Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71 poz. 724), art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. nr 13 poz. 74 z późn. zm.) oraz art. 104 i 108 § 1 k.p.a. wstrzymał M. C. wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż na podstawie informacji uzyskanych od administratora budynku ustalił, że skarżąca nie pokrywa przypadających na nią wydatków mieszkaniowych, mimo przyznanego dodatku mieszkaniowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że zaległości czynszowe miała już przed przyznaniem dodatku mieszkaniowego. Po uzyskaniu dodatku zwróciła się do administracji budynku – Spółdzielni Mieszkaniowej A – o umorzenie zaległości, lecz otrzymała odpowiedź odmowną. Wskazała, że od 4 lat jest osobą bezrobotną i w tym czasie była zmuszona zamienić większe, zadłużone mieszkanie, na mniejsze, w którym obecnie przebywa. Oświadczyła, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłku okresowego w wysokości 61,18 zł..
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. podzielając w całości argumentację organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO w Ł. wskazało ponadto, że organy administracji są zobowiązane stosować art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozwala na działanie w granicach uznania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, wypłata dodatku mieszkaniowego uzależniona jest od nieposiadania zaległości czynszowych w okresie obowiązywania wydanej decyzji i organ I instancji słusznie wstrzymał wypłatę dodatku mieszkaniowego, gdyż odwołująca nie opłacała w terminie czynszu.
W dniu 3 listopada 2004 r. M. C. wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., podnosząc, że nie ma środków na spłatę zaległości czynszowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 3 marca 2005 r. skarżąca poparła skargę i wniosła by Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy ustawa o pomocy społecznej wyklucza możliwość korzystania z dodatków mieszkaniowych. Wyjaśniła, ze ma tak niski zasiłek, że nie jest w stanie opłacić różnicy między wypłacanym dodatkiem a należnym czynszem.
Pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny, oceniając działania organów administracji, bada jedynie czy organy te nie naruszyły przepisów prawa materialnego – określających m.in. uprawnienia i obowiązki stron postępowania – oraz czy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów prawa.
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W myśl tego przepisu w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana.
Poza sporem jest, iż skarżąca, w chwili wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Ł. o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego, miała zaległości w opłatach z tytułu utrzymania zajmowanego lokalu. Z informacji w tym przedmiocie, przekazanej przez administratora budynku, aktualnej na dzień 31 sierpnia 2004 r., wynika, że skarżąca od maja 2004 r. nie dopłaca różnicy między należnością czynszową a kwotą dodatku. Zaległości powstałe z tego tytułu nie zostały dotąd spłacone.
W tej sytuacji organ I instancji, prawidłowo orzekł o wstrzymaniu wypłaty dodatku dla skarżącej, w oparciu o powołany wyżej przepis art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, a organ II instancji, zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Należy podzielić prezentowany przez organy obu instancji pogląd, iż stwierdzenie zaległości w bieżących opłatach za zajmowany lokal obliguje organ administracji do podjęcia decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego. Organ administracji nie ma w tej sytuacji wyboru – musi wydać określoną decyzję, niezależnie od tego co było przyczyną zaniechania, przez osobę pobierającą dodatek, regulowania należności za zajmowany lokal, a także niezależnie od życiowych konsekwencji jakie pociąga za sobą takie rozstrzygnięcie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o wstrzymaniu skarżącej wypłaty dodatku mieszkaniowego, działało zatem zgodnie z prawem, co skutkuje oddaleniem skargi.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy ustawa o pomocy społecznej wyklucza możliwość korzystania z dodatków mieszkaniowych. Należy mieć na uwadze, że sąd może przedstawić pytanie prawne Trybunałowi co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą jedynie wówczas, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem (art. 193 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz. U. nr 78, poz. 483 oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym Dz. U. nr 102, poz. 643).
Należy wyjaśnić, iż pomoc społeczna, zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4 i art. 4).
Regulacja ta wskazuje, że pomoc społeczna państwa polega na współdziałaniu z osobą dotknięta trudnościami w ich przezwyciężaniu, a nie na zaspokojeniu w całości potrzeb tej osoby bez jej aktywności w zakresie własnych zasobów i możliwości. A ponadto pomoc ta ograniczona jest zasobami jakimi dysponuje państwo w tym zakresie.
Skarżąca formułując pytanie co do spójności rozwiązań prawnych określających warunki przyznania różnych świadczeń tj. świadczeń z pomocy społecznej oraz dodatków mieszkaniowych domaga się w istocie, by państwo w swoich rozwiązaniach pomocowych podjęło się zaspokojenia w całości jej potrzeb materialnych. Państwo, w powołanych regulacjach o pomocy społecznej oraz dodatkach mieszkaniowych, nie podejmuje się takiego zadania, lecz wskazuje, że w ramach swoich możliwości, przy współdziałaniu osób dotkniętych trudnościami świadczy pomoc w ich przezwyciężaniu.
W ocenie sądu brak jest więc podstaw do kwestionowania zgodności ze sobą ustaw o pomocy społecznej i dodatkach mieszkaniowych, ani też ich niekonstytucyjności. W szczególności nie zachodzi sytuacja wątpliwości co do zgodności przepisu art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych z Konstytucją, który stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc od odpowiedzi na pytanie prawne nie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Sąd oddalił wniosek skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym uznając zarzut o niekonstytucyjności powołanych wyżej ustaw za bezzasadny, zwłaszcza że jej wątpliwości można usunąć w drodze wykładni prawa prowadzącej do stwierdzenia, iż ustawa o pomocy społecznej nie wyklucza możliwości korzystania ze świadczenia z ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.