Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 lutego 2008 r. N. M. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Następnie pismem z dnia 7 kwietnia 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że jest osobą bezrobotną. Utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłym ojcu w wysokości 550 zł miesięcznie. Nadmieniła także, że jest studentką zaocznych studiów w Uniwersytecie [...], w związku czym pokrywa koszty czesnego (3.100 zł za rok akademicki 2007/2008) oraz koszty związane z dojazdem do szkoły w wysokości ok. 180-240 zł miesięcznie. Wskazała przy tym, że otrzymywana renta rodzinna nie wystarcza jej na pokrycie tych wydatków i zmuszona jest korzystać z pomocy rodziny. Podniosła także, że jej matka uległa w ubiegłym roku wypadkowi samochodowemu, doznając poważnych urazów i obecnie ponosi wysokie koszty leczenia i zakupów leków. Skarżąca wskazała także, że zajmowane przez nią wspólnie z rodziną mieszkanie jest zadłużone w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę ok. 4.000 zł.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z matką E. M, siostrą K. K. oraz siostrzenicą J. K. Nie posiada własnego domu, ani mieszkania, mieszka wspólnie z matką, siostrą i jej córką w mieszkaniu matki (mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 38 m2). Jedyny dochód skarżącej stanowi obecnie renta rodzinna w wysokości 550 zł. Na pozostałe dochody w gospodarstwie domowym składa się wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę E. M. w wysokości 1.309 zł oraz wynagrodzenie za pracę K. K. w kwocie 920 zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej wynosi więc ok. 2.779 zł, co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 926 zł. Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro, nie uzyskuje także żadnych dodatkowych źródeł dochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest zwrot nienależnie pobranego świadczenia z tytułu prawa do stypendium przewidzianego przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. a) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżąca wraz z pozostającą z nią we wspólnym gospodarstwie domowym matką E. M., siostrą K. K. oraz siostrzenicą J. K. uzyskuje łączny dochód w wysokości 2.779 zł. Daje to średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w kwocie ok. 926 zł. Skarżąca nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, nie osiąga także dodatkowych dochodów. Istotne jest przy tym, że skarżąca – jak wskazała w uzasadnieniu wniosku – jest studentką zaocznych studiów w Uniwersytecie [...], w związku czym pokrywa koszty czesnego (3.100 zł za rok akademicki 2007/2008) oraz koszty związane z dojazdem do szkoły w wysokości ok. 180-240 zł miesięcznie. Podniosła także, że jej matka uległa w ubiegłym roku wypadkowi samochodowemu, doznając poważnych urazów i obecnie ponosi wysokie koszty leczenia i zakupów leków. Skarżąca wskazała także, że zajmowane przez nią wspólnie z rodziną mieszkanie jest zadłużone w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę ok. 4.000 zł.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej, jej sytuacja rodzinna oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
e.k.