Uzasadnienie
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...] i [...] odmawiającą M. B. aktualizacji i zmiany operatu technicznego nr [...] z dnia 2 grudnia 1991 r. sporządzonego m.in. dla działek o nr 10/1 i 10/2 położonych w obrębie K. gminy G..
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że M. B. pismem z dnia 20 lutego 2012 r. zwrócił się do Starosty [...] o aktualizację i zmianę operatu technicznego nr [...]z dnia 2 grudnia 1991 r., poprzez sprostowanie i wyznaczenie na gruncie prawnej granicy między działkami nr 10/2 i 10/1 we wsi K. gmina G. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] oraz zatwierdzonym podziałem – według, których zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy granica przebiega " prosto" od gruntów PKP do drogi prowadzącej przez wieś K., natomiast w rzeczywistości na gruncie i w operacie jest " krzywa". Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. odmówił aktualizacji i zmiany operatu technicznego. Strona w odwołaniu od decyzji zarzuciła organowi błędne zastosowanie przepisów oraz brak odniesienia się do treści odwołania. Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.
Nr 38 poz. 454) następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, zaś art. 22 ust. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U. Nr 240, poz. 2027, z 2005 r. ze zm.) stwierdza, że na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Starosta [...] pismem z dnia 25 września 2013 r. zwrócił się do M. B. o dostarczenie opracowania geodezyjnego umożliwiającego wprowadzenie żądanych zmian. Na zlecenia M. B. mapę prawną mającą wyznaczyć granicę dla działek 10/1 i 10/2 położonych w obrębie K. gmina G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu, sygn. akt [...] sporządził geodeta uprawniony W. P., została ona przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 5 września 2013 r., za nr [...]. W operacie znajduje się protokół z dnia 27 maja 2013 r. z wyznaczenia punktów granicznych oraz przebiegu granicy pomiędzy działkami 10/1 i 10/2.
Właściciel działki R. K. nie zgodził się z tak wyznaczoną granicą i odmówił podpisania protokołu, a powody odmowy wyjaśnił w piśmie z dnia 21 października 2013 r. Dlatego ewentualna aktualizacja ewidencji gruntów wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji – zgodnie z § 47 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą dokonania zmiany i wyznaczenia nowych punktów granicznych miało być postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności. W wyroku tym Sąd orzekł, iż nieruchomość o powierzchni 2 ha 78 arów zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Przedmiotową mapę zaewidencjonowano w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w. filia w G. za numerem [...] w dniu 2 grudnia 1991 r. Wobec powyższego brak jest podstaw aby kwestionować prawomocny wyrok sądu wraz z mapą do niego załączoną.
Ustalenie innego przebiegu granicy na podstawie postanowienia sądu sygn. akt [...] nie jest możliwe w inny sposób niż orzekł to sąd. W przypadku kwestionowania prawidłowości orzeczenia należy zwrócić się do właściwego sądu w celu jego zmiany bądź wydania nowego orzeczenia. Organy administracji państwowej są zobowiązane respektować orzeczenia sądów wprost, bez interpretacji ich orzeczeń, a także oceny materiału dowodowego przyjętego w postępowaniu sądowym, gdyż zostało to już dokonane poprzez wydanie orzeczenia i stanowiłoby naruszenie niezawisłości sędziowskiej. Zarzut M. B., że jego wniosek dotyczył wycofania z zasobu kwestionowanego operatu, nie znajduje uzasadnienia w jego treści. Z jego wniosku toczyło się postępowanie w sprawie o uchylenie w trybie nadzoru operatu opisowo-kartograficznego zaewidencjonowanego w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. filia w G. w dniu 2 grudnia 1991 r., w której Wojewódzki sad Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 14 września 201 r. sygn. akt IV SA/Wa 1174/10 orzekł w przedmiocie wyłączenia z zasobu w.w. operatu – nie można za dopuszczalną uznać sytuacji, w której strona niezadowolona z ustaleń dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego mogłaby doprowadzić do jej wyłączenia z tego zasobu.
