Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 966/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną przez Spółkę A Sp. z o.o. sp. k. w T (zwanej dalej skarżącą Spółką) decyzją z dnia 2 lipca 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – zwanej dalej w skrócie k.p.a.), art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U z 2019 r., poz. 1148, zwanej dalej Prawem oświatowym), art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r., znak: [...], o odmowie przyznania skarżącej Spółce dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – M. K. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 31 października 2019 r. Spółka A Sp. z o.o. sp. k. w T zwróciła się do Prezydenta Miasta o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. K. Do wniosku dołączyła: umowę o pracę, zawartą w dniu 25 sierpnia 2016 r. w celu przygotowania zawodowego, z której treści wynika, ze nauka zawodu trwa 36 miesięcy od dnia 1 września 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., świadectwo pracy z dnia 2 września 2019 r. stwierdzające, że młodociany pracownik był on zatrudniony w skarżącej Spółce w okresie trwania umowy o pracę, dokumenty potwierdzające kwalifikacje instruktora prowadzącego przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika (dyplom uzyskania przez P. B. tytułu inżyniera i zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego, zaświadczenie o zatrudnieniu w skarżącej Spółce), zaświadczenie Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości z dnia 14 października 2019 r. nr [...] o zdaniu przez M. K. egzaminu czeladniczego. Ponadto, skarżąca Spółka przedłożyła oświadczenie o otrzymaniu pomocy de minimis.

Organ pierwszej instancji - Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2019 r. znak: [...] odmówił przyznania skarżącej Spółce dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. K. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że młodociany pracownik zatrudniony u pracodawcy nie będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, który jest organizowany przez okręgowe komisje egzaminacyjne. M. K. zdał natomiast egzamin czeladniczy przed komisją egzaminacyjną powołaną przez Izbę Rzemieślniczą a zatem niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W takiej sytuacji, po stwierdzeniu braku spełnienia warunków określonych w art. 122 Prawa oświatowego orzeczono o odmowie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 lutego 2020 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej SKO wskazało m.in., że w ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę treść wszystkich mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów prawnych oraz dokonać ich wykładni. Następnie organ, mając na uwadze ustalone w wyniku wykładni materialnoprawne przesłanki warunkujące otrzymanie dofinansowania przez pracodawcę niebędącego rzemieślnikiem winien wydać prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ pierwszej instancji winien prowadzić postępowanie z zachowaniem zasady czynnego udziału strony, w szczególności przed wydaniem decyzji zastosować art. 79a § 1 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2020 r. znak: [...] orzekł o odmowie przyznania skarżącej Spółce dofinasowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. K. W uzasadnieniu tej decyzji ponownie organ pierwszej instancji podniósł, że w obowiązującym stanie prawnym jednym z warunków otrzymania dofinasowania przez pracodawcę nie będącego rzemieślnikiem jest złożenie przez młodocianego pracownika egzaminu zawodowego. W analizowanej sprawie młodociany pracownik zdał egzamin czeladniczy w związku z czym dofinasowanie kosztów jego kształcenia pracodawcy nie przysługuje.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika adwokata S. S., zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie:

1. 1) przepisów postępowania, tj.:
2. - art. 7, 77, i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego w tym pominięcia okoliczności związanych z przekształceniem z dniem 20 grudnia 2017 r. jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez M. B. w skarżącej Spółce, w tym przejęcia na rzecz nowo powstałej spółki przedsiębiorstwa prowadzonego przez M. B., w tym wszelkich praw i obowiązków wynikających z uprzednio zawartych z M. B. umów cywilnoprawnych,
3. - art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji administracyjnej odmawiającej przyznania dofinasowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika powołując się na przepisy obowiązujące od dnia 1 września 2019 r. w sytuacji gdy, w dacie zarówno zawierania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, jak również przejścia uprawnień na skarżącą Spółkę istniały przepisy pozwalające na wypłatę wynagrodzenia pracodawcy niebędącemu rzemieślnikiem w sytuacji zdania przez młodocianego pracownika egzaminu czeladniczego,
4. - art. 10 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również brak wskazania stronie przesłanek skutkujących wydanie decyzji odmownej,
5. - art. 40 § 2 k.p.a. poprzez brak doręczenia pism w toku prowadzonego postępowania do rąk ustanowionego pełnomocnika, w tym brak doręczenia pełnomocnikowi decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia.
6. 2) przepisów prawa materialnego, tj.:
7. - art. 122 ust 1 Prawa oświatowego poprzez jego błędną wykładnię i odmowę przyznania dofinasowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w sytuacji, gdy kształcenie odbywało się pod nadzorem pracownika odwołującego, zgodnie z umową o kształcenie oraz zakończyło się zdanym przez młodocianego pracownika egzaminem czeladniczym.

W celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 3 czerwca 2020 r. wezwało pełnomocnika skarżącej Spółki do złożenia wyjaśnień oraz złożenia dokumentów na podstawie których można by stwierdzić czy skarżąca Spółka stała się rzemieślnikiem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. 2018 r., poz. 1267).

W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, że skarżąca Spółka jest przedsiębiorstwem rodzinnym powstałym w skutek przekształceń związanych z przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej M. B., która pozostaje w dalszym ciągu wspólnikiem skarżącej Spółki wraz ze swoimi dziećmi. Jednocześnie pełnomocnik przesłał organowi odwoławczemu szereg dokumentów w tym, akt notarialny Rep A Nr [...] czy też zaświadczenie cechu rzemiosł różnych z dnia 15 czerwca 2020 r. na okoliczność wskazania statusu skarżącej Spółki.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. 2018 r., poz. 1267, zwanej dalej ustawą o rzemiośle) przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 i 1495) mogą wykonywać tę działalność z zachowaniem warunków określonych w niniejszej ustawie. Działalność takich osób jest zaliczana do rzemiosła.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o rzemiośle rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez:

1. 1) osobę fizyczną, z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji tej osoby i jej pracy własnej, w imieniu własnym i na rachunek tej osoby - jeżeli jest ona mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub
2. 2) wspólników spółki cywilnej osób fizycznych w zakresie wykonywanej przez nich wspólnie działalności gospodarczej - jeżeli spełniają oni indywidualnie i łącznie warunki określone w pkt 1, lub
3. 3) spółkę jawną, z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 lub 3, wszystkich wspólników i ich pracy własnej - jeżeli jest ona mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, lub
4. 4) spółkę komandytową osób fizycznych, z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji, o których mowa w art 3 ust. 1 pkt 2 lub 3, wszystkich wspólników i ich pracy własnej - jeżeli jest ona mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, lub spółkę komandytowo-akcyjną osób fizycznych, z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji, o mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 lub 3, wszystkich wspólników i ich pracy własnej - jeżeli jest ona mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, lub
5. 6) jednoosobową spółkę kapitałową, powstałą na podstawie art. 551 § 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 505) w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą, z wykorzystaniem swoich zawodowych kwalifikacji i pracy własnej - jeżeli powstała spółka jest mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, lub
6. 7) spółkę, o której mowa w pkt 3-5, jeżeli działalność gospodarcza jest wykonywana z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 lub 3, przynajmniej jednego wspólnika i jego pracy własnej, pod warunkiem że pozostałymi wspólnikami są małżonek, wstępni lub zstępni wspólnika, lub
7. 8) wspólników spółki cywilnej osób fizycznych w zakresie wykonywanej przez nich wspólnie działalności gospodarczej, jeżeli działalność gospodarcza jest wykonywana z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji przynajmniej jednego wspólnika i jego pracy własnej, pod warunkiem, że pozostałymi wspólnikami są małżonek, wstępni lub zstępni wspólnika oraz wszyscy wspólnicy łącznie są mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.

Do rzemiosła nie zalicza się działalności handlowej, usług hotelarskich, działalności transportowej, usług świadczonych w wykonywaniu wolnych zawodów, usług leczniczych oraz działalności wytwórczej i usługowej artystów plastyków i fotografików, (ust. 4)

Rzemieślnikiem jest osoba fizyczna, o której mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 8, oraz spółka, o której mowa w ust. 1 pkt 3-7. (ust.

1. 6) ustawy o rzemiośle.

