Uzasadnienie
III SA/Łd 113/11
Pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. S. P. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie zwrotu podania z dnia 10 listopada 2010 roku. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. P. z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. W dniu 5 kwietnia 2011 r. do akt sprawy przedłożono formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF", wniesiony przez skarżącego w dniu 30 marca 2011 r. (data stempla pocztowego).
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie posiada własnego domu ani mieszkania, a także żadnych innych nieruchomości. Wykazał natomiast fakt posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni 0,34 ha, zaznaczając iż jest to łąka. Z informacji o stanie majątkowym skarżącego wynikało, że nie osiąga on żadnych dochodów, nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżący nadmienił także, że z powodu stanu zdrowia nie może obecnie podjąć żadnej pracy.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego oraz fakt, iż nie posiada on w praktyce żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów.
Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności – w ocenie referendarza sądowego – skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ubocznie należy podnieść, że zwolnienie od kosztów sądowych orzeczone mocą niniejszego postanowienia działa od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy – jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny – wywiera bowiem skutki prawne od daty jego wniesienia. Nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 203/10).
W związku z tym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
R.A.