Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 czerwca 2010r., nr [...] Prezydent Miasta poinformował A. S., iż brak jest podstaw do zaliczenia go do kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 12 ust. 5 i 6 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z dnia 5 grudnia 2007r. nr 850, poz. 5589 z późn. zm.), uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są m.in. osoby bezdomne, tj. osoby nie posiadające zameldowania na pobyt stały lub czasowy na terenie Gminy oraz na terenie innej gminy, ubiegające się o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych. Organ stwierdził, że A. S. nie może zostać uznany za osobę bezdomną, gdyż jest zameldowany na pobyt czasowy w lokalu mieszkalnym przy ul. A w K. Równocześnie Prezydent Miasta pouczył A. S., iż na podstawie § 20 ust. 6 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007r.
Nr [...], może wnieść skargę na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ zastrzegł przy tym jednak, iż skarga powinna zostać poprzedzona czynnością określoną w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pismem z dnia 6 lipca 2010r. A. S. wniósł skargę na powyższe pismo Prezydenta Miasta. Skarżący opisał w niej swoją sytuację oraz swoje wcześniejsze starania o uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wyjaśnił również, iż zameldował się czasowo, gdyż inaczej nie mógłby pobierać zasiłku dla bezrobotnych. Z chwilą gdy przestanie pobierać zasiłek skarżący zostanie bez środków do życia i znowu będzie bezdomnym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, iż stosunki najmu lokali, w tym także stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, mają charakter stosunków cywilnoprawnych i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych Uzasadniając z kolei wniosek o oddalenie skargi organ powołał się na te same argumenty co w zaskarżonym piśmie z dnia 7 czerwca 2010r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Podstawowym zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygnięcie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r., sygn. akt III ZP 37/97 (OSNP 1998/7/200), w której sformułowano pogląd, że "wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)". Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.
Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 21 lipca 2008r., sygn. akt I OPS 4/08 (LEX nr 400065), w której stwierdzono, iż uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. nr 41, poz. 361 z późn. zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy.
Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy.
Nadto podejmowane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa) rozwiązania. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali.
Obowiązująca uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 7 czerwca 2010r., stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta Miasta powinno być, zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa, o czym skarżący został pouczony. Niewyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.