Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) decyzją z 13 grudnia 2022 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 - dalej "kpa"), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 - dalej "u.t.d."), lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d.; utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej ŁWITD) z 5 września 2022 r. o nałożeniu na M. M. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego polegające na niepoddaniu się kontroli.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
19 kwietnia 2022 r. ŁWITD wysłał listem poleconym do M. M., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą O. M. M. z siedzibą w Ł. pod adresem ul. I. nr 29 oraz jej pełnomocnika Z. M., zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Pisma doręczono stronie i jej pełnomocnikowi w trybie tzw. "awizo" 6 maja 2022 r. 19 maja 2022 r. inspektorzy ŁWITD podjęli próbę przeprowadzenia kontroli przedsiębiorczyni M. M.. Kontrolerzy nie zastali przedsiębiorczyni pod adresem Ł. ul. I. nr 29 (stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej). Na budynku nie zauważono szyldów, które wskazywałyby na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, a także nie spotkano pracowników, ani osób upoważnionych do reprezentowania przedsiębiorcy w przypadku jego nieobecności.
W związku z powyższym doręczenie upoważnienia do kontroli i rozpoczęcie czynności nie było możliwe. Wykonano dokumentację fotograficzną, na której uwieczniono skrzynkę pocztową na zamkniętej bramie posesji.
Również 19 maja 2022 r. wysłano listem poleconym do strony i jej pełnomocnika na adres siedziby jej firmy Łódź ul. I. nr 29, zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Pismo w trybie awizo doręczono przedsiębiorczyni 14 czerwca 2022 r. 20 czerwca 2022r. inspektorzy WITD w Łodzi podjęli kolejną próbę przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie: O. M. M.. Kontrolerzy ponownie nie zostali wpuszczeni na posesję. Pod adresem ul. I. nr 29, Łódź nie zastali strony, nie spotkali pracowników czy też i innych osób upoważnionych do reprezentowania przedsiębiorcy w przypadku jego nieobecności. W związku z powyższym doręczenie upoważnienia do kontroli i rozpoczęcie czynności nie było możliwe. Wykonano dokumentację fotograficzną, na której uwieczniono zaparkowany na terenie posesji samochód osobowy oraz skrzynkę pocztową umieszczoną na zamkniętej bramie posesji.
Na podstawie informacji przekazanej przez Prezydenta Miasta Łodzi z 22 i 25 kwietnia 2022 r. ustalono, że M. M., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: O. M. M. z siedzibą pod adresem ul. I.nr 29, [...]-[...] Ł. posiada zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1 marca 2016 r. 22 kwietnia 2022 r. do organu wpłynęło oświadczenie strony o zrzeczeniu się powyższego zezwolenia.
Na podstawie informacji przekazanej przez GITD z 10 maja 2022r., ustalono, że przedsiębiorca posiadał licencję dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy numer [...] ważną od 2 marca 2016r. do 1 stycznia 2022r. wydaną przez GITD. Funkcję osoby zarządzającej w okresie od 20 maja 2021r. do 1 stycznia 2022r. pełniła K. M.. Legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych numer [...]. W okresie od 20 maja 2021r. do 1 stycznia 2022r. do licencji nr [...] zgłoszony pozostawał pojazd marki DAF o numerze rejestracyjnym [...].
Na podstawie ustaleń organu, 27 czerwca 2022r. sporządzono protokół z dokonanych czynności. W związku ze stwierdzonym w toku czynności naruszeniem wskazanym pod l.p. 1.6 załącznika nr 3 u.t.d. tj.: niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, zostało wszczęte postępowanie administracyjne, o czym strona została poinformowana zawidomieniem z 27 czerwca 2022 r., które wraz z protokołem i stosownym pouczeniem, zostało doręczone przedsiębiorczyni i jej pełnomocnikowi 30 czerwca 2022 r. 5 lipca 2022 r. do ŁWITD wpłynął wniosek strony o wstrzymanie postępowania. Strona argumentowała, że nie miała wiedzy o planowanej kontroli, że od 2 lat prowadzi działalność w zakresie innym niż transport. Wskazała, że kontaktowała się z przedstawicielem Urzędu Miasta Łodzi w sprawie zbliżającego się terminu ważności licencji przewoźnika. Wówczas miano wskazać jej, że jeśli zaniecha czynności w tym przedmiocie, licencja przewoźnika wygaśnie jej bez możliwości ponownego udzielenia przez okres 5 lat.