Należy podkreślić, że na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający, co należy podkreślić, długotrwały charakter, dotyczący nie tylko sytuacji skarżącego ale i innych osób.
M. B. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając uchylenia jej w całości. Uzasadniając skargę stwierdził, że kwestia aktualizacji i zmiany operatu technicznego wynikła z sytuacji od niego niezależnej. W dniu 16 stycznia 2007 r. zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o sprostowanie i wyznaczenie na gruncie prawnej granicy między działkami o nr Ew. 10/1 położonej we wsi K. 23 i nr 10/2 położonej we wsi K. 21 zgodnie z postanowieniem sądowym sygn. akt. [...] z dnia 31 października 1991 r. oraz zatwierdzonym podziałem zgodnym z mapą sytuacyjną zgodnie z projektem podziału. Pomiędzy stronami postępowania została zawarta ugoda, według której granica pomiędzy działkami będzie przebiegała w linii prostej od granicy gruntów PKP do drogi przez wieś K., natomiast wbrew tym ustaleniom przyjęto, że jej przebieg w operacie jest linią krzywą na niekorzyść skarżącego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że podstawą dokonania zmiany i wyznaczenia nowych punktów granicznych miało być postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o podział majątku oraz zniesienie współwłasności. Organ odwoławczy podkreślił, iż sąd orzekł, że nieruchomość o powierzchni 2,78 ha zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez biegłego sądowego J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Wskazana wyżej mapa zaewidencjonowana została w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł., filia w G. w dniu 2 grudnia 1991 r. W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął, iż brak jest podstaw do kwestionowania prawnego wyroku i mapy do niego złożonej a ustalenie innego przebiegu granicy nie jest możliwe, niż orzekł sąd.
Uznał zatem, że ewentualna zmiana mogłaby nastąpić w wyniku nowego orzeczenia sądu, a nie decyzji administracyjnej. Powyższe stanowisko zdaniem skarżącego jest błędne i niespójne wewnętrznie. Skarżący nie kwestionuje orzeczenia sądu albowiem odpowiada ono prawdzie. Kwestionował i nadal kwestionuje błędne obliczenie współrzędnych punktu nr 7 w operacie biegłego sądowego, które spowodowało skrzywienie granicy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżący nie kwestionuje postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu sygn. akt [...], a jedynie błędne obliczenie współrzędnych punktu nr 7 w operacie biegłego sądowego. Jednakże operat został usankcjonowany ww. orzeczeniem. Organy administracji są zobowiązane respektować orzeczenia sądów.
Na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wytyczenie granicy nastąpiło niezgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu. Biegły T. przedstawił sądowi mapę określającą granicę w odmienny sposób, niż przebiegała ona w dokumentacji złożonej wraz z mapą do operatu. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 5 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że w dniu 31 października 1991 r. w Sądzie Rejonowym w Zgierzu zakończyła się sprawa o dział spadku i zniesienie współwłasności sygn. akt [...], dotycząca m.in. działki skarżącego. W trakcie postępowania strony zawarły ugodę co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 10/1 i 10/2. W protokole posiedzenia sądu z dnia 27 września 1991 r. zapisano: "uczestniczy oświadczają, że zamierzają zawrzeć ugodę (...) uczestnik A.B. otrzyma na wyłączną własność działkę 28/1 i 10/1 przy wyrównaniu granicy tej działki w obrębie siedliska".
W przedmiotowym postępowaniu opinię wydał najpierw biegły geodeta J. T., a następnie z uwagi na jego chorobę, biegły S. Ż., który w dniu 16 października 1991 r., kierując się treścią oświadczeń uczestników o woli zawarcia ugody, wydał opinię uzupełniającą (zawierającą również mapę podziału), w której czytamy m.in. w pkt 2: " (...) stwierdziłem, że w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w G. uprzednio wykonane mapy i operat techniczny nie były ewidencjonowane; pkt 3: " (...) sporządziłem mapę, w której został skorygowany przebieg granicy, rozdzielający działki 10/1 i 10/2. Będzie ona przebiegała w linii prostej od gruntów PKP do drogi, prowadzącej przez wieś K..
