Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 950/12

Uzasadnienie

Starosta Powiatowy decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...], działając przez Kierownika Wydziału Informacji, Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy, odmówił wypłaty ustawowych odsetek od wypłaconych J. T. świadczeń w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okresy od: 30.09.2010 r. do 14.11.2010 r. oraz od 11.03.2011 r. do 14.07.2011 r. na podstawie art. 72 ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dalej "ustawa" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze. zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 12 ustawy "uprawnionym do zasiłku, stypendium i innych świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie". Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ nie ponosi odpowiedzialności.

W sprawie przyznanie i wypłacenie zasiłku dla bezrobotnych było możliwe dopiero po przedłożeniu przez J. T. dokumentów potwierdzających spełnienie określonych w ustawie wymagań do ich przyznania.

Postanowieniami z dnia [...] 2010 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2011 r. nr [...] zawieszono postępowania administracyjne w sprawie przyznania J. T. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na toczące się postępowanie sądowe dot. przyznania J. T. zaległego wynagrodzenia za pracę oraz odszkodowania należnego od byłego pracodawcy - Spółdzielni Mieszkaniowej oraz od rozstrzygnięcia sprawy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie przyznania zasiłku chorobowego.

Prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z dnia 29.12.2011 r., sygn. akt [...] uwzględniający roszczenia J. T. wobec Spółdzielni Mieszkaniowej oraz zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skarżący przedłożył w dniu 26.01.2012 r.

W dniu [...] 2012 r. wydano postanowienie nr [...] w sprawie podjęcia z urzędu postępowania administracyjnego zawieszonego w dniu 29.09.2010r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznano J. T. prawo do zasiłku za okres od dnia 30.09.2010 r. do 14.11.2010 r. w łącznej kwocie 1.599,05 zł.

W dniu [...] 2012 r. wydano postanowienie nr [...] w sprawie podjęcia z urzędu postępowania administracyjnego zawieszonego w dniu 11.03.2011 r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznano J. T. prawo do zasiłku za okres od 11.03.2011 r. do 14.07.2011 r. w łącznej kwocie 1.377,19 zł.

Obu decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności i w dniu 24.02.2012 r. przekazano przelewem na konto J. T. należne świadczenia.

Opóźnienie w przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych nastąpiło z przyczyn nie leżących po stronie organu, a zatem żądanie wypłaty odsetek z tego tytułu jest bezzasadne.

J. T. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Podniósł, że po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego sygn. [...] i rozstrzygnięciu sprawy w zakresie przyznania zasiłku chorobowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się w dniu 22.02.2012r. do organu o wypłacenie odsetek od zasiłku dla bezrobotnych.

Zarzucił, że chociaż argumentacja decyzji jest logiczna to jednak organ miał obowiązek domagania się od Spółdzielni Mieszkaniowej kwoty ustawowych odsetek z tytułu prawa do zasiłku za okres: od dnia 30.09.2010r. do 14.11.2010 r. i od dnia 11.03.2011r. do 14.07.2011r. i odnieść się w decyzji także do przysługujących skarżącemu odsetek ustawowych od kwoty świadczeń, ponieważ Zarząd SM wstrzymał bezprawnie wypłatę świadczenia pracy za miesiąc kwiecień 2010r. i za dwanaście dni maja 2010r.

Niedopełnienie tego obowiązku zgodnie z wykładnią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 1992r. o sygn. II SA 1208/92 daje skarżącemu podstawę do wystąpienia na drogę sądową w celu wyegzekwowania należnej kwoty odsetek od zasiłku dla bezrobotnych. W tym okresie czasu skarżący pozostawał bez jakichkolwiek źródeł utrzymania.

Wojewoda decyzją z dnia 24 maja 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 72 ust. 12 ustawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna od 22 września 2010 r. (decyzja z [...] 2010 r., nr [...]).

Zawieszone zostało postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku, ze względu na to, że w ZUS zostało zawieszone postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku chorobowego do czasu rozpatrzenia przez Sąd sprawy o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (postanowienie z 22 września 2010 r., nr [...]).