Zmiana treści przywołanego wyżej przepisu nastąpiła na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1495). W brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2019 r. zgodnie z tym przepisem rzemiosłem było jedynie zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez:

1. 1) osobę fizyczną, z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji tej osoby i jej pracy własnej, w imieniu własnym i na rachunek tej osoby - jeżeli jest ona mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, lub
2. 2) wspólników spółki cywilnej osób fizycznych w zakresie wykonywanej przez nich wspólnie działalności gospodarczej - jeżeli spełniają oni indywidualnie i łącznie warunki określone w pkt 1.

Jako rzemieślnik traktowana była natomiast wyłącznie osoba, o której mowa w ust. 1.

W dalszej kolejności Kolegium zwróciło uwagę, że materialnoprawną podstawę dofinasowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika reguluje Prawo oświatowe.

Kolegium zaznaczyło, że przepisy regulujące kwestię dofinasowania kształcenia młodocianych pracowników zostały znowelizowane z dniem 1 września 2019 r.

Stosownie art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2019 r., pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1. 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2. 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Od 1 września 2019 r., pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1. 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2. 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
3. a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r., poz. 1267),
4. b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;
5. 3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Treść art. 122 ust. 7 Prawa oświatowego nie uległa zmianie i stosownie do niej dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Do wniosku należy dołączyć:

1. 1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
2. 2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;
3. 3) kopię odpowiednio dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.

Z kolei zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r., poz. 2010) w stanie prawnym obowiązującym do 31 sierpnia 2019 r.:

1. 1. Wiedza i umiejętności nabyte przez młodocianego podczas nauki zawodu są sprawdzane w trakcie egzaminu.
2. 2. Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w branżowej szkole l stopnia zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie, zgodnie z przepisami w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie.
3. 3. Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego lub u pracodawcy zdaje egzamin eksternistyczny potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie, zgodnie przepisami w sprawie egzaminów eksternistycznych.
4. 4. Młodociany zatrudniony u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin kwalifikacyjny na czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych. "5. (uchylony).
5. 6. Pracodawca zatrudniający młodocianych:
6. 1) pokrywa koszty przeprowadzenia egzaminów, o których mowa w ust. 2-4, zdawanych w pierwszym wyznaczonym terminie;
7. 2) może pokryć koszty egzaminu poprawkowego.

Natomiast w stanie prawnym obowiązujący od 1 września 2019 r. § 11 rozporządzenia otrzymał brzmienie:

1. 1. Wiedza i umiejętności nabyte przez młodocianego podczas nauki zawodu są sprawdzane w trakcie egzaminu.
2. 2. Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w branżowej szkole l stopnia zdaje egzamin zawodowy, zgodnie z przepisami rozdziału 3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r., poz. 1481).
3. 3. Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się u pracodawcy albo na turnusie dokształcania teoretycznego młodocianych organizowanym przez centrum kształcenia zawodowego lub szkołę prowadzącą kształcenie zawodowe zdaje egzamin eksternistyczny zawodowy, przeprowadzany przez okręgową komisję egzaminacyjną, zgodnie z przepisami rozdziału 3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
4. 4. Młodociany zatrudniony u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych.
5. 5. (uchylony).
6. 6. Pracodawca zatrudniający młodocianych:
7. 1) pokrywa koszty przeprowadzenia egzaminów, o których mowa w ust. 2-4, zdawanych w pierwszym wyznaczonym terminie;
8. 2) może pokryć koszty egzaminu poprawkowego.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca nie jest rzemieślnikiem w rozumieniu art. 2 ustawy o rzemiośle.

Kolegium wskazało, że zgodnie z tym przepisem rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez wymienione w nim osoby fizyczne bądź podmioty.

W niniejszej sprawie z wnioskiem o dofinasowanie wystąpiła skarżąca Spółka (tj. Sp. z o.o. sp. k.) Taka spółka nie jest wymieniona w analizowanym przepisie jako podmiot który zawodowo wykonuje działalność gospodarczą określaną mianem rzemiosła.

W treści art. 2 ust 1 pkt 6 wskazano, że rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez jednoosobową spółkę kapitałową, powstałą na podstawie art. 551 § 5 stawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 505, zwanej dalej Kodeksem spółek handlowych) w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą, z wykorzystaniem swoich zawodowych kwalifikacji i pracy własnej - jeżeli powstała spółka jest mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Skarżąca Spółka nie jest jednoosobową spółką kapitałową powstałą na podstawie art. 551 § 5 Kodeksu spółek handlowych.

