Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy A., na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 36a ust. 9 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 67, poz. 329 ze zm.), powierzył E. G. obowiązki Dyrektora Zespołu Szkół Sportowych A w A. na okres od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2006 r.
Jak wynika z akt administracyjnych przed wydaniem powyższego zarządzenia Burmistrz zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie. W piśmie z dnia 2 czerwca 2004 r. [...] Kurator Oświaty poinformował, że nie wnosi zastrzeżeń do powierzenia ww. stanowiska E. G., natomiast na podstawie art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty oświadczył, że nie może wydać pozytywnej opinii w kwestii powierzenia tego stanowiska na okres krótszy niż 5 lat, z uwagi na to, że nie został poinformowany o jaki szczególny przypadek – przemawiający za skróceniem pięcioletniego terminu – chodzi. Burmistrz zwrócił się również do rady pedagogicznej szkoły z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie. Pismem z 7 czerwca 2005 r. rada pedagogiczna wyraziła pozytywną opinię co do przedłużenia powierzenia stanowiska E. G.. Burmistrz nie zwracał się natomiast o wydanie opinii do rady szkoły, ponieważ organ ten nie funkcjonuje w ZSS A w A., stosownie do treści § 23 statutu szkoły.
Pismem z dnia 26 listopada 2004 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Burmistrza Gminy A. z prośbą o nadesłanie powyższego zarządzenia burmistrza. Wojewoda otrzymał przedmiotowe zarządzenie w dniu 14 grudnia 2004 r.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność zapisu "do 31 sierpnia 2006 r." w § 1 powyższego zarządzenia Burmistrza Gminy A. z [...]
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż zgodnie z treścią art. 36a ust. 8 i 9 ustawy o systemie oświaty powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na kolejny okres, po upływie 5 lat szkolnych, może nastąpić po zasięgnięciu opinii rady szkoły i rady pedagogicznej, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty. Okres 5 lat szkolnych stanowi zasadę przy powierzaniu ww. obowiązków. W uzasadnionych przypadkach można je powierzyć na okres krótszy niż 5 lat, ale nie krótszy niż 1 rok – w takiej jednak sytuacji ustawa wymaga uzgodnienia z kuratorem oświaty powierzenia stanowiska. Art. 36a ust. 9 ustawy, dotyczący przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora, odwołuje się do okresów przewidzianych w ust.
8. Zdaniem Wojewody postanowienia tego przepisu stosować należy w całości, a zatem także w zakresie trybu powierzenia przedmiotowego stanowiska na okres krótszy niż 5 lat. Art. 36a ust. 9 zatem – zdaniem wojewody – nie wyłącza w swej treści konieczności stosowania klauzuli uzasadnionego przypadku.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 stycznia 2005 r.
W dniu 10 lutego 2005 r. Burmistrz Gminy A. wniósł skargę na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...].
W ocenie Burmistrza, w przypadku ponownego powierzenia stanowiska dyrektora szkoły tej samej osobie, organ prowadzący szkołę może ustalić krótszy niż 5-letni okres powierzenia obowiązków, bez konieczności uzgodnienia tej decyzji z kuratorem oświaty. Przewidziane w art. 36a ust. 9 ustawy o systemie oświaty odwołanie do okresów wymienionych w ust. 8 tego przepisu oznacza, że organ prowadzący może ustalić ten okres w sposób dowolny, w granicach przewidzianych w tym przepisie tj. 1-5 lat, bez konieczności wskazywania przyczyny jego skrócenia. Za takim rozumieniem art. 36a ust. 9 ww. ustawy przemawa zdaniem burmistrza także fakt, iż przedłużenie powierzenia stanowiska nie jest związane z przeprowadzeniem konkursu na to stanowisko, tak jak to ma miejsce przy powierzeniu stanowiska po raz pierwszy. Konieczność przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły jest uzasadnieniem dla przewidzianego w art. 36a ust. 8 ustawy wymogu wskazania przyczyny powierzenia tego stanowiska na okres krótszy niż 5 lat. Brak wymogu przeprowadzenia konkursu daje natomiast burmistrzowi swobodę w kształtowaniu polityki kadrowej dotyczącej pracowników szkoły, stanowiącej gminną jednostkę organizacyjną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa, a tym samym skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) (p.p.s.a), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Obowiązkiem sądu rozpoznającego skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały organu samorządu terytorialnego, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały (J Zimmerman: Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, PiP 1991, Nr 10, s.48).
Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy/.../,podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi, zgodnie z ust. 3 art. 98 ustawy uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do złożenia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie, albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
W rozpoznawanej sprawie, wskazane wyżej warunki formalne do rozpoznania skargi Burmistrza Gminy A. zostały spełnione. W szczególności skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r, wniesiona została z zachowaniem 30- dniowego terminu (data nadania skargi 10 luty 2005r.), a jej wniesienie poprzedzone zostało zarządzeniem Nr [...] Burmistrza Gminy A. z dnia [...] w sprawie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że nie są one uzasadnione.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Burmistrz Gminy A. powierzył obowiązki Dyrektora Zespołu Szkół Sportowych A w A. Pani E. G. na okres od 1 września 2004 r do 31 sierpnia 2006 r., a Wojewoda [...] stwierdził nieważność tego zarządzenia w części dotyczącej zapisu “ do 31 sierpnia 2006r.".
Zarządzenie to wydane zostało w oparciu o art. 30 ust. 2 pkt 5 wskazanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym i art. 36a ust. 9 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. Z 1996 r Nr 67, poz. 329 ze zm., ostatnia zmiana Dz. U. Z 2004 r Nr 162, poz. 1690).