Następnie wydano decyzję o utracie statusu bezrobotnego od 15 listopada 2010 r., z powodu podjęcia zatrudnienia (decyzja z [...] 2010 r., znak: [...], nr [...]).

Skarżący ponownie zarejestrował się w urzędzie 11 marca 2011 r. i uzyskał status osoby bezrobotnej (decyzja z [...] 2011 r., nr [...]).

Zawieszone zostało postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku, ze względu na to, że w ZUS zostało zawieszone postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku chorobowego do czasu rozpatrzenia przez Sąd sprawy o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (postanowienie z [...] 2011 r., nr [...]).

Skarżący utracił status bezrobotnego od 15 lipca 2011 r., z powodu podjęcia zatrudnienia (decyzja z [...] 2011 r., znak: [...], nr decyzji: [...]).

W dniu 26 stycznia 2012 r. skarżący przedstawił: zaświadczenie z 25 stycznia 2012 r., wystawione przez ZUS o wypłaconych zasiłkach za okres po ustaniu ubezpieczenia oraz wyrok Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 29 grudnia 2011 r., sygn. [...] i postanowienie Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 5 stycznia 2012 r., sygn. [...].

W związku z powyższym, podjęto postępowanie zawieszone z urzędu w dniu 29 września 2010 r. (postanowienie z [...] 2012 r., znak: [...]) oraz wydano decyzję orzekającą o przyznaniu prawa do zasiłku od 30 września 2010 r. do 14 listopada 2010 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy, tj. 890,60 zł brutto miesięcznie i o utracie prawa do zasiłku od 15 listopada 2010 r., w związku z podjęciem pracy (decyzja z [...] 2012 r., znak: [...]). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Następnie podjęto postępowanie zawieszone z urzędu w dniu 11 marca 2011 r. (postanowienie z [...] 2012 r., znak: [...]) oraz wydano decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku od 11 marca 2011 r. w wysokości 890,60 zł miesięcznie, a od 25 kwietnia 2011 r. do 17 lipca 2011 r. w kwocie 699,30 zł miesięcznie i o utracie prawa do zasiłku od 15 lipca 2011 r. z powodu podjęcia zatrudnienia (decyzja z [...] 2012 r., znak: [...]). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu 24 lutego 2012 r. przekazano przelewem na konto skarżącego należne świadczenia.

Skarżący zwrócił się z wnioskiem o wypłatę odsetek od zasiłku dla osób bezrobotnych (wniosek z 21 lutego 2012 r., data wpływu do Urzędu: 22 lutego 2012 r.).

Skarżący przedłożył w urzędzie 26 stycznia 2012 r.:

1. 1. zaświadczenie ZUS z 25 stycznia 2012 r., o wypłaconych zasiłkach świadczeniach za okres po ustaniu ubezpieczenia (stosunek podstawy zasiłku chorobowego do kwoty minimalnego wynagrodzenia w okresie od 13 maja 2010 r. do 20 września 2010 r. wyższa od minimalnego wynagrodzenia),
2. 2. wyrok Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 29 grudnia 2011 r., sygn. [...], zgodnie z którym zasądzono na jego rzecz od pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej:
3. - 4524 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od 30 kwietnia 2010 r. tytułem zaległego wynagrodzenia za pracę za miesiąc kwiecień 2010 r.,
4. - 3573,96 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od 31 maja 2010 r. tytułem zaległego wynagrodzenia za pracę za miesiąc maj 2010 r. wraz z ekwiwalentem za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, 146,13 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 18 maja 2010 r. tytułem odszkodowania,
5. - 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
6. 3. postanowienie Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 5 stycznia 2012 r., sygn. [...], nadający klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 29 grudnia 2011 r., sygn. [...].