Z kolei w treści art. 2 ust 1 pkt 7 ww. ustawy wskazano, że rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez spółkę, o której mowa w pkt 3-5, jeżeli działalność gospodarcza jest wykonywana z wykorzystaniem zawodowych kwalifikacji, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 lub 3, przynajmniej jednego wspólnika i jego pracy własnej, pod warunkiem że pozostałymi wspólnikami są małżonek, wstępni lub zstępni wspólnika. Również i ten wymóg, zdaniem Kolegium, nie został spełniony. Nie jest bowiem spełniony warunek dotyczących wspólników skarżącej Spółki takich jak najbliższa rodzina. W analizowanej sprawie wspólnikiem komplementariuszem w skarżącej Spółce jest A Sp. z o.o. natomiast wspólnikami komandytariuszami są M. B., E. C. oraz P. B. Skoro zatem w analizowanej sprawie pracodawca nie jest rzemieślnikiem zaś młodociany pracownik M. K. zdał egzamin czeladniczy w dniu 13 września 2019 r. to w takim przypadku stosować należało regulacje zawarte w znowelizowanym od 1 września 2019 r. art. 122 Prawa oświatowego, w świetle którego ust. 1 pkt b, warunkiem uzyskania dofinansowania w przypadku młodocianego pracownika, zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem jest zdanie egzaminu zawodowego. W ocenie Kolegium warunek w niniejszej sprawie nie został spełniony, gdyż M. K. zdał egzamin czeladniczy. Tym samym odmowa dofinasowania kosztów kształcenia była zasadna.

Odpowiadając na zarzuty odwołania SKO stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji zebrał bowiem i rozpatrzył cały materiał dowodowy, który został zgromadzony w sposób zupełny. Żadnych wątpliwości nie budzą ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne. Dla przyjęcia naruszenia przez organ zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, konieczne jest wykazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła ona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej Spółki nie wykazał jakiej konkretnie czynności nie mógł dokonać jakiego dowodu nie mógł przedstawić i jaki miało to wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 79a k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.

Pełnomocnik skarżącej Spółki wzywany przez Kolegium postanowieniem z dnia 3 czerwca 2020 r. do przedłożenia dowodów na okoliczność ustalenia czy skarżąca Spółka jest rzemieślnikiem nie przedłożył żadnych nowych dowodów ponad te, które już znajdowały się w aktach sprawy. Nie można zatem mówić o naruszeniu tego przepisu w stopniu mającym wpływ na wynika rozstrzygnięcia.

Faktem jest, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona bezpośrednio skarżącej Spółce, nie zaś ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Niemniej jednak okoliczność ta nie wiązała się z ujemnymi konsekwencjami procesowymi dla strony bowiem pełnomocnik w ustawowo zakreślonym terminie złożył odwołanie do Kolegium i brał czynny udział w postępowaniu odwoławczym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżąca Spółka, zarzuciła SKO:

1. 1) błędną wykładnię art. 122 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 122 ust. 7 pkt 3 Prawa oświatowego:
2. a) nie uwzględniającej celu tej regulacji oraz funkcji jaką miała spełniać dla zapewnienia odpowiedniego poziomu wyszkolenia młodocianego, skutkującego przyznaniem osobie lub jednostce szkolącej młodocianego przewidzianego tym przepisem dofinansowania, polegającą na wadliwym przyjęciu, że warunek zdania egzaminu, określony w art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, w przypadku młodocianego, który był zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, nie jest spełniony jeśli zda on egzamin przed komisją egzaminacyjną izb rzemieślniczych, a jest spełniony w przypadku zdania egzaminu przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną,
3. b) przyjęcie, że niniejszy przepis obowiązujący od 1 września 2019 r. ma również zastosowanie do pracownika młodocianego, który ukończył naukę zawodu przed 1 września 2019 r.,
4. 2) naruszenie art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w związku z art. 70 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że pracodawca jest odpowiedzialny za skierowanie ucznia na właściwy egzamin, w sytuacji, gdy pracodawca nie ma wpływu na dokonany przez młodocianego wybór rodzaju egzaminu,
5. 3) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji zasady rozstrzygania w sposób pogłębiający zaufanie uczestników postępowania administracyjnego do obowiązującego prawa i bez uwzględnienia zasady pewności stanowionego prawa, w szczególności biorąc pod uwagę, gdy w dacie rozpoczęcia i trwania nauki zawodu obowiązywały przepisy umożliwiające zdawanie egzaminu czeladniczego również w przypadku, gdy młodociany pozostawał zatrudniony u pracodawcy nie będącego rzemieślnikiem,