Według oświadczenia skarżącej, 31 stycznia 2022 r. przesłała ona do Urzędu Miasta Łodzi oświadczenie o zrzeczeniu się licencji przewoźnika. Skarżąca wskazywała, że od 2 lat pracuje jako agent ubezpieczeniowy i zwykle nie przebywa przy ul. I. nr 29 w Ł., w godzinach od 7:30 do 17:00 – to samo tyczy się jej pełnomocnika i męża, który pracuje jako kierowca transportu międzynarodowego. Strona podkreśliła, że po otrzymaniu zawiadomienia natychmiast podjęła kroki mające na celu wyjaśnienie sytuacji.
Postanowienie z 5 lipca 2022 r. organ odrzucił powyższy wniosek strony.
8 lipca 2022 r. strona stawiła się w siedzibie ŁWITD i zapoznała się z aktami sprawy w całości.
20 lipca 2022 r. do ŁWITD wpłynęły wyjaśnienia strony. Strona wnosząc o umorzenie postępowania administracyjnego, argumentowała, że: nie miała wiedzy o planowanym przeprowadzeniu kontroli ponieważ nie otrzymała fizycznie korespondencji, o której mowa w załączniku do protokołu; nie prowadzi działalności transportowej od 2019 roku, kiedy to zwróciła ciągnik siodłowy o numerze rejestracyjnym [...] marki DAF; po kontakcie z pracownikiem Urzędu Miasta Łodzi, 31 stycznia 2022 r. przesłała do organu wydającego uprawnienie pismo, w którym zrzekła się zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...]; nikt jej nie poinformował o konieczności zwrotu oryginału licencji do Urzędu Miasta Łodzi; w związku z charakterem wykonywanej od 2 lat pracy () zazwyczaj nie przebywa w miejscu zamieszkania w godzinach 7:30-17:00; pełnomocnik Z. M. (mąż skarżącej) pracuje jako kierowca i również nie przebywa w miejscu ich wspólnego zamieszkania.
Następnie strona zwróciła uwagę, że korespondencja podjęta przez przedsiębiorcę 11 lipca 2022 r. zaadresowana była na kopercie do M. M. na adres ul. I. 29, [...]-[...] Ł.. Strona podniosła również, że pisma [...] oraz [...] zaadresowane na kopertach do M. M. i Z. M. na adres ul. I. 29, [...]-[...] Ł., jednak zostały wydane stronie. Na tej podstawie strona wskazała, że prawdopodobnie otrzymując awizo w kwietniu i maju 2022 r. uznała je za błąd listonosza i nie podjęła kroków w celu odebrania przesyłek. Strona wskazała, że niepoddanie się przez nią kontroli było niezamierzone i wynikało jedynie z niewiedzy strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli.
Decyzją z 5 września 2022 r. ŁWITD nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. za naruszenie opisane w lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. tj. niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
Skutkiem wniesionego przez stronę odwołania, przywołaną na wstępie decyzją z 13 grudnia 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 5 września 2022 r.