Biorąc pod uwagę daty wpływu rozstrzygnięć sądowych w sprawie oraz dostarczenia zaświadczenia organ odwoławczy uznał, że wypłata dokonana przez Powiatowy Urząd Pracy nastąpiła bez zbędnej zwłoki. Wypłata została dokonana w możliwie szybkim terminie po dokonaniu czynności związanych z wznowieniem postępowania i wydaniem decyzji oraz naliczeniem i przygotowaniem pieniędzy do wypłaty (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. IV SA/Wr 339/10). Opóźnienie w przyznaniu prawa do zasiłku nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Powiatowego Urzędu Pracy.

"Wykładnia przepisu art. 72 ust. 12 ustawy (...), zarówno językowa jak i systemowa prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku, przez co należy rozumieć opóźnienie w dokonaniu czynności faktycznej, które w tym przypadku rodzi skutki prawne (...). Prawo do odsetek jest konsekwencją obowiązywania rygorów w zakresie wypłat zasiłków i ma miejsce w przypadku uchybień powiatowego urzędu pracy zobowiązanego do wypłaty zasiłków" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. III SA/Kr 283/09).

Powoływany przez skarżącego wyrok NSA nie ma w sprawie zastosowania, odnosi się bowiem do stanu faktycznego, w którym obowiązywały inne przepisy. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie była stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych i Powiatowemu Urzędowi Pracy nie przysługuje wobec niej żadne roszczenie regresowe.

J. T. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 72 ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj.: Dz. U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą: "Uprawnionym do zasiłku, stypendium i innych świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie ".

Analiza przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak i treść wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, pozwala stwierdzić, że brak jest przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które przewidywałyby wypłatę odsetek za opóźnienie, do którego doszło w związku ze standardowymi procedurami przewidzianymi przez prawo dla ustalenia i dochodzenia określonych ustawą zasiłków i świadczeń.

Żądanie skarżącego nie znajduje, więc uzasadnienia prawnego. Wydanie przez organ I instancji decyzji przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych, nie mieści się w dyspozycji art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Oznacza to, że organy administracji orzekając w niniejszej sprawie słusznie przyjęły, iż prawo do odsetek przysługuje z tytułu opóźnienia w wypłacie zasiłku, a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do świadczeń przewidzianych ustawą.

W sprawie jak trafnie wskazały organy, J. T. przedłożył w Urzędzie w dniu 26 stycznia 2012 r.:

1. - zaświadczenie z 25 stycznia 2012 r., wystawione przez ZUS o wypłaconych zasiłkach/świadczeniach za okres po ustaniu ubezpieczenia (stosunek podstawy zasiłku chorobowego do kwoty minimalnego wynagrodzenia w okresie od 13 maja 2010 r. do 20 września 2010 r. wyższa od minimalnego wynagrodzenia),
2. - wyrok Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym zasądzono na rzecz skarżącego od pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej: 4524 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od 30 kwietnia 2010 r. tytułem zaległego wynagrodzenia za pracę za miesiąc kwiecień 2010 r., 3573,96 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od 31 maja 2010 r. tytułem zaległego wynagrodzenia za pracę za miesiąc maj 2010 r. wraz z ekwiwalentem za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, 146,13 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 18 maja 2010 r. tytułem odszkodowania oraz 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
3. - postanowienie Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 5 stycznia 2012 r., sygn. akt [...], nadający klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt [...].

W związku z powyższym, podjęto postępowanie zawieszone z urzędu w dniu 29 września 2010 r. (postanowienie z [...] 2012 r., znak: [...]) oraz wydano decyzję orzekającą o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku od 30 września 2010r. do 14 listopada 2010 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy, tj. 890,60 zł brutto miesięcznie i o utracie prawa do zasiłku od 15 listopada 2010 r., w związku z podjęciem pracy (decyzja z [...] 2012 r., znak: [...]).

Następnie podjęto postępowanie zawieszone z urzędu w dniu 11 marca 2011 r. (postanowienie z [...] 2012 r., znak: [...]) oraz wydano decyzję orzekającą o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku od 11 marca 2011 r. w wysokości 890,60 zł miesięcznie, a od 25 kwietnia 2011 r. do 17 lipca 2011 r. w kwocie 699,30 zł miesięcznie i o utracie prawa do zasiłku od 15 lipca 2011 r., z powodu podjęcia zatrudnienia (decyzja z [...] 2012 r., znak: [...]).