Wobec powyższego skarżąca Spółka wniosła o:

1. - zmianę powyższych decyzji poprzez przyznanie na rzecz skarżącej Spółki. dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego M. K., ewentualnie o:
2. - uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił przepis art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U z 2019 r., poz. 1148, zwanej dalej Prawem oświatowym).

Art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2019 r., stanowił, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1. 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2. 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Od 1 września 2019 r., treść art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego uległa zmianie i brzmiała, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1. 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2. 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
3. a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r., poz. 1267),
4. b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;
5. 3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią sporną było to, czy młodociany pracownik zdał egzamin w wymaganym trybie i w konsekwencji, czy został spełniony warunek przyznania dofinansowania określony w przepisie art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego. Nadto, czy koniecznym warunkiem do spełnienia i uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest również bycie przez pracodawcę, u którego ukończył naukę młodociany pracownik, rzemieślnikiem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r., poz. 1267, zwanej dalej ustawą o rzemiośle).

Mając na względzie przytoczone powyżej regulacje Prawa oświatowego trafnie zatem wskazało Kolegium, że z dniem 1 września 2019 r. w treści przepisu art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego nastąpiła zmiana. Podkreślić jednak należy, że w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2245), nie zawarto przepisów przejściowych.

Orzekający w niniejszej sprawie – w pierwszej instancji Prezydent Miasta – a w drugiej instancji - SKO – dokonując literalnej wykładni przepisu art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa oświatowego, kierując się wyrażoną w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), działania na podstawie prawa, stwierdziły, że skarżąca Spółka nie spełniła przesłanek przyznania jej dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, skoro nie jest rzemieślnikiem w rozumieniu ustawy o rzemiośle, a młodociany pracownik którego zatrudniała zdał egzamin czeladniczy, nie zaś zawodowy, o którym mowa w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, w brzmieniu z dnia 1 września 2019 r.

Przyznać należy, że brak przepisów intertemporalnych w przepisach znowelizowanej ustawy Prawa oświatowego oznacza co do zasady obowiązek stosowania przepisów nowego prawa.

Podkreślić jednakże należy dwie zasadnicze kwestie, które mają znaczenie dla prawidłowości kontrolowanych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie.

Po pierwsze, że wskazana nowelizacja Prawa oświatowego nastąpiła na krótko przed zdaniem egzaminu przez młodocianego pracownika zatrudnianego przez skarżącą Spółkę.

Po drugie, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten podziela, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, uwzględniając normę art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, należy stosować normę względniejszą (por. wyroki NSA z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1691/12 i z 16 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1996/11, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sądy administracyjne kontrolują bowiem legalność działalności administracji publicznej, przy czym, zaznaczyć należy, że czynią to w ramach sprawowanego - wymiaru sprawiedliwości - (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy uprawnione są zatem do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Nie do pogodzenia - z istotą wymiaru sprawiedliwości - w ocenie Sądu, byłoby przyjęcie interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w sposób, który prowadziłby do sytuacji, w której pracodawca zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przed 1 września 2019 r., poniósł koszty kształcenia młodocianego pracownika, który zdał egzamin określony w umowie, a następnie - z uwagi na brak przepisów intertemporalnych - zostałby pozbawiony dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Zasada sprawiedliwości społecznej wymaga zatem, a by w takiej sytuacji, w której brak jest przepisów intertemporalnych i nowelizacja ustawy zmieniła sytuację adresata normy na mniej korzystną, stosować przepisy prawa korzystniejsze dla niego (por. wyroki: NSA z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1691/12, z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1996/11 oraz wyroki WSA w Poznaniu z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 284/19 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 558/20 publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zasada sprawiedliwości społecznej jest jedną z naczelnych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej. Jako zasada prawa, jest normą prawną, która nakazuje albo zakazuje zrealizowania określonej wartości (M. Kordela, Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne, Poznań 2014, s. 102). Stosowanie zasad prawa może doprowadzić do ich kolizji, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Z jednej strony, obowiązująca zasada praworządności z art. 6 k.p.a. (wyrażona także w art. 7 Konstytucji RP), a z drugiej zasada sprawiedliwości społecznej z art. 2 Konstytucji RP. Argumentem przemawiającym za przyznaniem warunkowego pierwszeństwa zasadzie sprawiedliwości społecznej w tym przypadku jest ratio legis przepisu art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, zgodnie z którym ustawodawca dąży do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo, oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników, a także orzecznictwo sądów administracyjnych wykreowane według stanu prawnego sprzed 1 września 2019 r., w świetle którego nie jest istotne, czy młodociany pracownik zda egzamin zgodnie z § 11 ust. 2 i 4 rozporządzenia jak i wówczas, gdy zda egzamin z pominięciem tego rozporządzenia, a wyłącznie na podstawie rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 325/19 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 324/19 wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 284/19 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 558/20 publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r. sądy administracyjne, rozstrzygając sprawy z zakresu dofinansowania kształcenia młodocianych pracowników, stosowały wykładnię rozszerzającą, w zakresie, w jakim ustawodawca nie sprecyzował w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego wymogów, co do obowiązku zdawania konkretnego egzaminu przed podmiotem, o którym mowa w pkt 1 omawianego przepisu.