Organ odwoławczy, wskazał, że pismo z 19 kwietnia 2022 r. zostało doręczone stronie i jej pełnomocnikowi w trybie art. 44 k.p.a. 6 maja 2022 r. 19 maja 2022 r. inspektorzy podjęli bezskuteczną próbę przeprowadzenia kontroli przedsiębiorstwa skarżącej - pod wskazanym w CEIDG, jako siedziba działalności gospodarczej, adresem. Z uwagi na niemożliwość przeprowadzenia kontroli – tj. niezastanie przedsiębiorcy, ani osoby wyznaczonej do jego reprezentowania, inspektorzy transportu drogowego sporządzili notatkę potwierdzającą podjęcie próby przeprowadzenia kontroli. Organ podkreślił, że ponowne zawiadomienie wysłano stronie i jej pełnomocnikowi 19 maja 2022 r. pod ten sam adres i doręczono również w trybie art. 44 k.p.a. Zgodnie ze sporządzoną notatką z dnia 20 czerwca 2022 r. próba przeprowadzenia kontroli okazała się również bezskuteczna, z tej samej przyczyny co pierwsza. W tych warunkach organ I instancji wysłał do strony oraz jej pełnomocnika zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wraz z protokołem z czynności z 27 czerwca 2022 r., które zostało odebrane zarówno przez stronę jak i jej pełnomocnika 30 czerwca 2022 r, a następnie nałożył na stronę karę za niepoddanie się kontroli.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego błędnie zaadresowanej korespondencji zarówno do niej jak i jej pełnomocnika, w zakresie wskazania nazwiska ".M2", zamiast "M" organ odwoławczy wskazał, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nieodebrane przez stronę i pełnomocnika zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie zawierają wskazanego błędu. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż błąd w zaadresowaniu korespondencji miał miejsce w zakresie przesyłki dotyczącej zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, które strona jak i jej pełnomocnik odebrali, potwierdzając skuteczne doręczenie. Zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli zostały do strony, jak i jej pełnomocnika poprawnie zaadresowane.
Dalej organ stwierdził, iż analiza zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym także przekazanych przez stronę, dowiodła zasadności stwierdzenia naruszenia przepisu lp. 1.6 załącznika nr 3 do utd. Zdaniem organu, strona w prowadzonym postępowaniu nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Okoliczność podana przez przedsiębiorcę w odwołaniu od przedmiotowej decyzji dotycząca nieprowadzenia od 3 lat działalności w zakresie wykonywania przewozów drogowych, w ocenie organu, nie stanowi podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Organ odwoławczy wskazał, iż z danych CEIDG nie wynika, iż strona zwiesiła wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wykonywania transportu drogowego towarów (przeważające PKD: 49.41.Z). Mając zatem na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że kara pieniężna została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa.
Wskazując na podstawy do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c u.t.d., organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie, gdyż powoływanie się przez skarżącą na okoliczności przewidziane w art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d., wymaga od przedsiębiorcy wykazania szczególnych okoliczności – czego skarżąca nie wykazała.
Na ostateczną decyzję M. M. złożyła skargę do tutejszego sądu administracyjnego zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 75 § 1, art.77 § 1 i 2, art. 78 § 1 k.p.a., a także przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona ponownie szczegółowo przedstawiła okoliczności sprawy i przebieg postępowania wskazując, że och chwili kiedy się o nim dowiedziała była gotowa przedstawić niezbędne dokumenty do kontroli.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W niniejszej sprawie przedmiot kontroli sądu stanowiła decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 grudnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 5 września 2022 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie opisane w lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
Przeprowadzona przez sąd we wskazanym trybie i według wskazanych powyżej zasad kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.
Tytułem wstępu wskazać należy, że kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy odbywa się na zasadach określonych w rozdziale 5 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 89c ustawy o transporcie drogowym.
Bezsporny jest ustalony przez organy Inspekcji Transportu Drogowego stan faktyczny sprawy.
ŁWITD pismem z 19 kwietnia 2022 r., doręczonym stronie i jej pełnomocnikowi w trybie awizo 6 maja 2022 r., zawiadomił skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą O. M. M. o zamiarze wszczęcia kontroli w dniu 19 maja 2022 r. w siedzibie przedsiębiorcy (w miejscu wykonywania przezeń działalności gospodarczej), w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną za okres od 20 maja 2021 do 19 maja 2022 r. W zawiadomieniu tym podano szczegółowy wykaz dokumentów, jakie przedsiębiorca winien przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli.