Obu decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności i w dniu 24 lutego 2012 r. przekazano przelewem na konto J. T. należne świadczenia.

W ocenie Sądu biorąc pod uwagę daty wpływu rozstrzygnięć sądowych w sprawie oraz daty dostarczenia zaświadczenia zasadnie organy uznały, że wypłata dokonana przez Powiatowy Urząd Pracy nastąpiła bez zbędnej zwłoki. Wypłata została dokonana w możliwie szybkim terminie po dokonaniu czynności związanych z podjęciem postępowania i wydaniem decyzji oraz naliczeniem i przygotowaniem pieniędzy do wypłaty. Opóźnienie w przyznaniu prawa do zasiłku nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Powiatowego Urzędu Pracy.

Prawo do odsetek od świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy jest konsekwencją obowiązywania rygorów w zakresie wypłat zasiłków i ma miejsce w przypadku uchybień powiatowego urzędu pracy zobowiązanego do wypłaty zasiłków. W sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego, że organ miał obowiązek domagania się od Spółdzielni Mieszkaniowej należnej kwoty ustawowych odsetek z tytułu prawa do zasiłku za okres: od dnia 30.09.2010r. do 14.11.2010 r. i od dnia 11.03.2011r. do 14.07.2011r. i odnieść się w decyzji także do przysługujących skarżącemu odsetek ustawowych od kwoty świadczeń, ponieważ Zarząd SM wstrzymał bezprawnie wypłatę świadczenia pracy za miesiąc kwiecień 2010r. i za dwanaście dni maja 2010r. a niedopełnienie tego obowiązku zgodnie z wykładnią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 1992r. o sygn. II SA 1208/92 daje skarżącemu podstawę do wystąpienia na drogę sądową w celu wyegzekwowania należnej kwoty odsetek od zasiłku dla bezrobotnych.

NSA zawarł w uzasadnieniu przywołanego przez skarżącego wyroku następujące tezy:

1. 1. Zasiłek dla bezrobotnych przyznaje organ państwowy decyzją administracyjną w ramach stosunku administracyjnoprawnego. W tej sytuacji roszczenia związane z zasiłkami dla bezrobotnych nie mają charakteru roszczeń cywilnych.
2. 2. W sprawach administracyjnych odsetki od opóźnionego świadczenia występują wyjątkowo i muszą je przewidywać szczególne przepisy prawa (art. 21 ust. 9 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz.U. nr 106, poz. 457).

NSA wskazał też, że w sprawach cywilnych, stosownie do art. 481 kodeksu cywilnego, należą się odsetki od opóźnionego świadczenia. W sprawach administracyjnych możliwość taką przewiduje się wyjątkowo i musi ona wynikać ze specjalnego, wyjątkowego przepisu prawa. W okresie objętym sporem (obowiązywała wtedy jeszcze ustawa z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu) przepisu takiego nie było. Przepis taki pojawił się dopiero w obowiązującej od dnia 1 grudnia 1991 r. ustawie z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (art. 21 ust. 9).

Należy zauważyć, że ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu utraciła moc z dniem 1 stycznia 1995 r. zgodnie z treścią art. 77, art. 78 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514, z późn. zm.). Ta ostatnia ustawa została zastąpiona regulacjami zawartymi w treści ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Natomiast art. 72 ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który miał w sprawie zastosowanie został zmieniony przez art. 1 pkt 49 lit. b) ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r., nr 6, poz.

1. 33) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2010r.

Trafnie, zatem organ odwoławczy wskazał, że powoływany przez skarżącego wyrok NSA nie ma w sprawie zastosowania, odnosi się, bowiem do stanu faktycznego, w którym obowiązywały inne przepisy. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie była stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych i Powiatowemu Urzędowi Pracy nie przysługuje wobec niej żadne roszczenie regresowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.