Uzasadnienie
W dniu 20 grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M. P. sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika na "akt Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego wobec niezakwalifikowania skarżącej do zawarcia umowy najmu". Skarżąca wniosła o uchylenie powyższego aktu i uznanie uprawnienia do zawarcia umowy najmu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.
Sąd ustalił, że postępowanie w tej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem M. P. z dnia [...] r., a następnie [...] r. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w P.T. przy ul. A. na podstawie § 25 uchwały nr IX/169/11 Rady Miasta P.T. z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. poinformował skarżącą o braku możliwości zawarcia umowy najmu ze względu na negatywna opinię Komisji Mieszkaniowej, która na posiedzeniu w dniu [...] r. podtrzymała swoje stanowisko.
W dniu 19 września 2012 r. do organu wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym zarzucono naruszenie art. 37 § 1, art. 7, art. 12 § i § 2, art. 8 oraz art. 11 k.p.a., jak również przepisu § 25 uchwały Nr IX/169/11.
W odpowiedzi, pismem z dnia 16 października 2012 r. Prezydent Miasta P.T. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
Z treści wniesionej przez M. P. skargi z dnia [...] r. jednoznacznie wynika, iż wniesiona ona została na pismo Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z negatywnym załatwieniem wniosku skarżącej o zawarcie umowy najmu.
Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, iż zaskarżone skargą pismo to pismo Prezydenta Miasta P. stanowiące odpowiedź na dokonane pismem pełnomocnika skarżącej z dnia 18 września 2012r., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w postępowaniu wywołanym wnioskiem z dnia [...] r. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego.
W związku z tak określonym przedmiotem zaskarżenia w skardze sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika uznać należy, że pismo to nie mieści się w żadnej z wymienionych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-8 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) kategorii aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W myśl bowiem powołanych przepisów zakres orzekania przez sąd administracyjny obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Analizując natomiast zasady i tryb zaskarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia którym strona dowiedziała się lub mogła dowiedzieć podjęciu aktu lub dokonaniu czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Termin do złożenia skargi jest przy tym zachowany (art. 52 § 2 p.p.s.a.) jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania.
Wskazania w związku z tym wymaga, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie jest instytucją postępowania administracyjnego, lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Stanowi obligatoryjny warunek jej wniesienia do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi.
Zaakcentowania przy tym wymaga, że wykładnia językowa art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie przysługuje natomiast na udzielona przez organ odpowiedź na skierowane pod jego adresem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – dokonanego kwestionowaną czynnością lub aktem.
Przenosząc omawiane regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegać mogłoby pismo Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. (nr [...]) stwierdzające brak podstaw do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. To właśnie pismo uznać bowiem należy za akt (czynność) z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skarżąca natomiast, będąc reprezentowana przy tym przez profesjonalnego pełnomocnika, wyraźnie wskazała, że przedmiotem jej skargi jest pismo Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. stanowiące w istocie rzeczy jedynie kolejną odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na taką odpowiedź zaś – jak wyjaśniono powyżej – skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Przypomnienia wymaga też, że postępowaniem sądowo-administracyjnym rządzi zasada skargowości. Konsekwencją jej przyjęcia jest uznanie, iż wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, którego działania skarga dotyczy pozostaje dla sądu administracyjnego wiążące (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt II GZ 312/08, postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II GZ 316/08, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Uznając zatem, iż skarga na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie mieści się w zakresie właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.
D.T.