Na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta Łodzi organ I instancji ustalił na dzień zawiadomienia, że strona posiada od 1 marca 2016 r. zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz, że do tego organu 22 kwietnia 2022 r. wpłynęło oświadczenie strony o zrzeczeniu się powyższego zezwolenia. Ponadto z informacji uzyskanych od Głównego Inspektora Transportu Drogowego wynika, że strona w okresie od 20 maja 2021 r. do 1 stycznia 2022 r posiadała licencję na międzynarodowy przewóz zarobkowy rzeczy nr [...]. Ustalono również, że skarżąca posiada siedzibę przedsiębiorstwa pod adresem Ł. ul. I.
29. Do akt włączono imienne upoważnienia pracowników ŁWITD do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli, która nie odbyła się 19 maja 2022 r. w związku z niezastaniem przedsiębiorcy pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej.
W tym samym dniu tj. 19 maja 2022 r organ ponownie zawiadomił stronę o zamiarze przeprowadzenia kontroli w jej przedsiębiorstwie w dniu 20 czerwca 2022 r. za okres od 21 czerwca 2021 do 20 czerwca 2022 r. zawiadomienie ponownie doręczone zostało stronie i jej pełnomocnikowi przez awizo 7 czerwca 2022 r. we wskazanym dniu kontroli kontrolerzy ponownie nie mogli wejść do firmy skarżącej. A zatem ponownie stwierdzono niepoddanie się kontroli.
Strona dopiero po doręczeniu jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli zajęła stanowiska w sprawie wskazując, że nie prowadzi już działalności transportowej lecz ubezpieczeniową, w godzinach pracy nie przebywa w domu i dlatego nie zastali jej inspektorzy kontroli. Z kolei jej mąż pracuje jako kierowca w transporcie międzynarodowym i również przebywa poza domem.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Przepis art. 4 pkt 22 u.t.d. definiuje obowiązki lub warunki przewozu drogowego jako m.in. obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy (u.t.d.). Zgodnie z art. 50 pkt 1 lit. a ut.d. do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22: Kontroli tego rodzaju – stosownie do art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d. - podlegają przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy. Do ich obowiązków związanych z wykonywaną działalnością transportową należy zgodnie z art. 72 i art. 73 ust. 1 u.t.d., umożliwienie inspektorowi dokonania czynności kontrolnych, a w szczególności:
- 1) udzielenie ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazanie dokumentów lub innych nośników informacji oraz udostępnienie danych mających związek z przedmiotem kontroli;
- 2) udostępnienie pojazdu, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa;
- 3) umożliwienie sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego;
- 4) umożliwienie sporządzenia dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;
- 5) umożliwienie przekazania, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli (art. 72 u.t.d.),
Zgodnie z art. 73 ust. 1 u.t.d. inspektorzy dokonujący kontroli są uprawnieni także do:
- 1) legitymowanie kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;
- 2) badanie dokumentów i innych nośników informacji objętych zakresem kontroli;
- 3) dokonywanie oględzin i zabezpieczać zebrane dowody;
3a) zatrzymanie karty kierowcy w przypadkach, o których mowa w art. 26 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 11 ust. 4 lit. c załącznika do Umowy AETR, kartę przedsiębiorstwa lub tachograf, inny przedmiot lub urządzenie mające niedozwolony wpływ na funkcjonowanie tachografu, 3b) sprawdzanie statusu karty, korzystając z ewidencji karty połączonej z systemem Tachonet, prowadzonej przez podmiot wydający karty, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach, lub bezpośrednio w systemie Tachonet;
- 4) przesłuchiwanie świadków i zasięgać opinii biegłych;
- 5) przesłuchiwanie kontrolowanego w charakterze strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli
Reasumując, podmiot wykonujący przewóz drogowy zobowiązany jest na żądanie Inspekcji Transportu Drogowego poddać się kontroli przedsiębiorstwa w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Z przywołanych powyżej przepisów wynika wprost, że już samo niepoddanie się lub uniemożliwienie kontroli stanowi naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego i jest sankcjonowane karą pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 w zw. z zał. nr 3 lp. 1.6 u.t.d. Oczywiste jest przy tym, że okoliczności niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli nie są stwierdzane podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bo właśnie do kontroli nie dochodzi (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1385/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy ŁWITD prawidłowo pismami z 19 kwietnia i 19 maja 2022 r. zawiadomił skarżącą o zamiarze wszczęcia kontroli. Skarżąca zaś, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, tak w dacie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, jak i w dacie orzekania przez organy obu instancji była przedsiębiorcą wykonującym przewóz drogowy. Jej przeważającym rodzajem działalności gospodarczej był transport drogowy towarów tj. działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 49.41 oraz w okresie którego dotyczyć miała kontrola legitymowała się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu rzeczy i licencją na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy (ważną do 1 stycznia 2022 r.). Prawidłowości powyższych ustaleń skarżąca nie podważyła w toku postępowania.
