Uzasadnienie
wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 893/07
Pismem z dnia 14 maja 2007 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w K. zwróciła się do Prezydenta Miasta o wymeldowanie P. H. z mieszkania nr [..] w budynku nr [..] przy ul. [...] w K. Spółdzielnia poinformowała, iż wyrokiem z dnia [...] 2002 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny orzekł o eksmisji P. H. z wymienionego lokalu. Komornik Sądowy przeprowadził eksmisję w dniu [...] kwietnia 2007 r. Prezydent Miasta wszczął postępowanie w tej sprawie w dniu 18 maja 2007 r.
Pismami z dnia 28 maja 2007 r. i 12 czerwca 2007 r. P. H. wniósł o niewymeldowywanie go z powyższego mieszkania, gdyż jest jego właścicielem. Wszelkie próby Spółdzielni Mieszkaniowej "A" pozbawienia go tego uprawnienia są bezprawne. Wyrokiem z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP artykułu 178 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który to przepis był podstawą pozbawienia strony prawa do spornego lokalu. P. H. powołał się ponadto na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2005 r., sygn. akt III CZP 35/05 na poparcie swego stanowiska, iż w niniejszej sprawie można powoływać się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego również z mocą wsteczną. W konsekwencji równa ochrona należy się osobom, których członkostwo w spółdzielni ustało zarówno po wyroku Trybunału, jak i wcześniej.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], nr [...] orzekł o wymeldowaniu P. H. z pobytu stałego z lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. Zgromadzony w sprawie materiał dowodzi, iż strona opuściła dobrowolnie wskazany lokal jeszcze przed wykonaniem eksmisji. Od dnia eksmisji lokal ten pozostaje w dyspozycji Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Opuszczenie lokalu ma więc charakter trwały, uzasadniający wydanie decyzji o wymeldowaniu.
Odwołaniem z dnia 10 lipca 2007 r. P. H. zażądał od Wojewody uchylenie decyzji organu I instancji. Strona zarzuciła Prezydentowi Miasta naruszenie art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało negatywny wpływ na treść decyzji. Stronę oznaczono raz jako "P", a w innym miejscu — jako "P.". Uzasadnienie prawne nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji, ani – przesłanek jej wydania. Organ I instancji nie ustosunkował się w merytorycznie do wyjaśnień strony. Nie wskazano nazwisk świadków, których zeznania organ uwzględnił. P. H. zażądał przesłuchania tych świadków, którzy byli przez niego zapraszani do spornego lokalu i mogą potwierdzić, że trzymał on tam swoje rzeczy. Wbrew twierdzeniu organu I instancji opuszczenie lokalu nie było ani trwałe, ani dobrowolne. Skoro rzeczy strony były w lokalu aż do dnia egzekucji, więc opuszczenie przez stronę nie było trwałe. Egzekucja sądowa jest środkiem przymusu, więc bezpodstawnie organ przyjął w decyzji, że P. H. opuścił lokal dobrowolnie.
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji w dniu [...] przez Prezydenta Miasta. Każda osoba przebywająca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ma obowiązek zameldować się w miejscu faktycznego pobytu. Jeśli natomiast opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, to powinna wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
Z akt sprawy wynika, że P. H. opuścił lokal nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w K., zanim została skutecznie wykonana eksmisja. Mimo tego nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zatem należało orzec o tym wymeldowaniu.
Przesłuchanie świadków (wskazanych w odwołaniu P. H.) nie wpłynęłoby na zmianę decyzji organu I instancji. Świadkowie mogliby potwierdzić jedynie fakt, iż w przeszłości centrum życiowe P. H. koncentrowało się w spornym lokalu, czemu organ meldunkowy nie przeczy. Co więcej, wcześniejsze zdarzenia nie mogą być brane pod uwagę w niniejszej sprawie, albowiem wydając decyzję w sprawach meldunkowych, bierze się pod uwagę jedynie stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji.
Określenie strony imieniem "P." (zamiast prawidłowego - "P.") było oczywistą omyłką pisarską, sprostowaną postanowieniem z dnia [...], znak [...].
Samym tylko wymeldowaniem z lokalu organ administracyjny nie ingeruje w uprawnienia właścicielskie do tej nieruchomości, zaś do rozstrzygania wszelkich sporów z tym związanych właściwe są sądy powszechne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. H. wniósł o uchylenie powyższych decyzji z powodów wskazanych we wcześniejszym odwołaniu. Również Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Sąd administracyjny sprawuje wyłącznie kontrolę legalności decyzji administracyjnych (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Dlatego sąd bada zgodność przedmiotu skargi z przepisami materialnymi i proceduralnymi, którymi organ administracyjny był związany przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie Sąd ocenił zgodność decyzji o wymeldowaniu z ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 z późn. zm.) oraz z ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Ocena ta jest pozytywna, tj. organy administracyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie jurysdykcyjne w pierwszej i drugiej instancji. W sposób wiarygodny ustaliły, że zaistniały przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wyprowadziły stąd prawidłowy wniosek, że P. H. należało wymeldować.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Utrata mocy obowiązującej powołanego art. 9 ust. 2 ustawy usunęła z ram postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania cywilnoprawne uprawnienia do lokalu. W tym postępowaniu administracyjnym badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny poprzez wskazanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby. Ani dla organów administracji publicznej, ani dla kontrolującego sądu administracyjnego nie ma znaczenia dowodowego tytuł prawny skarżącego do lokalu, o którym mowa w decyzjach meldunkowych. Dlatego rozpatrując skargę P. H. Sąd nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego o przysługującym mu spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, ani o przebiegu eksmisji z tego lokalu.
Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że opuszczenie spornego lokalu przez stronę skarżącą miało charakter trwały i dobrowolny w rozumieniu art. 15 ustawy. Skarżący opuścił zajmowany lokal na długo przed eksmisją, a więc uczynił to dobrowolnie. Potwierdzili to sąsiedzi skarżącego, którzy nie widują go w budynku nr [...] przy ul. [...] w K. Wbrew twierdzeniom skarżącego, samo tylko pozostawienie rzeczy osobistych i wyposażenia mieszkania, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym lokalu.
Również po przeprowadzeniu eksmisji w dniu [...] 2007 r. skarżący nie przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] w K. Gdyby nawet skarżący zdołał wykazać, że zamieszkiwał w lokalu do czasu eksmisji to nadal aktualne byłoby ustalenie, że opuścił on lokal trwale i dobrowolnie, gdyż eksmisja wprowadzająca w życie prawomocny wyrok sądu cywilnego jest na gruncie art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych całkowicie zrównana z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu przez stronę eksmitowaną i wymeldowaną.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536 i nr 217, poz. 1590 oraz 2007, nr 120, poz. 818, nr 121, poz. 831, nr 221, poz. 1650).