Uzasadnienie
III SA/Łd 1099/13
W dniu 18 marca 2014 r. L. Z. sformułował wniosek "o zwolnienie od wpisu sądowego" w związku z przesłanym mu wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi. Nadmienić należy, iż wezwanie do uiszczenia wpisu sformułowane zostało w związku z uprzednim uprawomocnieniem się postanowienia z dnia 28 stycznia 2014 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Uprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony przez Sąd w związku ze złożeniem sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Podstawą do odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy było nieprzekazanie wszystkich żądanych przez sąd informacji o stanie majątkowym skarżącego, niezbędnych do prawidłowego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W związku z brakami formalnymi wniosku skarżący został wezwany do przekazania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", co uczynił pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r.
Jedyne przekazane przez skarżącego informacje o jego sytuacji majątkowej i dochodach wskazywały na fakt prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z żoną i synem. Skarżący podał, że jest właścicielem domu o powierzchni 32 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 7,72 ha. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wysokość osiąganych dochodów określił na kwotę 600 zł miesięcznie.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zwrócić bowiem uwagę, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wielokrotnie już odmawiał skarżącemu przyznania prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymywał rozstrzygnięcia WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z tożsamą argumentacją. W każdym z tych przypadków powodem odmowy był brak możliwości ustalenia dokładnych danych majątkowych i sytuacji finansowej skarżącego, wobec nieprzekazania przez niego żądanych dodatkowych dokumentów i informacji.
W niniejszej sprawie również miała miejsce taka sytuacja. Odmowa bowiem przyznania prawa pomocy (postanowienie Sądu z dnia 28 stycznia 2014 r.) zasadzała się na wskazaniu, iż skarżący – wezwany do uzupełnienia informacji – takowych nie przedstawił. W szczególności dotyczyło to wyciągu z rachunków bankowych, a przede wszystkim z rachunku ustanowionego dla wpłat z tytułu dopłat bezpośrednich i innych świadczeń budżetowych. Wątpliwości w tym kontekście budziło oświadczenie skarżącego, z którego wynikało, że nie posiada on żadnych rachunków bankowych. Skoro bowiem ubiega się o przyznawanie tzw. płatności bezpośrednich do gospodarstwa rolnego to obligatoryjnym wymogiem otrzymywania takich dopłat jest posiadanie rachunku bankowego, na który przekazywane są takie dopłaty. Podobnie rzecz miała się z żądaniem przekazania przez wnioskodawcę informacji o dopłatach uzyskiwanych przez członków jego rodziny (z informacji przekazywanych przez samego skarżącego - w poprzednio składanych wnioskach - wynikało, że jego syn jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a z akt sądowych prowadzonych w innych sprawach przed tutejszym Sądem, że o takowe dopłaty się ubiegał.
L. Z. nie sprecyzował również aktualnych kosztów, które ponosi w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w tym kosztów utrzymania posiadanego domu. Poza tym nie zostało wyjaśnione źródło finansowania bieżących opłat, które skarżący niewątpliwie ponosi.
Składając zatem kolejny wniosek w ramach tego samego postępowania skarżący był świadomy konieczności przekazania żądanych dokumentów i informacji, zdawał sobie sprawę, iż ich brak może skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Nie było zatem konieczne ponowne wyzwanie skarżącego do przekazania dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej.
Z tych też względów, uznać należy, iż składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał w żaden sposób, by zmieniły się okoliczności, leżące u podstaw poprzednich rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy.
Dlatego też, w ocenie referendarza sądowego, brak jakichkolwiek okoliczności świadczących o zmianie stanu majątkowego strony, a przede wszystkim wciąż brak przekazania żądanych uprzednio dokumentów i informacji o stanie majątkowym i dochodach przesądza o braku podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2014 r., wydanego w tej samej sprawie w zakresie w jaki odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na brak przekazania dodatkowych danych o jego sytuacji majątkowej i finansowej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
R.A.