Sąd stwierdza, że wobec istnienia podstaw prawnych do przeprowadzenia przedmiotowej kontroli przedsiębiorstwa skarżącej, bezsporną jest okoliczność niepoddania się przez stronę zapowiedzianej kontroli. W judykaturze sądów administracyjnych przyjmuje się, że aby można było mówić o "niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli", konieczne jest podjęcie przez podmiot kontrolowany określonych działań, zmierzających do uchylenia się od kontroli, a więc odmowa poddania się kontroli, bądź świadome i ukierunkowane na uniknięcie kontroli zachowanie, którego ostatecznym efektem jest uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli (por. wyrok WSA w Szczecinie z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1120/18, dostępny jak wyżej). W niniejszej sprawie w dacie rozpoczęcia zamierzonej przez ŁWITD kontroli w siedzibie skarżącej (tj. 19 maja i 20 czerwca 2022 r.) kontrolerzy nie zostali wpuszczeni na teren firmy.
Nieobecność strony w miejscu kontroli, przy jednoczesnym wykazaniu prawidłowego doręczenia zawiadomień o zamiarze przeprowadzenia kontroli przez organ, stanowiła wystarczając podstawę do przyjęcia, że stan ten wyczerpał znamiona niepoddania się przez stronę kontroli. Bez znaczenia dla oceny zachowania skarżącej pozostaje prezentowana przez nią w toku postępowania argumentacja wskazująca, że od 2019 r. nie prowadzi ona już działalności transportowej lecz zajmuje się akwizycją ubezpieczeń i w związku z tym w godzinach swojej pracy, będących równocześnie godzinami, w których organ podejmował próby kontroli, przebywa poza domem. Także jej mąż, który jest kierowcą w transporcie międzynarodowym przebywał poza domem. Przede wszystkim podkreślić należy, że z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej aktualnych na daty planowanych kontroli jak również wyrokowania przez sąd wynika, iż w dalszym ciągu przeważającym rodzajem działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą jest działalność oznaczona kodem 49.41.Z -Transport drogowy towarów.
Z zawartych w aktach sprawy ustaleń organów wynika także, że do stycznia 2022 r. strona posiadała ważną licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego nr [...] oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, przy czym 22 kwietnia 2022 r. do Urzędu Miasta Łodzi wpłynęło oświadczenie skarżącej o zrzeczeniu się powyższego zezwolenia. W tym kontekście jako całkowicie gołosłowne ocenić należy twierdzenia skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia działalności transportowej. Należy także podkreślić, że w myśl regulacji art. 33a u.t.d. w razie zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej lub wykonywania przewozu drogowego, podmiot, o którym mowa w art. 33 ust. 1 lub ust. 2 pkt 1 i 2, ma obowiązek przechowywać i udostępniać osobom uprawnionym do kontroli, dokumenty i inne nośniki informacji wymagane przepisami, o których mowa w art. 4 pkt 22, przez okres jednego roku począwszy od dnia, w którym przestał wykonywać przewóz drogowym.