Zgodnie z art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych. W uzasadnionych przypadkach, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych - z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny.
Z kolei, wskazany jako podstawa prawna zarządzenia Burmistrza Gminy A., art. 36a ust. 9 stanowi, że po upływie okresu, o którym mowa w ust. 8, organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych - z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może przedłużać powierzenie stanowiska na kolejne okresy wymienione w ust. 8.
Organ nadzoru trafnie ocenił, że obowiązek uzgodnienia z kuratorem oświaty powierzenia stanowiska dyrektora szkoły Pani E. G. na kolejny okres został wypełniony, gdyż w tej sprawie Burmistrz zwrócił się pismem z dnia 24 maja 2004 r. i uzyskał odpowiedź, że [...] Kurator Oświaty nie wnosi zastrzeżeń do powierzenia tego stanowiska Pani E. G..
Jednocześnie jednak Kurator stwierdził, że nie może wydać pozytywnej opinii o powierzeniu stanowiska na okres krótszy niż 5 lat, albowiem organ prowadzący szkołę nie wskazał o jaki szczególny przypadek chodzi w tym wypadku.
W ocenie Sądu, należy podzielić pogląd wyrażony przez organ nadzoru, że w myśl przytoczonych przepisów organ prowadzący szkołę ma obowiązek uzgadniania z kuratorem oświaty także długości okresu, na który ponownie zamierza powierzyć danej osobie obowiązki dyrektora szkoły, w tym wskazania, jaki występuje uzasadniony przypadek skrócenia okresu powołania. Zasadą jest bowiem powierzanie stanowiska dyrektora na 5 lat szkolnych, a każdy wyjątek od tej zasady musi być uzasadnionym przypadkiem.
Przemawia za tym brzmienie ust. 9, który mówi o możliwości przedłużania powierzenia stanowiska na kolejne okresy wymienione w ust. 8, a więc o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na 5 lat szkolnych, z możliwością powierzenia tego stanowiska na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny, jeżeli zachodzi uzasadniony przypadek i zostanie to uzgodnione z kuratorem oświaty.
Brzmienie art. 36a ust. 9, wbrew stanowisku Burmistrza Gminy A., nie daje podstaw do twierdzenia, że przepis ten odnosi się do art. 36a ust. 8 wyłącznie w zakresie długości okresów przedłużenia powierzenia stanowiska, bez uwarunkowań związanych z tymi okresami.
Nie jest bowiem praktycznie możliwe wypowiedzenie się przez kuratora oświaty, jako organu sprawującego nadzór pedagogiczny, co do zasadności skrócenia poniżej 5 lat długości okresu, na który ma nastąpić przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki, bez możliwości oceny przyczyn, jakie ma na uwadze organ prowadzący szkołę.
W ocenie sądu, konstrukcja wskazanych przepisów zmierza do zachowania równowagi między racjami organu prowadzącego szkołę lub placówkę, jako administratora gminnej jednostki organizacyjnej, a racjami jakie ma obowiązek mieć na względzie kurator oświaty, realizując zadania określone w art. 31 ustawy o systemie oświaty.
Zwrócić także należy uwagę, iż obowiązek uzgadniania z kuratorem oświaty przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły na kolejne okresy wymienione w ust. 8 oraz w uzasadnionych przypadkach powierzenia stanowiska dyrektora na okres krótszy niż 5 lat (nie krótszy niż rok), wprowadzony został do treści ust. 8 i 9 art. 36a dopiero od dnia 21 października 2001r. (DZ. U. Z 2001 r, Nr 111, poz. 1194).
Reasumując, zarządzenie Burmistrza Gminy A. powierzające E. G. obowiązki dyrektora Zespołu Szkół Sportowych na okres 2 lat bez uzgodnienienia z [...] Kuratorem Oświaty zasadności takiego skrócenia okresu powierzenia stanowiska, gdy zasadą jest powierzanie tego stanowiska na okres 5 lat, naruszało przepis art. 36a ust 9 w zw. z art. 36a ust. 8 wskazanej ustawy o systemie oświaty.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) uchwała lub zarządzenie gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.
W przedmiotowej sprawie uznać należy, że wobec doręczenia Wojewodzie [...] zarządzenia Nr [...] Burmistrza Gminy A. z dnia [...] w sprawie powierzenia obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Sportowych A w A. (na żądanie z dnia 26 listopada 2004 r.), w dniu 14 grudnia 2004 r., 30 – dniowy termin do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego został zachowany, skoro wydane ono zostało [...], a doręczone 12 stycznia 2005 r. (termin upływał 13 stycznia 2005 r.). W kwestii takiej wypowiadał się już NSA, stojąc na stanowisku, że 30- dniowy termin, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy liczy się od dnia doręczenia wojewodzie uchwały organu gminy. Odesłanie w tym przepisie do trybu określonego w art. 90 ustawy ma takie znaczenie, że wójt lub burmistrz powinien uchwały każdego organu gminy przesyłać wojewodzie w terminie 7 dni od jej podjęcia (wyrok NSA z 10 maja 2002 r. I S.A. 3085/01 – niepublikowany, LEX 81668)
Z powyższych względów, skoro zarządzenie wydane zostało z naruszeniem art.36a ust. 9 i 8 ustawy, organ nadzoru zasadnie stwierdził jego nieważność w tej części, w jakiej skracało ono okres powierzenia stanowiska. Skutkuje to oddaleniem skargi, stosownie do art. 151 p.p.s.a.