Tym samym zgodnie z zawarta ugodą zostało zlikwidowane załamanie granicy wynoszące w terenie szerokości 4,20 m. i długości 23,95 m.; pkt 4 (...) Ewidencja operatu i map oraz wprowadzenie zmian na mapach w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej w G. zostanie wykonana przez biegłego inż. J. T. po powrocie z urlopu wypoczynkowego w terminie późniejszym". Załącznikiem do powyższej opinii była mapa sytuacyjna z projektem podziału z dnia 16 października 1991 r. wykonana i podpisana w zastępstwie inż. T. przez biegłego geodetę S. Ż.. W postanowieniu Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] ustalono, że powołana w punkcie 2 mapa geodezyjna stanowić będzie integralną część orzeczenia po jej zaewidencjonowaniu. Pełnomocnik skarżącego podnosi, że wbrew twierdzeniu organu operat techniczny nr [...] z dnia 2 grudnia 1991 r. nie został usankcjonowany postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r., gdyż zgodnie z przedmiotowym orzeczeniem zatwierdzona została jedynie mapa geodezyjna podziału (z przebiegiem podziału w linii prostej).
Operat zaś został sporządzony przez biegłego J. T. już po uprawomocnieniu się orzeczenia i przyjęty następnie do zasobu geodezyjnego w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej Filia w G. za nr [...] w dniu 2 grudnia 1991 r. pomimo, że przebieg granicy był niezgodny z treścią ww. postanowienia, gdyż został skrzywiony na niekorzyść skarżącego. W operacie tym znajduje się dokument " protokół graniczny", w którym w punkcie B znajduje się prawidłowy (zgodny z postanowieniem sądowym z dnia 31 października 1991 r.) opis nowych granic. Jednak biegły błędnie obliczył współrzędne punktu nr 7, wskutek czego granica pomiędzy działkami 10/1 i 10/2 została skrzywiona na niekorzyść skarżącego – niezgodnie z treścią orzeczenia sądowego – i w takiej postaci zaewidencjonowana.
Skarżący w celu usunięcia ww. rozbieżności zlecił uprawnionemu geodecie W.P. wykonanie mapy do celów prawnych z prawidłowym przebiegiem granicy, zgodnym z postanowieniem sądowym z dnia 31 października 1991 r., która to mapa została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Z. w dniu 5 września 2013 r. za nr [...]. Tym samym poprzedni operat nr [...] został zastąpiony nowym operatem geodezyjnym. W oparciu o mapę do celów prawnych Sąd Rejonowy w Zgierzu Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał w dniu 22 października 2013 r. wpisu do księgi wieczystej skarżącego nr [...] (zawiadomienie z dnia 5 listopada 2013 r.). Zawiadomienie o wpisie otrzymało także Starostwo Powiatowe w Z. jako organ prowadzący ewidencję gruntów. Jednak organ ten zaskarżoną decyzją odmówił aktualizacji i zmiany operatu technicznego [...] pomimo, że jest on niezgodny z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r.
Uczestnik postępowania w piśmie procesowym z dnia 29 maja 2014 r. wskazał, ze skarżący od kilku lat bezzasadnie próbuje zmienić przebieg granicy pomiędzy działkami 10/1 i 10/2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).
Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) – dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.
Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.
