Uzasadnienie
III SA/Łd 166/09
Pismem z dnia 12 lutego 2009 r. E.Ż. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w sprawie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie odmowy wypłaty stypendium. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – stosownie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazał jedynie na swoje schorzenia i związany z tym fakt niezdolności do pracy. W przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z byłą żoną K.Ż. Zgodnie z oświadczeniem skarżący jest właścicielem domu o powierzchni ok. 90 m2, przy czym jak wyjaśnił powierzchni mieszkalna wynosi ok. 70 m2. Nie posiada żadnych innych nieruchomości. Wyjaśnił dalej, że nie uzyskuje żadnych dochodów, a jego była małżonka utrzymuje się z pomocy udzielanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Skarżący nie posiada także żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wyjaśnił, że obecnie przebywa w areszcie śledczym, gdzie nie uzyskuje dochodów.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest uchylenia decyzji w sprawie odmowy wypłaty stypendium dla bezrobotnego. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. b) wskazywanej ustawy, a wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny.
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego w tym zakresie należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego oraz fakt, iż przebywa on obecnie w zakładzie karnym. Jak podał skarżący w przedłożonym oświadczeniu, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności, nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W szczególności należy mieć na faktyczny brak dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b), art. 262 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
bg