W rozpoznawanej sprawie umowa o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego została zawarta w dniu 25 sierpnia 2016 r. W tej dacie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r., poz. 2010).

Podkreślić należy, że w orzeczeniach wydanych na tle art. 70b ustawy o systemie oświaty (ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty; Dz. U. z 2020 r., poz. 1327), mającego identyczne brzmienie jak art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, wielokrotnie zwracano uwagę na to, że przepisy rozporządzenia w zakresie wymogów egzaminacyjnych dotyczących młodocianego kończącego naukę zawodu nie są spójne z regulacjami ustawy o systemie oświaty, dotyczącymi przesłanek uzyskania dofinansowania kosztów jego kształcenia. Wskazywano właśnie na cel regulacji tych przepisów, które mają w założeniu zachęcić pracodawców do kształcenia zawodowego młodocianych poprzez dofinansowanie kosztów takiego kształcenia. Dofinansowanie to przysługuje po spełnieniu określonych warunków normatywnych, dotyczących zarówno pracodawcy, jak i młodocianego. Młodociany pracownik ma wprawdzie obowiązek zdać egzamin kończący naukę zawodu, ale pracodawca nie zawsze może mieć wpływ na to, kiedy i przed jaką komisją egzaminacyjną będzie zdawać młodociany pracownik, na co trafnie z kolei zwrócił uwagę w skardze pełnomocnik skarżącej Spółki.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto zatem, że przez zdanie egzaminu zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 należy rozumieć zdanie egzaminu na podstawie któregokolwiek z przepisów, na podstawie których funkcjonują komisje egzaminacyjne wymienione w § 11 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r., poz. 2010). (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I OSK 271/09; wyrok z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I OSK 273/09; wyrok z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2942/17). Tezy zawarte we wskazanych orzeczeniach zachowują w dalszym ciągu aktualność.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach tych podkreśla, że jeżeli młodociany ukończy naukę zawodu złożeniem egzaminu na podstawie któregokolwiek z przepisów regulujących zdawanie egzaminów kończących naukę zawodu, spełniony zostanie warunek do uzyskania przez pracodawcę dofinansowania.

W rozpoznawanej sprawie młodociany pracownik przystąpił w dniu 13 września 2019 r. do egzaminu czeladniczego przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości i egzamin ten zdał z pozytywnym wynikiem, uzyskując świadectwo czeladnicze nr [...]. Okoliczność ukończenia rzemieślniczej nauki zawodu przez młodocianego pracownika potwierdza zaświadczenie Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości l. dz. [...] z dnia 14 października 2019 r.

Należy również podkreślić, że do wyłącznej kompetencji komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych należy zbadanie przesłanek, które pozwalają na dopuszczenie do egzaminu czeladniczego m.in. młodocianego pracownika. W myśl § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz. U. z 2017 r., poz.