Postępowanie administracyjne prowadzone przez upoważnione organy na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podlega procedurze określonej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267). Zasady ogólne postępowania zostały określone w art. 6 – 16 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad postępowania jest sformułowana w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Organy administracji mają obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Organ odwoławczy wydając decyzję niekorzystną dla strony skarżącej powołał się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie o dział spadku, podział majątku i zniesienie współwłasności. Postanowieniem tym sąd orzekł, iż nieruchomość o powierzchni 2 ha 78 arów zostaje podzielona zgodnie z mapą geodezyjną sporządzoną przez J. T. w dniu 16 października 1991 r., która po jej zaewidencjonowaniu stanowić będzie integralną część orzeczenia. Przedmiotową mapę zaewidencjonowano w ośrodku dokumentacji w dniu 2 grudnia 1991 r. Tym samym organ administracji przyjął, że brak jest podstaw aby kwestionować prawomocne orzeczenie sądu wraz z mapą do niego załączoną.
Jednakże strona skarżąca nie negowała w trakcie postępowania administracyjnego, a także nie podważa obecnie mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...]. Stoi natomiast na stanowisku, iż operat został sporządzony przez biegłego J. T. już po uprawomocnieniu się orzeczenia, a następnie przyjęty do zasobu geodezyjnego, pomimo że przebieg granicy był niezgodny z treścią ww. postanowienia, bowiem został skrzywiony na niekorzyść skarżącego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy nie rozważył podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, to jest czy przebieg granicy oznaczony w operacie jest zgodny z mapą z dnia 16 października 1991 r. wskazaną w postanowieniu Sądu Rejonowego w Zgierzu. Mapa ta, zgodnie z pkt 3 postanowienia sądu, stanowić miała integralną część orzeczenia po jej zaewidencjonowaniu.
W aktach sprawy Sądu Rejonowego w Zgierzu, sygn. [...] znajduje się tylko jedna mapa sporządzona w dniu 16 października 1991 r. Została ona wykonana przez geodetę uprawnionego S. Ż. w zastępstwie inż. J. T.. Na mapie tej oznaczono granicę pomiędzy działkami 10/1 i 10/2, która w ocenie strony skarżącej przebiega w linii prostej od gruntów PKP do drogi przez wieś K.. Organ odwoławczy nie odniósł się do stanowiska strony w tym zakresie. Stwierdził, że granica przebiega w sposób odmienny niż twierdzi strona. Powyższa konstatacja organu nie została jednak poprzedzona analizą mapy załączonej do postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zapoznając się z aktami sprawy dostrzegł, iż wśród załączników dołączonych do karty 29 tych akt znajduje się kserokopia mapy sytuacyjnej, także z dnia 16 października 1991 r., podpisanej przez inż. J. T.. Natomiast w aktach sprawy rozpatrywanej przez Sąd Rejonowy w Zgierzu sygn. akt [...] tej mapy brak. Ponadto na mapie podpisanej przez inż. J. T. znajduje się szereg adnotacji, których nie było na mapie z tej samej daty podpisanej w zastępstwie przez geodetę S. Ż. (adnotacje dotyczą powierzchni działek). Na przedmiotowej kserokopii (w lewym dolnym rogu) zamieszczono informację, iż pochodzi ona z operatu [...].
Wydanie orzeczenia przez organ powinno zostać poprzedzone wyjaśnieniem, czy w dniu 16 października 1991 r. została sporządzona tylko jedna mapa sytuacyjna podpisana przez geodetę S. Ż., czy też dwie mapy, z których drugą podpisał już tylko biegły J. T.. Ponadto, czy mapa podpisana przez J. T. znajdowała się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zgierzu przed wydaniem w dniu 31 października 1991 r. postanowienia. Jeśli taka mapa nie znajdowała się w aktach Sądu Rejonowego w Zgierzu, to podstawą dokonywania wpisów w ewidencji geodezyjnej mogła być jedynie znajdująca się w tych aktach mapa sporządzona przez S. Ż. w zastępstwie J. T..
Organ administracji rozpoznając ponownie sprawę ustali, która z ww. map stanowiła integralną część prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. Następnie przeprowadzi analizę treści tej mapy i ustali czy granice wynikające z operatu technicznego nr [...] są zgodne z granicami oznaczonymi na mapie stanowiącej integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt [...].
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1) c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
e.o.