W niniejszej sprawie nie sposób też pominąć znaczenia art. 16a ust. 2 pkt 2 u.t.d. Otóż przepis ten nakazuje do przedsiębiorcy albo osoby fizycznej, którzy posiadali zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencję i zaprzestali wykonywania działalności gospodarczej lub wykonywania przewozu drogowego odpowiednio stosować art. 16a ust. 1 u.t.d. Na mocy przytoczonego przepisu przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie bądź licencje lub akty te wygasły, ma obowiązek przechowywać i udostępniać osobom uprawnionym do kontroli dokumenty i inne nośniki informacji wymagane przepisami, o których mowa w art. 4 pkt 22, przez okres jednego roku, począwszy od dnia, w którym przestał wykonywać transport drogowy. W kontrolowanej sprawie licencja na międzynarodowy transport drogowy wygasła skarżącej 1 stycznia 2022 r, zaś oświadczenie strony o zrzeczeniu się zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika wpłynęło do organu 22 kwietnia 2022 r. W tym kontekście argumentacja strony pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości kontrolowanej decyzji.
W toku kontrolowanego postępowania, a także w skardze do sądu strona wskazywała także na okoliczność błędnego adresowania przesyłanej do niej przez organ, w toku prowadzonego postępowania, korespondencji, która mogła w jej ocenie spowodować niepodjęcie przez nią zawiadomień o kontroli. Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca nie przedstawiła jednak wiarygodnych dowodów. Załączone przez stronę do pisma z 15 lipca 2022 r. kserokopie kopert z błędnie oznaczonym nazwiskiem skarżącej i jej męża (M2/M3) oraz awiza z nieprawidłowym wskazaniem jej nazwiska nie stanowiły korespondencji dotyczącej zawiadomień o planowanej kontroli, zaś w aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie skierowanej do strony korespondencji informującej o zamiarze kontroli z 19 kwietnia oraz 19 maja 2022 r. na której w sposób prawidłowy oznaczono stronę postępowania oraz adres prowadzonej przez nią i podlegającej kontroli działalności gospodarczej.
Wobec powyższego w okolicznościach rozstrzyganej sprawy oraz w świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych organy prawidłowo uznały, że na skarżącej jako przewoźniku drogowym spoczywał obowiązek poddania się kontroli, którego niewykonanie podlega sankcji administracyjnej opisanej w lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie Sądu GITD prawidłowo uznał również, że w sprawie brak było podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorczyni na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. i umorzenia postępowania. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
- 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
- 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
- 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a sąd orzekający w składzie niniejszym stanowisko to podziela, że w zakresie wykazania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji opisanej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczna jest inicjatywa dowodowa samej strony (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 382/19, dostępny w CBOSA). Udowodnienie okoliczności objętych hipotezą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami (por. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1207/20, dostępny w CBOSA). GITD prawidłowo przyjął w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie zaszły żadne niedające się przewidzieć okoliczności nadzwyczajne, na stronę za stwierdzone naruszenie nie została nałożona kara przez inny podmiot, nie upłynął także okres 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia.
Mając na względzie całokształt sprawy, w tym treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zebrany materiał dowodowy i wyjaśnienia strony, za gołosłowne należało uznać zarzuty skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania – art. 7, art. 8 oraz art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 i art. 78 k.p.a. W ocenie sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności potrzebne do wyjaśnienia sprawy oraz zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Także ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie stanowiska organów znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącej udział w postępowaniu. Strona w skardze zarzuciła organom naruszenia art. 75 § 1 i art. 78 k.p.a. z akt sprawy nie wynika jednak aby organ odmówił przeprowadzenia zgłoszonych przez stronę dowodów. Dlatego też sąd nie stwierdził w toku kontrolowanego postępowania zarzucanego przez stronę naruszenia przepisów k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.
eg