Uzasadnienie
W dniu 14 sierpnia 2012 r. Starosta wydał decyzję nr [...], w której ustalił dla skarżącego – W. K. opłatę eksploatacyjną w wysokości 77 988,20 zł za wydobywanie kruszywa naturalnego, bez wymaganej prawem koncesji, na terenie działki [...] w miejscowości W, gmina B, powiat [...], województwo [...].
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Na powyższą decyzje w dniu 1 lipca 2013 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a następnie w dniu 1 października 2013 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 18 października 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata o d którego w dniu 18 listopada 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw.
Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2013 r. wezwano skarżącego w trybie art. 255 p.p.s.a. do przedstawienia w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego w postaci:
- - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami;
- - wyciągów z kont bankowych zarówno osobistych jak i firmowych obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan;
- - zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za rok 2012;
- - zeznania podatkowego skarżącego z tytułu podatku VAT, za ostatni miesiąc.
Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, skutkować będzie odmową przyznania prawa pomocy.
Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 10 grudnia 2013 r.
W dniu 16 stycznia 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym wyjaśnił on, iż nie mógł odpowiedzieć na wezwanie w terminie, z uwagi na stan zdrowia. Skarżący przewidując, iż Sąd nie zwolni go z ponoszenia kosztów sądowych, wskazał że dokonał wpłaty tytułem wpisu sadowego i załączył dowód wpłaty.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata nie zasługuje na uwzględnienie.
Artykuł 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią § 2 prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Artykuł art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej i dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy winien był przekonać Sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Zdaniem Sądu, z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika faktyczna sytuacja majątkowa skarżącego. Skarżący wzywany do uzupełnienia wniosku nie wykazał spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, nie przedstawił też wyciągów z kont bankowych zarówno osobistych, jak i firmowych obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecnego stanu, zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za rok 2012, ani też zeznania podatkowego skarżącego z tytułu podatku VAT, za ostatni miesiąc.
Brak udzielenia odpowiedzi na wezwanie uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny sytuacji majątkowej skarżącego, a w konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że skarżący może być uznany za osobę zasługującą na przyznanie prawa pomocy.
Biorąc po uwagę całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał spełnienie przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, dlatego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 w zw. z art. art. 245 § 1 i § 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.
W dniu [...] 2012 r. Starosta wydał decyzję nr [...], w której ustalił dla skarżącego W. K. opłatę eksploatacyjną w wysokości 77 988,20 zł za wydobywanie kruszywa naturalnego, bez wymaganej prawem koncesji, na terenie działki [...] w miejscowości W, gmina B, powiat [...], województwo [...].
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Na powyższą decyzję w dniu 1 lipca 2013 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a w dniu 16 stycznia 2014 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, iż nie dysponuje kwotą 77 987,20 zł., a zgromadzenie takiej sumy wiązałoby się ze zbyciem nieruchomości albo zaciągnięciem kredytu. Skarżący posiada pięcioosobową rodzinę i nie ma takiej zdolności kredytowej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (§4). Postanowienia, o których mowa w §3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§5).
Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu prawnego ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 ww. ustawy jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący podał okoliczności, które świadczą o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący wskazał, iż jego sytuacja majątkowa nie jest na tyle dobra, aby bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny mógł uiścić nałożoną karę. Ponadto skarżący podniósł, iż nie posiada zdolności kredytowej, aby ewentualnie zaciągnąć kredyt na spłatę ww. kary.
Sąd wstrzymując wykonanie decyzji, miał na uwadze fakt, iż kwota 77 988,20 zł, jest kwotą znaczną i może stanowić duże obciążenie dla budżetu skarżącego, a konieczność wzięcia kredytu, na ten cel mogłaby spowodować dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie powołanych przepisów.