89) do egzaminu czeladniczego izba rzemieślnicza dopuszcza osobę, która spełnia jeden z warunków wymienionych w pkt 1 - 7 tego przepisu, a m.in. ukończyła naukę zawodu u rzemieślnika jako młodociany pracownik oraz dokształcanie teoretyczne młodocianych pracowników w szkole lub w formach pozaszkolnych (pkt 1 tego rozporządzenia).

Zdanie takiego egzaminu stanowi wobec tego spełnienie jednego z warunków dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Należy zwrócić też uwagę, że w umowie o pracę zawartej z młodocianym pracownikiem w dniu 25 sierpnia 2016 r. zaznaczono, że nauka zawodu kończy się egzaminem czeladniczym. Z akt sprawy wynika ponadto, że umowa o pracę została zarejestrowana w Izbie Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości (nr rej [...]; k. 5 akt adm.), która potwierdziła ukończenie przez młodocianego rzemieślniczej nauki zwodu i zdanie egzaminu czeladniczego (zaświadczenie - k. 3 akt adm.). Nie wdając się zatem w rozważania, czy skarżąca Spółka lub jej wspólnicy uznani być mogą za rzemieślników w rozumieniu przepisów ustawy o rzemiośle, stwierdzić należy, że młodociany, który zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego odbył naukę zawodu i zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Fakt odbycia nauki zawodu przez młodocianego pracownika w okresie od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2019 r. nie jest kwestionowany. Z akt sprawy nie wynika również, by ważność egzaminu czeladniczego zdanego przez została zakwestionowana.

W takim razie i drugie kryterium warunkujące uzyskanie przez skarżącą Spółkę dofinasowania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego, zostało spełnione.

Z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje tym pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o prace w celu przygotowania zawodowego (co niniejszej sprawie jest bezsporne), jeżeli pracodawca "lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo zatrudniona u pracodawcy" posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

Nie ulega wątpliwości, że jakkolwiek pracodawcą w niniejszej sprawie jest spółka, to zatrudniony w tej spółce pracownik posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

Zdaniem Sądu nietrafna jest wobec powyższego wykładnia przepisów prawa materialnego, według której, do rozpoznania wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika przyjęto kryteria określone w ustawie o rzemiośle w związku z art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego.

Zauważyć bowiem należy, że obydwa powołane przepisy dotyczą różnych zakresów regulacji, a ponadto art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, nie odwołuje się do kryteriów, jakie musi spełnić rzemieślnik zatrudniający pracowników w celu przygotowania zawodowego w rzemiośle. Z tego unormowania, że rzemieślnicy zatrudniający pracowników w celu przygotowania zawodowego w rzemiośle, są zobowiązani należeć do cechu lub izby rzemieślniczej, nie wynika, że jest to jeden z warunków przyznania im dofinansowania kosztów kształcenia pracowników młodocianych. Warunki przyznania dofinansowania zostały bowiem określone w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, a nie w ustawie o rzemiośle. Jednym z tych warunków jest posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy, kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określonych w odrębnych przepisach (tj. - m.in. w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2017.1644).

Kolejną przesłanką - wymienioną w art. 122 ust. 1 ustawy było do 31 sierpnia 2019 r. - ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 878/07 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1015/07).

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, że podstawę rozpoznania wniosku skarżącej Spółki stanowiły kryteria określone w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2019 r. w związku z art. 2 ustawy o rzemiośle, co stanowiło naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy uznać należało, że skarżąca Spółka spełniła normatywne przesłanki uprawniające do przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, określone w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego:

1. - w dniu 25 sierpnia 2016 r. zawarta została z młodocianym pracownikiem umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego;
2. - młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1 (pkt 2 ust. 1 art. 122 Prawa oświatowego).

Ponadto wniosek o przyznanie dofinansowania został złożony w terminie określonym w art. 122 ust. 7 Prawa oświatowego.

W ocenie więc Sądu kontrolowane decyzje zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie oraz postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikłą z niewłaściwie przeprowadzonej wykładni prawa materialnego.

Organy administracji ponownie rozpoznając sprawę szczegółowo i rzetelnie rozważą okoliczności niniejszej sprawy, uwzględniając wyrażone w uzasadnieniu wyroku stanowisko prawne, stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a., a następnie wydadzą stosowne rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł, na podstawie 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.