Uzasadnienie
Burmistrz Miasta Z. postanowieniem z dnia 25 lutego 2013 r. znak: [....] wyraził stanowisko w stosunku do zarzutów L.C. w zakresie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. Na to postanowienie L.C. złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Kodeksu cywilnego, a swoje zarzuty obszernie uzasadnił.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r. znak: [....], wydaną na podstawie art. 134 w związku art. 141 § 2 oraz art. 144 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), stwierdziło, że zażalenie L.C. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Kolegium wskazało, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone L/.C. przez [....] 1 marca 2013 r., o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do akt sprawy. Zatem ustawowy termin do złożenia zażalenia upłynął 7 marca 2013 r., który nie był dniem wolnym od pracy (czwartek). Natomiast pismo zawierające zażalenie zostało sporządzone przez L.C. w dniu 25 kwietnia 2013 r. (data na piśmie) i zostało złożone osobiście na dzienniku podawczym urzędu w dniu 26 kwietnia 2013 r. Ponadto wyjaśniło, że późniejsze doręczenie L.C. na jego wniosek kopii postanowienia nie miało wpływu na terminy do dokonania czynności procesowych.
Skargę na postanowienie SKO w N. wniósł L.C., który zarzucił, że nie można uznać postanowienia Burmistrza Miasta Z. postanowieniem z dnia 25 lutego 2013 r. za doręczone w dniu 1 marca 2013 r. Zdaniem skarżącego postanowienie to zostało doręczone dopiero 22 kwietnia 2013 r., w którym to dniu skarżący zwrócił się do Burmistrza Miasta Z. o wydanie kserokopii skarżonego postanowienia niedoręczonego z nieznanych powodów skarżącemu. L.C. podał, że przedstawiona przez SKO w N. jako dowód doręczenia pisma "zwrotka" jest obecnie dowodem w sprawie znak: [....] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Z. na okoliczność wystawienia dokumentu poświadczającego nieprawdę i posługiwania się tym dokumentem do celów prawnych.
Skarżący podkreślił, że postanowienie Burmistrza Miasta Z. nigdy nie zostało do niego wysłane, a podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma został podrobiony. Zdaniem skarżącego Kolegium powinno poczekać na wyniki dochodzenia Prokuratury Rejonowej w Z. Skarżący podniósł też, że pokwitowanie odbioru przesyłki stwarza jedynie domniemanie doręczenia, które może być obalone przeciwdowodem, nawet przez osobę, do której rąk należało pismo doręczyć, jeśli faktycznie doręczenie nie nastąpiło. Nadto, dokument doręczenia nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych. W razie wątpliwości, czy okoliczności zawarte w dowodzie doręczenia odpowiadają rzeczywistości, konieczne jest podjęcie z urzędu właściwych czynności sprawdzających i przeprowadzenie wszelkich potrzebnych dowodów (wyrok NSA OZ w Krakowie z 20 listopada 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 1979/98).
Skarżący podniósł, że organ administracji publicznej nie może wykorzystywać w postępowaniu administracyjnym dokumentu, wobec którego są uzasadnione podejrzenia co do jego wiarygodności, nie przeprowadzając na tę okoliczność czynności wyjaśniających.
W odpowiedzi na skargę SKO w N. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
W świetle powyższych zasad skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Podstawę prawną postanowienia SKO w N. z dnia 27 maja 2013 r. stanowił art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 144 kpa przepis art. 134 kpa ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń, zaś art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji daje podstawę do zastosowania tych przepisów kpa w postępowaniu egzekucyjnym.
Powołane przepisy wskazują, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ma charakter proceduralny i jest wydawane na wstępnym etapie postępowania odwoławczego, na którym bada się spełnienie wymogów formalnych zażalenia, w tym dochowanie terminu do wniesienia zażalenia określonego w art. 141 § 2 kpa. Proceduralny charakter postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w żaden sposób nie zdejmuje jednak z organu administracji publicznej obowiązku nałożonego na niego przez art. 7 kpa (podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego) oraz art. 77 § 1 kpa (wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego). Nie ulega wątpliwości, że jeśli w toku badania, czy termin do wniesienia zażalenia został zachowany, wyłonią się niejasności co do stanu faktycznego, organ II instancji ma obowiązek przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające (tak: G. Łaszczyca "Komentarz do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego" – Lex Omega).
W konsekwencji należy przyjąć, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 kpa winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy żalący się przekroczył termin określony w art. 141 § 2 kpa. W przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 kpa i 77 kpa, a naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 11 maja 1994 r. sygn. akt SA/Gd 2813/93 – Lex Omega nr 26006).
Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że SKO w N. naruszyło art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Niewątpliwie kluczową okolicznością dla stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu jest data doręczenia stronie postanowienia zaskarżonego zażaleniem, ponieważ ta data stanowi podstawę do obliczenia terminu określonego w art. 141 § 2 kpa. Zwrócić należy uwagę, że w uzasadnieniu zażalenia z dnia 26 kwietnia 2013 r. L.C. zarzucił, iż postanowienie Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 lutego 2013 r. nie zostało mu doręczone.
Skarżący wskazywał, że na potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach sprawy został sfałszowany jego podpis i podał, że w tej sprawie jest prowadzone dochodzenie przez Komendę Powiatową Policji w Z. pod sygnaturą SWD 2898/13. Także organ I instancji, przekazując do SKO w N. zażalenie L.C., wskazał, że dysponuje jedynie kserokopią potwierdzenia odbioru postanowienia przez skarżącego, zaś "oryginał jest w posiadaniu tut. Policji" (k. 53 akt adm.). Ponadto w piśmie opatrzonym datą 22 maja 2013 r. skarżący poinformował SKO w N., że Prokuratura Rejonowa w Z. pod sygnaturą DS/879/13 prowadzi dochodzenie, którego przedmiotem, zdaniem skarżącego, są nieprawidłowości dotyczące dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru przez L.C. postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 lutego 2013 r.
W ocenie Sądu okoliczności sygnalizowane w toku postępowania przez skarżącego oraz organ I instancji zobowiązywały SKO w N. do wyjaśnienia wątpliwości związanych z datą doręczenia L.C. postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 lutego 2013 r. Tymczasem Kolegium nie zbadało, czego dotyczą dochodzenia prowadzone przez Komendę Powiatową Policji w Z. oraz Prokuraturę Rejonową w Z. pod sygnaturami wskazanymi przez skarżącego. Zdaniem Sądu takie ustalenia powinny były poprzedzać wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ były one niezbędne dla dokonania oceny, czy zachodzą istotne wątpliwości co do daty doręczenia skarżącemu postanowienia organu i instancji. Brak takich ustaleń stanowił naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Kolegium orzekło, że zażalenie L.C. zostało wniesione z uchybieniem terminu bez zbadania przedmiotu dochodzeń prowadzonych przez Komendę Powiatową Policji w Z. oraz Prokuraturę Rejonową w Z., co z kolei uniemożliwiało ocenę wpływu tych dochodzeń na rozstrzygnięcie kwestii terminowości wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienia Burmistrza Miasta Z. z dnia 25 lutego 2013 r.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy SKO w N. będzie zobowiązane ustalić przedmiot dochodzeń o sygnaturach wskazanych przez skarżącego i na podstawie uzyskanych od organów prowadzących te dochodzenia informacji dokonać oceny, czy mają one wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu od skargi.