Za uzasadnioną przyczynę "może być uznana wyłącznie taka przyczyna, która stanowi nieprzewidzianą niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym terminie (...). Bezrobotny powinien natomiast dołożyć należytej staranności, by przyjęty do wiadomości termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy dochować - choćby przez prawidłowe odnotowanie tego terminu, by nie doszło do pomyłki co do wyznaczonego dnia, umieszczenie wyznaczonego terminu np. w kalendarzu, telefonie komórkowym, czy też przypomnienia o tym terminie (...)" - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z 24 stycznia 2008 r., Sygn. akt III SA/Gd 487/07.
W piśmie złożonym 27 stycznia 2014 r. skarżący poinformował, że przyczyną niestawiennictwa w wyznaczonym terminie była nagła i ważna sprawa rodzinna.
Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący mógł zgłosić swoją niegotowość do podjęcia pracy przez okres nie dłuższy niż 10 dni, zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy w brzmieniu: "Bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni, przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. (...) Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego".
Mając powyższe na względzie, decyzję organu I instancji organ odwoławczy uznał za prawidłową.
R. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając argumentację z odwołania.
Dodatkowo dołączył dokumenty swojej partnerki A. S. wskazując, że miała taką samą sytuację i nikt jej nie pozbawił statusu osoby bezrobotnej. Jedyna różnica była w tym, iż o przyczynie nieobecności poinformowała GUP drogą mailową. Różne rozstrzygnięcia w takich samych sprawach uważa skarżący za niesprawiedliwe.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - dalej zwana ustawą, Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że niestawiennictwo w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie może, ale nie musi skutkować pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej. Jeżeli w terminie do 7 dni strona powiadomi organ o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, brak jest przesłanki do orzeczenia wobec niej o utracie statusu osoby bezrobotnej.
W sprawie poza sporem jest to, że w dniu 27 stycznia 2014 r. skarżący złożył w siedzibie organu oświadczenie, w którym podał, że nieobecność 21 stycznia 2014 r. w wyznaczonym terminie spowodowana była nagłą i ważną sprawą rodzinną oraz poprosił o wyznaczenie nowego terminu stawiennictwa.
W tym stanie sprawy należy, zatem rozważyć, czy rzeczywiście stan faktyczny sprawy poddanej kontroli Sądu, odpowiada dyspozycji przytoczonego powyżej art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Wskazany przepis nakłada na osobę bezrobotną obowiązek powiadomienia organu w terminie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W wypadku wypełnienia tego obowiązku rzeczą organu jest rozważenie, czy wskazane przez stronę przyczyny są uzasadnione. W wypadku uznania, że podane przez osobę bezrobotną przyczyny niestawiennictwa w wyznaczonym terminie nie zasługują na uwzględnienie, organ na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, orzeka o utracie statusu osoby bezrobotnej.
Zdaniem Sądu, wskazany przepis nie wymaga od strony udowodnienia danej okoliczności, nadto nie wymaga nawet jej uprawdopodobnienia. Przepis ten nakłada jedynie na stronę obowiązek powiadomienia organu, przy czym udzielenie stosownych informacji powinno nastąpić w terminie do 7 dni. Wobec powyższego, w wypadku powoływania się przez osobę bezrobotną na okoliczność nagłej i ważnej sprawy rodzinnej jako powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, nie ma podstaw prawnych żądania przedstawienia na tę okoliczność jakiegokolwiek zaświadczenia, zaświadczenia lekarskiego (podobne stanowisko przykładowo wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/GL 501/11, Lex nr 1139574).
W takiej sytuacji organ administracyjny winien dokonać analizy czy podana przez stronę przyczyna jest tego rodzaju, że stanowiła rzeczywistą przeszkodę do stawiennictwa w wyznaczonym terminie. Uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego. Do stanu hipotetycznego zapisanego w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy należy zaliczyć zdarzenia nagłe, których bezrobotny nie mógł przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt IOSK 942/10, Lex nr 745385).
Nie budzi w sprawie wątpliwości, że w dniu 27 stycznia 2014 r. skarżący złożył w organie pisemne oświadczenie, w którym podał przyczynę niestawiennictwa w dniu 21 stycznia 2014 r. A zatem powiadomienie, o którym mowa wart. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, nastąpiło przed upływem 7 dni.
Jak wyżej wywiedziono, ustawodawca nie wymaga, aby bezrobotny udowodnił czy też uprawdopodobnił przyczynę niestawiennictwa, wystarczy jedynie powiadomienie, co też w badanej sprawie administracyjnej nastąpiło. W tej sytuacji organ winien rozważyć, czy podana przez skarżącego przyczyna uzasadniała jego niestawiennictwo. Dopiero negatywna ocena dokonana przez organ w tym zakresie skutkować może pozbawieniem skarżącego statusu osoby bezrobotnej.
Takiej analizy nie zawiera decyzja organu I instancji, której to decyzji uzasadnienie nie odpowiada wymogom zawartym w art. 107 K.p.a. Wadliwości tej nie zauważył organ odwoławczy.
Ponadto wprawdzie uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest już znacznie obszerniejsze aniżeli uzasadnienie decyzji organu I instancji i zawiera elementy wskazane w art. 107 K.p.a., jednakże również organ odwoławczy poza przywołaniem wskazywanej przez skarżącego przyczyny niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w żaden sposób nie poddał tej przyczyny analizie. Nie można, bowiem uznać za taką analizę zacytowanie treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 487/07, bez odniesienia do konkretnych okoliczności sprawy rozstrzyganej przez organ.
Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi ona obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych. Zgodnie z art. 11 K.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
Takie stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 10.10.2013 r. sygn. IV SA/Po 264/13 (LEX nr 1382947), które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W tym stanie sprawy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, a także przepisów postępowania w zakresie powyżej wskazanym.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego a to art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy oraz przepisów postępowania w zakresie oraz wyżej opisanym, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz lit. "c"– orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.